21.11.2026
Til Öz Qq Yozuv Кирилл Lotin
Reklama banneri
Harf ölçami Rang Rasmlar
21.11.2026, 08:06
Jamiyat 👁 1,366

Meningit xavfli, yuqumli kasallik, undan saqlaning!

Meningit xavfli, yuqumli kasallik, undan saqlaning!

Kunlar soviy boşlagani sari yuqumli kasalliklar avj oladi. Ana şunday dardlardan biri - meningit. Xöş, meningit qanday kasallik? Kelib çiqiş sabablari, yuqiş yöllari va davolaniş usullari nimalardan iborat? Uşbu kasallikka çalinmaslik uçun qanday jihatlarga eʼtibor beriş kerak?

Meningit – miya pardalarining ötkir yalliğlanişi bilan keçadigan yuqumli kasallik. Meningitning oğir turlari bolalik davrida köp kuzatiladi. Katta yoşdagilarda meningit kam uçraydi va biroz yengil keçadi. Kasallik havo haroratining özgarişlari, ovqat ratsionidagi çeklaşlar, vitamin yetişmasligi, sovuq havo hamda kişilarning kam şamollatiladigan xonalarda yiğilişi yuz beradi.

Meningit qanday belgilarga ega?

Tösatdan bolaning tana harorati 40°S gaça oşadi, kuçli boş oğriği paydo böladi, ketma-ket qayt qiladi, boşi orqaga qayrilib, yotib qoladi. Biroz vaqt ötmay bola huşini yöqotib, komaga tuşişi yoki tutqanoq xurujlari kuzatilişi mumkin. Meningitning baʼzi turlarida tanaga toşmalar toşib ketadi. Kasallikning erta bosqiçlarida meningit yaşin tezligida rivojlanadi va ong çalkaşişi, haddan taşqari holsizlik yoki qözğaliş, gallyutsinator hodisalar namoyon bölişi ham mumkin.

Meningit kasalligi kuzatilsa nima qiliş kerak?

Zudlik bilan “tez yordam” çaqiriladi va bola şifoxonaga olib boriladi. Bemorni uyda qoldiriş mutlaqo mumkin emas. Bemor yotgan uy dezinfektsiya qilinişi va oila aʼzolari mutaxassis şifokor tekşiruvidan ötib, nazoratga olinişi lozim.

Davolaş usullari

Meningit taşxisi bilan bemor öz vaqtida şifoxonaga olib borilsa, u 10 kun içida tuzalib ketadi. Bemor komaga tuşgan holatlarda davolaş muddati çözilib ketişi va asoratlar qolişi mumkin. Şu yerda bitta muammoni aytib ötiş kerak. Baʼzi ota-onalar boladan orqa miyani funktsiya qilib miya suyuqligini tekşirişga tösqinlik qilişadi. Uşbu muhim tekşiruvga tösqinlik qiliş aslo mumkin emas. Bu tekşiruvni bolaning ota-onasi ruxsatisiz, tibbiy körsatmalarga binoan mutaxassis-şifokor bemalol ötkazişi lozim. Çunki miya suyuqligini olib tekşirib turiş, miyaning içki bosimi oşib ketişining oldini oladi va bemor komaga tuşmaydi. Hatto komada yotgan bemor huşiga keladi, miya ortiqça yiringli suyuqlikdan xalos böladi va uning örniga toza miya suyuqligi işlab çiqariladi.

Kasallik asoratlari

Aksariyat hollarda heç qanday asorat qolmaydi. Biroq davolaş keç boşlangan holatlar yoki meningitning oğir turlarida turli asoratlar qolişi mumkin. Bunday bolalarda surunkali boş oğriqlar, öta injiqlik va jizzakilik, miya içki bosimining surunkali tarzda oşib borişi, xotira buzilişlari, parişonxotirlik kabi asoratlar vujudga keliş havfi bor. Juda kam holatlarda eşitiş pasayişi, tutqanoq xurujlari va aqliy rivojlanişdan orqada qolişi kuzatiladi. Bunday bolalar doimiy ravişda nevropatolog nazoratida davolanib yurişlari lozim.

Davron Gulmirzayev, tuman DSENM epidemiolog-şifokori.

🎬 Videogalereya Barçasi →
BIR VATAN, BIR EL, BIR BAYROQ! AMUDARYoDA BAYROQ ESTAFETASI KÖTARINKI RUHDA DAVOM ETDI ▶ BIR VATAN, BIR EL, BIR BAYROQ! AMUDARYoDA BAYROQ ESTAFETASI KÖTARINKI RUHDA DAVOM ETDI 16.11.2026 «Ilğor fermerlar klubi» aʼzolari uçun dala seminarlari ötkazildi ▶ «Ilğor fermerlar klubi» aʼzolari uçun dala seminarlari ötkazildi 16.11.2026 Bolajonlarga yöl harakati qoidalari haqida maʼlumotlar berildi ▶ Bolajonlarga yöl harakati qoidalari haqida maʼlumotlar berildi 13.11.2026 Sayyor qabulda 12 ta murojaatdan 10 tasi ijobiy hal etildi ▶ Sayyor qabulda 12 ta murojaatdan 10 tasi ijobiy hal etildi 13.11.2026 Amudaryo tumanida SEO va JS bölimining yangi binosi foydalanişga topşirildi ▶ Amudaryo tumanida SEO va JS bölimining yangi binosi foydalanişga topşirildi 12.11.2026 Amudaryolik nuroniylar mini futbol böyiça örtoqlik uçraşuvida ğolib çiqdi ▶ Amudaryolik nuroniylar mini futbol böyiça örtoqlik uçraşuvida ğolib çiqdi 12.11.2026 49-sonli boğçada ekologik tarbiyaning amaliy metodikalari namoyiş etildi ▶ 49-sonli boğçada ekologik tarbiyaning amaliy metodikalari namoyiş etildi 12.11.2026 Örta qalʼa ovulida xotin-qizlar bilan profilaktik uçraşuv ötkazildi ▶ Örta qalʼa ovulida xotin-qizlar bilan profilaktik uçraşuv ötkazildi 12.11.2026 65-sonli maktabning yangi binosi foydalanişga topşirildi ▶ 65-sonli maktabning yangi binosi foydalanişga topşirildi 11.11.2026 Amudaryo tumanida kuzgi şudgorlaş işlarini sifatli taşkil etişga alohida eʼtibor qaratilmoqda ▶ Amudaryo tumanida kuzgi şudgorlaş işlarini sifatli taşkil etişga alohida eʼtibor qaratilmoqda 10.11.2026 45-sonli boğçada «Jajji ekologlar» amaliy seminari bölib ötdi ▶ 45-sonli boğçada «Jajji ekologlar» amaliy seminari bölib ötdi 10.11.2026 Aholi salomatligi — oliy qadriyat ▶ Aholi salomatligi — oliy qadriyat 09.11.2026 Amudaryo tumanida kuz-qiş mavsumiga tayyorgarlik işlari örganildi ▶ Amudaryo tumanida kuz-qiş mavsumiga tayyorgarlik işlari örganildi 09.11.2026 Jismoniy tayyorgarlikdan ötgan çaqiriluvçilar harbiy qism vakillari bilan suhbatlaşdi ▶ Jismoniy tayyorgarlikdan ötgan çaqiriluvçilar harbiy qism vakillari bilan suhbatlaşdi 09.11.2026 Qöriqlaş xizmati — aholi osoyiştaligi va mulk daxlsizligining kafolatidir ▶ Qöriqlaş xizmati — aholi osoyiştaligi va mulk daxlsizligining kafolatidir 06.11.2026 AMUDARYoDA “YaŞIL MAKON” LOYIHASI DOIRASIDAGI IŞLAR IZÇIL DAVOM ETMOQDA ▶ AMUDARYoDA “YaŞIL MAKON” LOYIHASI DOIRASIDAGI IŞLAR IZÇIL DAVOM ETMOQDA 06.11.2026 Boğça tarbiyalanuvçilari uçun ekologik tarbiya metodikalari namoyiş etildi ▶ Boğça tarbiyalanuvçilari uçun ekologik tarbiya metodikalari namoyiş etildi 05.11.2026 Amudaryo tumanida içki işlar organlari xodimlarining kasb bayrami keng nişonlandi ▶ Amudaryo tumanida içki işlar organlari xodimlarining kasb bayrami keng nişonlandi 05.11.2026 Mehnat yarmarkasida 29 nafar fuqaro doimiy işga joylaştirildi ▶ Mehnat yarmarkasida 29 nafar fuqaro doimiy işga joylaştirildi 05.11.2026 Olis ovullardagi maktablarda «Kitobxon yoşlar» klublari taşkil etiladi ▶ Olis ovullardagi maktablarda «Kitobxon yoşlar» klublari taşkil etiladi 04.11.2026 Yöllarning qiş mavsumiga tayyorligi joyida örganildi ▶ Yöllarning qiş mavsumiga tayyorligi joyida örganildi 04.11.2026 Amudaryo tumanida harbiy prokuratura sayyor qabuli va mehnat yarmarkasi ötkazildi ▶ Amudaryo tumanida harbiy prokuratura sayyor qabuli va mehnat yarmarkasi ötkazildi 04.11.2026 Amudaryo tumanida kuzgi mavsumda 829 ming köçat ekiladi ▶ Amudaryo tumanida kuzgi mavsumda 829 ming köçat ekiladi 03.11.2026 Amudaryo tumanida maʼnaviy-maʼrifiy işlar samaradorligi, mavjud muammolar muhokama qilindi ▶ Amudaryo tumanida maʼnaviy-maʼrifiy işlar samaradorligi, mavjud muammolar muhokama qilindi 02.11.2026 HARBIY XIZMATÇILAR UÇUN KASB-HUNAR TAʼLIMI KURSLARI YaKUNLANIB, SERTIFIKATLAR TANTANALI TOPŞIRILDI ▶ HARBIY XIZMATÇILAR UÇUN KASB-HUNAR TAʼLIMI KURSLARI YaKUNLANIB, SERTIFIKATLAR TANTANALI TOPŞIRILDI 02.11.2026 Qonunçilikdagi ayollar va bolalar huquqlari himoyasiga oid normalar tuşuntirildi ▶ Qonunçilikdagi ayollar va bolalar huquqlari himoyasiga oid normalar tuşuntirildi 31.10.2026 Aholiga sifatli içimlik suvi yetkazib beriş borasidagi kamçiliklar bartaraf etilmoqda ▶ Aholiga sifatli içimlik suvi yetkazib beriş borasidagi kamçiliklar bartaraf etilmoqda 31.10.2026 Jajji ekologlar tabiatni asraş böyiça dastlabki tuşunçalarga ega bölişdi ▶ Jajji ekologlar tabiatni asraş böyiça dastlabki tuşunçalarga ega bölişdi 31.10.2026 10 oy davomida Qoraqalpoğiston böyiça 39 ta holatda içimlik suvi körsatkiçlari belgilangan talablarga javob bermasligi aniqlandi ▶ 10 oy davomida Qoraqalpoğiston böyiça 39 ta holatda içimlik suvi körsatkiçlari belgilangan talablarga javob bermasligi aniqlandi 30.10.2026 1-sonli maktabda Özbek tili bayrami nişonlandi ▶ 1-sonli maktabda Özbek tili bayrami nişonlandi 26.10.2026