Meningit xavfli, yuqumli kasallik, undan saqlaning!

Kunlar soviy boshlagani sari yuqumli kasalliklar avj oladi. Ana shunday dardlardan biri - meningit. Xoʻsh, meningit qanday kasallik? Kelib chiqish sabablari, yuqish yoʻllari va davolanish usullari nimalardan iborat? Ushbu kasallikka chalinmaslik uchun qanday jihatlarga eʼtibor berish kerak?

Meningit – miya pardalarining oʻtkir yalligʻlanishi bilan kechadigan yuqumli kasallik. Meningitning ogʻir turlari bolalik davrida koʻp kuzatiladi. Katta yoshdagilarda meningit kam uchraydi va biroz yengil kechadi. Kasallik havo haroratining oʻzgarishlari, ovqat ratsionidagi cheklashlar, vitamin yetishmasligi, sovuq havo hamda kishilarning kam shamollatiladigan xonalarda yigʻilishi yuz beradi.

Meningit qanday belgilarga ega?

Toʻsatdan bolaning tana harorati 40°S gacha oshadi, kuchli bosh ogʻrigʻi paydo boʻladi, ketma-ket qayt qiladi, boshi orqaga qayrilib, yotib qoladi. Biroz vaqt oʻtmay bola hushini yoʻqotib, komaga tushishi yoki tutqanoq xurujlari kuzatilishi mumkin. Meningitning baʼzi turlarida tanaga toshmalar toshib ketadi. Kasallikning erta bosqichlarida meningit yashin tezligida rivojlanadi va ong chalkashishi, haddan tashqari holsizlik yoki qoʻzgʻalish, gallyutsinator hodisalar namoyon boʻlishi ham mumkin.

Meningit kasalligi kuzatilsa nima qilish kerak?

Zudlik bilan “tez yordam” chaqiriladi va bola shifoxonaga olib boriladi. Bemorni uyda qoldirish mutlaqo mumkin emas. Bemor yotgan uy dezinfektsiya qilinishi va oila aʼzolari mutaxassis shifokor tekshiruvidan oʻtib, nazoratga olinishi lozim.

Davolash usullari

Meningit tashxisi bilan bemor oʻz vaqtida shifoxonaga olib borilsa, u 10 kun ichida tuzalib ketadi. Bemor komaga tushgan holatlarda davolash muddati choʻzilib ketishi va asoratlar qolishi mumkin. Shu yerda bitta muammoni aytib oʻtish kerak. Baʼzi ota-onalar boladan orqa miyani funktsiya qilib miya suyuqligini tekshirishga toʻsqinlik qilishadi. Ushbu muhim tekshiruvga toʻsqinlik qilish aslo mumkin emas. Bu tekshiruvni bolaning ota-onasi ruxsatisiz, tibbiy koʻrsatmalarga binoan mutaxassis-shifokor bemalol oʻtkazishi lozim. Chunki miya suyuqligini olib tekshirib turish, miyaning ichki bosimi oshib ketishining oldini oladi va bemor komaga tushmaydi. Hatto komada yotgan bemor hushiga keladi, miya ortiqcha yiringli suyuqlikdan xalos boʻladi va uning oʻrniga toza miya suyuqligi ishlab chiqariladi.

Kasallik asoratlari

Aksariyat hollarda hech qanday asorat qolmaydi. Biroq davolash kech boshlangan holatlar yoki meningitning ogʻir turlarida turli asoratlar qolishi mumkin. Bunday bolalarda surunkali bosh ogʻriqlar, oʻta injiqlik va jizzakilik, miya ichki bosimining surunkali tarzda oshib borishi, xotira buzilishlari, parishonxotirlik kabi asoratlar vujudga kelish havfi bor. Juda kam holatlarda eshitish pasayishi, tutqanoq xurujlari va aqliy rivojlanishdan orqada qolishi kuzatiladi. Bunday bolalar doimiy ravishda nevropatolog nazoratida davolanib yurishlari lozim.

Davron Gulmirzayev, tuman DSENM epidemiolog-shifokori.