MAST QILUVÇI IÇIMLIKLAR IÇIŞ ŞARIATDA HAROM QILINGAN
Bismillahir rohmanir rohiym!
Alloh taolo aytadi: “Ey iymon keltirganlar! Albatta, may (mast qiluvçi içimliklar), qimor, but-sanamlar va (fol oçadigan) çöplar şaytonning işidan iborat iflosliklardirki, undan çetlaşingiz! Şoyad (şunda) najot topsangiz”. (“Moida” surasi, 90-oyat).
Xamr (aroq)dan çetlaşişga bölgan buyruq öşa narsaning harom ekanligiga eng kuçli dalillardan hisoblanadi. Oyatda xamr (aroq) but-sanamlarga yaqin qilib keltiriladi. Vaholanki, but-sanamlar ğayridinlarning ilohlari hisoblanadi.
“Alloh taolo xamrning harom ekanligini aytmagan”, –deya eʼtiroz qiluvçilar ham çiqişi mumkin. Ammo Alloh taolo xamrning haromligi sababli “undan çetlaşinglar!” – degan.
Xamr içgan kişi töğrisida Rasululloh (s.a.v.) hadislarida ham ogohlantiruvçi çaqiriqlari mavjud.
Jobirdan rivoyat qilingan bir hadisda: “Mast qiluvçi içimlik içgan kişiga Alloh taolo “Tiynatul xobal” içirişini vaʼda qilgan”. Sahobalar “bu nima”, – deb söraganlarida Payğambarimiz: “Bu dözax ahlining (oqqan) teri yoki yiringi”, – deganlar. (Imom Muslim rivoyati).
Hozirgi davrimizda xamr va mast qiluvçi içimliklarning turlari nihoyatda köpayib ketgan.
Rasululloh aytganlaridek: “Mening ummatim içida bir toifa insonlar böladi. Ular xamr içişadi. Ularni boşqa nom bilan nomlaşadi”. (Imom Abu Dovud rivoyati).
Yana Payğambarimiz: “Har bir mast qiluvçi xamrdir. Har bir xamr haromdir”, – deganlar. (Imom Muslim rivoyati).
Inson aqlini çalkaştirib, mast qiluvçi har qanday yemiş va içimlikning ozi ham, köpi ham haromdir. Ularning qanday nomlanişidan qatʼiy nazar, mohiyat-eʼtibori va maqsadi bitta, yaʼni odamni mast-alast qiliş. Şunday ekan, uning hukmi barçamizga maʼlum böldi.
Şarob içgan bir odam mast bölib, yengil najosati bilan qölini, yuzini yuva boşlabdi. Unga: “Nima qilayapsan?”, – dedilar. “Qöllarimni, yuzimni yuvmoqdaman”, – deb javob berdi u.
Bu hikoyadan maqsad içkilik odamlarni qay ahvolga solişini körsatişdir. Aybi bor odamlar bundan xulosa çiqarib, ibrat olişsalar kerak. Darhaqiqat, içkilik insonning nomus va şarafiga eng katta doğ tuşiruvçi vositadir.
Bir mast kişining yuzlarini köçadagi daydi it kelib yalay boşlabdi. Şunda mast itga qarab: “Ey afandim! Ey sultonim! Yaratgan seni muborak qilsin” – dermiş. It esa uning yuziga siya boşlabdi. Itning bu işiga ham mast kişi yana taşakkur aytarmiş.
Ha, haqiqatdan ham mastlik aqlsizlikdir. U insonning aqlini şu darajada olib qöyadiki, mastlar bunday paytlarda nima qilganlarini va nima gapirganlarini aksariyat hollarda bilmaydilar. Nomus, or, şaraf kabi insoniy qadriyatlar unda mutlaqo yöqoladi. Aqlli odamlar bunday illatlardan astoydil saqlanişga, imkon qadar vaqt ğanimatida içkilikni ertaroq taşlaşga qatʼiy kirişadilar va nihoyatda ölçovli bölgan öz şaxsiy hayotlarini içkilik oğusidan asrab qolişlariga irodalari hali yetişadi, deb işonamiz.
Qurʼoni Karimning “Moida” surasi, 90- va 91-oyatida: “Ey iymon keltirgan bandalar! Albatta, may (mast qiluvçi içimlik), qimor, but-sanamlar va (fol oçadigan) çöplar şayton işidan iborat iflosliklardirki, undan çetlaşingiz! Şoyad (şunda) najot topsangiz. Şayton may bilan qimor (yordami)da örtalaringizga adovat va nafrat solişni va sizlarni Yaratganning zikri hamda namozidan qaytarişni xohlaydi. Bas, endi sizlar (may içişdan) tiyiluvçimisiz?”, – deya uqtiriladi.
dini Payğambarimiz (s.a.v) davrlaridayoq may (aroq va mast qiluvçi) içimliklarni içişni taqiqlagan va haromga hukm qilgan. Bu taqiqlov öz navbatida asrlar davomida odamlarni yaramas, ğayri-axloqiy işlardan çetlaştira oldi ham.
Rivoyatlarda aytilişiça, “Töfon hodisasidan keyin Nuh kemadan tuşib, kemasida olib kelgan mevali daraxtlarning köçatlarini yerga ekdilar. Köçatlar orasidan uzum köçatini topa olmadilar va öğli Somdan söradilar, u ham topa olmadi. Jabroil kelib: “Yo Nuh, uzum (tok) köçatlarini şayton öğirlagan, undan talab qilsang, topib berur”, dedilar. Şayton alayhilaʼananing iltimoslariga köra, Nuh uni tokzorga boğbon qilib belgilaydilar.
Tok köçatlaridan katta boğ barpo qilişadi. Şayton alayhilaʼana insonlarga öz yomonligini qilib, uzumzorni suğorganida uning suviga şerni söyib, qonini suvga aralaştirib öğitlaş usulini işlatadi. Keyin ayiqning qonini suvga qöşib öğitlantiradi va undan söng yölbars hamda itni söyib ularning qonidan uzumzorni öğitlaşni davom ettiradi. Böri va tulkini, çöçqani va tovuqni ham söyib, ularning qonidan ham suvga aralaştirib, öğitlaydi. Tok köçatlari tez fursatlarda ösib, meva bera boşlaydi. Inson havasi keladigan darajadagi yetti xildagi hosildor uzum navlariga aylanadi. Şaytoni-laʼin bu uzumlardan şarob tayyorlab, undan insonlarga bera boşlaydi. Ana şu şarobdan kimda-kim içsa, dastavval şerdek bökirib, kuç-quvvatga töladi, keyin yölbarsdek ğazabnok va şijoatli, ayiqqa öxşab bökiradi, börilarga öxşab janjalkaş va itlar singari urişqoqqa aylanadilar. Bora-bora tulkilarga öxşab har narsadan hadiksiraydigan va çöçqaga öxşab axlatlar orasida ham ağanab yotaveradigan, tovuqlarga öxşab töğri kelgan joyda boşini qanoti ostiga olib, uxlab qolaveradigan odatlar çiqaradi”. (Abu Homid Ğazzoliyning “Hayot ul-qulub” kitobidan olindi).
Fiqh ilmining uluğlaridan biri Abu Lays Samarqandiy özlarining “Tanbeh ulğofiliyn” nomli kitoblarida xamr içkiligini içib, mast bölgan odamlarda önta yomon xislat zohir bölişini aytib ötganlar:
– içkilikboz mast bölgaç, unda yoş bolalarning tentakligi zohir bölib, köp kuladi;
– aqlsizlik va nodonlik qilib, moldunyosini örinsiz sovurişni boşlaydi;
– qarindoş-uruğlarining va döst-birodarlarining köngillariga tegib, ular bilan aloqalarini uzadi;
– Alloh taoloning ibodatlaridan va milliy qadriyatlarimizdan butunlay mosuvo böladi;
– içkilikdan mast bölgan vaqtlarida har bir körgan ayoli bilan zino qilişga moyil böladi;
– uning qalbida barçaga nisbatan yomon fikrlar uyğunlaşadi va bular unga oddiy bir holatdek bölib körinadi;
– Allohning fariştalari ham uni himoyalaşdan bezor böladi;
– şariat hukmiga köra, içkilik içuvçiga sakson darra urib jazolamoq buyurilgan. Ammo uşbu jazo berilmasa, u dunyoda uni yanada oğirroq jazo kutadi;
– uning yuziga osmon eşiklari yopib qöyiladi va uning duolari hamda savoblari qabul qilinmaydi;
– ölimi vaqtida iymonidan ajraliş xavfi ham bordir.
Iloho, zoti poking, ğafuru rohiymlik sifating, Payğambarimiz Muhammad Mustafoning (s.a.v.) haq-u hurmatlari uçun bizlarni şaytonning şarridan özing panohingda asragin, oxirgi damda iymon gavharidan judo etmagin. Omin, birohmatika yo arhamar rohimiyn!
Qodirbergan hoji, islomşunos.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶