Tariximi - oʻzligimiz

Tarix – oʻtmish bilan kelajak oʻrtasidagi insoniyatning maʼnaviy xotirasi. Ana shu maʼnaviy xotira qanchalik haqiqiy va musaffo boʻlsa, har bir avlod oʻz kelajagi uchun mustahkam tamal toshlarini qoʻya oladi.

Ming bora afsuslar boʻlsinki, bizning millatimiz uchun qariyb 130 yillik hayot yolgʻonlar, tuhmat va boʻhtonlar girdobiga tashlangan, tillari sugʻurilib, qanotlari qirqilgan va har bir qadami oʻlchovli, vujudi yarador lochin umriday azoblar girdobida oʻtdi. Milliy kamsitilishning eng dahshatli koʻrinishi bizga berilgan sobiq tuzum saboqlarida yanada yaqqolroq koʻrinardi. Men tahsil olgan oʻquv maskani - Nukus Davlat Universiteti ham T.G.Shevchenko nomi bilan atalardi. Esimda: Universitetning oʻquv auditoriyalarida 1-bosqichdan boshlab KPSS tarixi fani oʻtilardi. Marksizm-leninizm taʼlimotiga asoslangan KPSS tarixini bilish biz talabalardan shu darajada talab etilardiki, ushbu tarixning biron bir nuqta, vergulini unutgan talaba imtihon tugul "zachet” topshirishi amrimahol edi. Biz talabalar shundoq yurtimizdagi Ellik qalʼa, Gavur yoki Yompiq, Yonboshqalʼa, Chilpiq qoʻrgʻonlari kabi tarixiy joylar toʻgʻrisida hech narsa bilmas edik.

Endi oʻylab qarasam, biz oʻzbeklar XIX asrning ikkinchi yarmidan to XX asr oxirlariga qadar tarixiy ildizlarimizdan ajralgan, qurib qolish holatiga kelib qolgan, obi-hayotga tashna, shox-u butoqlari qirqilgan daraxt darajasida toptalgan, eng yomoni, oʻz tariximizni majburiy tarzda unutishga mahkum etilgan gumrohlar - murvat bilan boshqariladigan robotlarga aylana boshlagan ekanmiz.

Tarixni yoʻqotish – fojea, azizlar. Modomiki, tarixiy ildizlarimiz mustahkam boʻlmas ekan, biz kelajak uchun mustahkam poydevor qura olmaymiz. Mustaqillik bizning mudroq gʻururimizni uygʻotdi. Muhtaram Yurtboshimiz mustaqillikning ilk kunlaridanoq:

- Tarixsiz kelajak yoʻq! – dedilar baralla. Yuzlab, minglab ilm-irfon fidoyilari yuragida oʻzbekona GʻURUR, ORIYaT qayta tirildi. Milliy davlatchiligimizning necha ming yillarga borib taqaladigan haqiqiy tarixi tiklandi. Buni qayta yaratildi, deyish notoʻgʻri, qaytadan tiklandi millatimiz tarixi! Va asl haqiqatlar yuzaga chiqqan kundan boshlab ahli jahon Oʻzbekni qaytadan kashf etdi, hayratlar, havaslar sil-silasida jahonga yuz tutdi Oʻzbek! Nihoyatda boy tariximiz, jamiki sohalarda ulugʻ ajdodlarimiz erishgan yutuqlar, buyuk kashfiyotlar koʻzgusida yanada buyuklandi, mustaqillik degan oliy neʼmat bilan yanada sayqal topdi. Endilikda milliy davlatchiligimiz tarixi, maʼnaviy-maʼrifiy hayot tarzimiz aks etib turgan qadriyatlarimiz, urf-odat va anʼanalarimizning tarbiyaviy ahamiyatini butun jahon qiziqib oʻrganmoqda.

Ming bora shukurki, shunday ulugʻ kunlarga yetdik. Buyuk tariximiz, maʼnaviyatimiz, oʻzligimiz, insonligimiz qadr topdi. Bu baxt millatimizni aslo tark etmasin!

Xushroʻy EShChANOVA,

mehnat faxriysi, tarixchi.

(Foto - http://samarkandtourism.uz)