ЗАРАРЛИ ОДАТЛАР – УМР КУШАНДАСИ

Инсон табиати жуда мураккаб ва карама-каршиликлардан иборат, у ўзининг ноўрин ҳатти-ҳаракатлари билан ҳатто ўз ҳаётига нуқта қўйиши ҳам мумкин. Ана шундай аянчли бўлган иллатлардан бири бу - тамаки чекиш ва спиртли ичимликларга ружу қўйишдир.

Ҳозирги даврда дунёда тамаки чекувчилар сони 1,6 млрд.га етди ва ҳар олти сонияда бир одам айнан тамаки чекиш туфайли оламдан кўз юмади ва чекиш ер юзида аҳоли ўлимининг асосий  сабабларидан бири бўлиб, ҳар йили дунёда 5 млн. аҳоли тамаки чекиш туфайли ривожланадиган касалликлардан эрта ҳаётдан кетади. Агар тамаки чекишнинг тарқалиши шу тарзда ўсиб борса, экспертларнинг баҳолашича  2030 йилга бориб ушбу кўрсаткич  1 йилда ўн миллионга етади

Одам чекканда  никотиннинг  бош мияга таъсири туфайли унга қарам бўлиб қолади ва смоланинг таъсири оқибатида эрта ҳаётдан кўз юмади. Чунки смола  нафас йўллари, алвеолаларда чўкади ва хавфли ўсмаларнинг ривожланишига олиб келади.

Бир дона сигарет таркибида 12-15 мг. никотин мавжуд бўлиб, унинг деярли 50 фоизи тутун орқали атроф-муҳитга тарқалади. Тамаки чекиш туфайли  юрак қон-томир, нафас аъзолари, ошқозон-ичак тизими касалликлари ва хавфли ўсмаларнинг ривожланиш хавфи ортади. Шу билан бирга асаб, руҳий ҳолатни таранглаштириб, кўриш ва эшитиш қобилиятини сусайтириб юборади, тиш эмалини емиради ва организмнинг эрта қаришига ҳамда ўлимга олиб келади.

Ашаддий кашандалар соғлом одамларга қараганда 13 марта кўп миокард инфаркти ва 12 марта кўп юрак ишемик касалликларига дучор бўлади, аксарият ҳолларда уларда буйрак етишмовчилиги хасталиклари ривожланади.

Қадрли юртдошлар, тамаки чекишдек зарарли одатдан қутилиш ўз қўлимизда. Озгина сабрли, иродали бўлсак, бу иллатдан батамом фориғ бўламиз.

Шундай экан, ўз соғлигимиз қадрига ўзимиз етайлик.

Ж.Явқашев,

Тиббиёт бирлашмаси  АСТТҚҚ ва ЖФО маркази шифокори.