KONSTITUTsIYaVIY ÖZGARIŞLAR YuRTIMIZDA QONUN USTUVORLIGI TAʼMINLANIŞIGA XIZMAT QILADI
Maʼlumki, Oliy Majlis Qonunçilik palatasi deputatlari tomonidan yalpi majlisda Özbekiston Konstitutsiyasiga özgartişlar kiritiş töğrisidagi Konstitutsiyaviy qonun loyihasi bir ovozdan kontseptual tarzda maʼqullandi va birinçi öqişda qabul qilindi. Şuningdek, Konstitutsiyaviy komissiya öz faoliyatini davom ettirişi, fuqarolar va taşkilotlardan tuşgan takliflar umumlaştirilib, Qonunçilik palatasiga kiritilişi taʼkidlandi.
Şunga köra yurtimizda uşbu Loyiha böyiça umumxalq muhokamasi qizğin davom etmoqda. Men ham yurtimizdagi özgarişlarga befarq bölmagan holda, şuningdek, huquqşunos, sud sohasi masʼuli sifatida Loyihadagi zamon talablari taqozosiga köra kiritilgan özgartiriş va qöşimçalar bilan tanişib çiqdim.
Loyihaning 48-bandida, 109-modda birinçi qismining: 6-bandidagi «konstitutsiyaviy sudlov işlarini yuritiş amaliyotini umumlaştiriş natijalari yuzasidan» degan sözlar çiqarib taşlansin deyilgan. Şuningdek, 7-bandi quyidagi mazmundagi 7 va 8-bandlar bilan almaştirilsin: «7) fuqarolarning va yuridik şaxslarning muayyan işda sud tomonidan ularga nisbatan qöllanilgan qonunning Konstitutsiyaga muvofiqligini tekşiriş haqidagi şikoyatlarini körib çiqadi; 8) Özbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi va qonunlari bilan berilgan vakolati doirasida boşqa işlarni körib çiqadi», deb körsatilgan.
Undan taşqari, 83-moddasining yangi tahririda qonunçilik taşabbusi huquqiga eʼtibor qaratilgan. Unda Özbekiston Respublikasi Prezidenti, öz davlat hokimiyatining oliy vakillik organi orqali Qoraqalpoğiston Respublikasi, Özbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Qonunçilik palatasi deputatlari, Vazirlar Mahkamasi, Konstitutsiyaviy sud, Oliy sud, Sudyalar oliy kengaşi va Boş prokuror ham öz vakolatlariga oid masalalar yuzasidan qonunçilik taşabbusi huquqiga egaligi aytib ötilgan. Eʼtiborlisi, Özbekiston Respublikasining saylov huquqiga ega bölgan, yuz ming nafardan kam bölmagan fuqarolari ham qonunçilikka oid takliflarini Özbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Qonunçilik palatasiga qonunçilik taşabbusi tartibida kiritişga haqliligi eʼtirof etilmoqda.
Loyihaning 49-bandida, 111-moddaning birinçi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin: «Özbekiston Respublikasi Sudyalar oliy kengaşi sudyalar hamjamiyatining sud korpusi şakllantirilişini, sud hokimiyati mustaqilligining konstitutsiyaviy printsipiga rioya etilişini taʼminlovçi mustaqil organidir», 50-bandida 112-modda: birinçi qismidagi «odil sudlovni amalga oşiriş borasidagi» degan sözlar çiqarib taşlansin; quyidagi mazmundagi ikkinçi qism bilan töldirilsin: «Sudyalarni almaştirib bölmaydi. Ularning vakolatlari faqat qonunda belgilangan tartibda va asoslarga köra tugatilişi yoki töxtatilişi mumkin»; ikkinçi – beşinçi qismlari tegişinça uçinçi – oltinçi qismlar deb hisoblansin; oltinçi qismi çiqarib taşlansin, deyilgan.
51-bandida esa, 116-modda quyidagi tahrirda bayon etilsin: «116-modda. Har kimga malakali yuridik yordam olişga bölgan huquq kafolatlanadi. Qonunda nazarda tutilgan hollarda yuridik yordam bepul körsatiladi. Tergovning va sud işini yuritişning har qanday bosqiçida malakali yuridik yordamga bölgan huquq kafolatlanadi. Jismoniy va yuridik şaxslarga yuridik yordam körsatiş uçun mustaqillik va özini özi boşqariş printsiplariga asoslangan advokatura faoliyat körsatadi. Advokaturani taşkil etiş va uning faoliyati tartibi qonun bilan belgilanadi. Advokat şaxslarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qiliş böyiça öz kasbiy vazifalarini amalga oşirayotganda uning faoliyatiga aralaşişga yöl qöyilmaydi», deb körsatilgan.
Nihoyatda dolzarb bölgan uşbu Konstitutsiyaviy tuzatişlar, albatta, yurtimizda qonun ustuvorligi taʼminlanişiga xizmat qiliş bilan birga, fuqarolarning huquq va manfaatlari himoya qilinişini kafolatlaydi.
Qayrulla Atamuradov,
Fuqarolik işlari böyiça tuman sudi raisi.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶