ENDI JAMOAT JOYLARIDA TAMAKI ÇEKIŞ QATʼIYaN MAN QILINADI
Jahon soğlikni saqlaş taşkiloti taşabbusi bilan 31-may - Xalqaro kaşandalikka qarşi kuraş kuni sifatida eʼlon qilingan. Uşbu sanada dunyoning köplab davlatlarida çekiş taʼqiqlanadi, tamaki mahsulotlari savdosi töxtatiladi. Turli tadbirlar taşkil qilinib, kaşandalik illatiga mubtalo bölganlar yana bir karra ogohlikka çorlanadi. Bu xayrli anʼana 1980-yildan beri amalga oşirilib kelinmoqda.
Mamlakatimizda ham kaşandalikka qarşi kuraş borasida qator ijobiy işlar amalga oşirilmoqda. Xususan, 2011-yil 5-oktyabrda yurtimizda "Alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilişi hamda isteʼmol qilinişini çeklaş töğrisida”gi Qonun qabul qilindi. Uşbu Qonun fuqarolarning, avvalo, yigirma yoşga tölmagan şaxslarning soğligini alkogol va tamaki mahsulotlari isteʼmol qilişning zararli taʼsiridan, şu bilan boğliq ijtimoiy va boşqa salbiy oqibatlardan himoya qilişga, şuningdek, jamiyatda soğlom turmuş tarzini şakllantiriş va qaror toptirişning taşkiliy-huquqiy şart-şaroitlarini yaratişga qaratilgani bilan ahamiyatlidir. Unga muvofiq iş joylari, soğlikni saqlaş, taʼlim va sport-soğlomlaştiriş muassasalari, yonğin xavfi bölgan joylar, jumladan, avtomobillarga yonilği quyiş şoxobçalari va boşqa jamoat joylarida tamaki mahsulotlarini isteʼmol qilişga yöl qöyilmasligi belgilandi.
Özbekistonda birinçi marta jamoat joylarida tamaki yoki uning örnini bosuvçi mahsulotlarni çekkanlik uçun jarimalar joriy qilindi. Özbekiston Respublikasi Prezidenti I.A.Karimov tomonidan 2015-yilning 29-dekabr kuni "Özbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga özgartiş va qöşimçalar kiritiş töğrisida”gi Qonun imzolandi va 30-dekabr kundan boşlab kuçga kirdi.
Qonun bilan Özbekiston Respublikasining Maʼmuriy javobgarlik töğrisidagi Kodeksiga yangi 561-modda qöşilib, iş joylari, soğlikni saqlaş, taʼlim va sport-soğlomlaştiriş muassasalari, yonğin xavfi bölgan joylar, jumladan, avtomobillarga yonilği quyiş şoxobçalari va boşqa jamoat joylarida tamaki mahsulotlarini isteʼmol qiliş eng kam iş haqining uçdan bir qismidagi jarima bilan jazolanişi belgilandi. Bunday joylarda tamaki mahsulotini isteʼmol qilişga maxsus ajratilgan maydonlar va alohida möljallangan xonalarda ruxsat beriladi.
Şuni taʼkidlaş kerakki, bizning qonunçiligimizda oldin jamoat joylarida tamaki isteʼmol qilgan şaxslarga nisbatan heç qanday jarimalar belgilanmagan edi.
Tamaki mahsuloti deganda, qonunçilikka köra, tamaki yoki uning örnini bosuvçi moddadan tayyorlangan har qanday mahsulot (jumladan, nos ham) tuşuniladi.
Özbekiston Respublikasining Maʼmuriy javobgarlik töğrisidagi Kodeksining 122-moddasiga köra, tamaki mahsulotlarini mahalliy va uzoqqa qatnaydigan poyezdlar, kemalar, şahar atrofida qatnaydigan poyezd va tramvaylar, şahar içida va şahar atrofida qatnaydigan hamda şaharlararo yönalişdagi avtobuslarda, şuningdek, taksi va şahar elektr transportida isteʼmol qilganlik uçun eng kam oylik iş haqining uçdan bir qismi miqdorida jarima jazosi belgilandi.
Havo kemalari (samolyotlar)da tamaki mahsulotini isteʼmol qiliş eng kam iş haqining ikki baravari miqdorida jarima solişga sabab böladi.
Bundan taşqari, Özbekiston Respublikasining Maʼmuriy javobgarlik töğrisidagi Kodeksining 187-moddasiga köra fuqarolarning iş joylari, stadionlar, xiyobonlar, istirohat boğlarida, jamoat transportining barça turlarida va boşqa jamoat joylarida alkogol mahsulotini isteʼmol qiliş eng kam iş haqining ikkidan bir qismi miqdorida jarima solişga sabab böladi. Töylar, yubileylar hamda boşqa tantanalar va marosimlar ötkaziladigan joylar, şuningdek alkogol mahsulotini quyib realizatsiya qilişga ruxsat etilgan savdo va umumiy ovqatlaniş obʼektlari bundan mustasno.
Xuddi şunday huquqbuzarlik maʼmuriy jazo çorasi qöllanilganidan keyin bir yil davomida takror sodir etilgan bölsa, eng kam iş haqining ikkidan bir qismidan ikki baravarigaça jarima solişga yoki ön beş sutkagaça muddatga maʼmuriy qamoqqa olişga sabab bölişi belgilandi.
Şuni alohida qayd etiş joizki, Jahon soğlikni saqlaş taşkilotining maʼlumotlariga köra, har yili Yer yuzida 6 million nafarga yaqin kişi çekiş oqibatida orttirib olgan kasallik qurboniga aylanmoqda. 17 millionga yaqin kişi esa yurak-qon tomir, öpka saratoni, sil, oşqozonosti bezi yalliğlanişi kabi xastaliklarga giriftor bölmoqdalar. Şunday ekan, tamaki mahsulotini çekib, umringizni xazon qilmang, aziz yurtdoşlar.
Şerzod Abdullayev,
tuman hokimligi huquqşunosi.
(Foto - http://s002.radikal.ru)

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶