ЎЗБЕКИСТОНДА КОРРУПЦИЯГА ҚАРШИ КЕСКИН ЧОРАЛАР ЙЎЛГА ҚЎЙИЛМОҚДА

Инсониятнинг азалий муаммоларидан бири бу – коррупция. Коррупция мамлакатнинг иқтисодий, ижтимоий ва сиёсий соҳаларига таъсир этиб, иқтисодий соҳада мамлакатнинг назорат қилиш функциясининг сусайиши, рақобат механизмлари ишламаслиги, мулк ҳуқуқининг поймол қилинишига, товар ва хизматлар баҳоларининг ошишига олиб келиши, ижтимоий соҳада халқнинг социал табақаланишига, қонун устуворлиги принципининг обрўсизланиши, сиёсий соҳада эса халқнинг ҳукуматга ишончи йўқолишига олиб келади.

Коррупция – сўзи лотин тилидан олинган бўлиб, ўз томонига оғдириш, бузиш, сотқинлик маъноларини англатади.

Ўзбекистон Республикасида олиб борилаётган ислоҳотларнинг самарали амалга ошишига замин яратувчи ва коррупцияга қарши курашиш механизмларини ўзида акс эттирган Қонунчилик палатаси томонидан 2016 йил 24 ноябрда қабул қилинган Сенат томонидан 2016 йил 13 декабрда маъқулланган ва Президент томонидан 2017 йил 3 январь куни имзоланган Ўзбекистон Республикасининг “Коррупцияга қарши курашиш тўғрисида” Қонуни амалга киритилди.

Мазкур қонун 34 моддадан иборат бўлиб, коррупцияга қарши курашиш соҳасидаги муносабатларни тартибга солишдан иборат.

Қонунда коррупция, коррупцияга оид ҳуқуқбузарлик ва манфаатлар тўқнашуви каби янги тушунчалар киритилган.

Коррупцияга қарши курашиш соҳасидаги давлат сиёсати давлат дастурлари ва бошқа дастурлар асосида амалга оширилиши мумкинлиги кўрсатилиб, коррупцияга қарши курашиш бўйича фаолиятни бевосита амалга оширувчи давлат органлари Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси, Ўзбекистон Республикаси Миллий хавфсизлик хизмати, Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги, Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги ва Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси ҳузуридаги Солиқ, валютага оид жиноятларга ва жиноий даромадларни легаллаштиришга қарши курашиш департаменти белгиланган.

Коррупцияга қарши курашиш бўйича фаолиятни амалга оширувчи ва унда иштирок этувчи органлар ҳамда ташкилотларнинг фаолиятини мувофиқлаштириш учун Коррупцияга қарши курашиш бўйича республика идоралараро комиссияси (бундан буён матнда Идоралараро комиссия деб юритилади ташкил этилади. Идоралараро комиссияни шакллантириш ва унинг фаолияти тартиби Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан белгиланади.

Давлат органларининг ва ўзга ташкилотларнинг мансабдор шахслари ҳамда бошқа ходимлари қонун ҳужжатларига риоя этиши, ўз мансаб ёки хизмат мажбуриятларини беғаразлик билан, холисона, виждонан, одоб-ахлоқ қоидаларига риоя этган ҳолда бажариши ҳамда коррупцияга оид бирор-бир ҳуқуқбузарликни содир этишдан ёки бундай ҳуқуқбузарликларни содир этиш учун шарт-шароитлар яратадиган бошқа ҳар қандай ҳаракатлардан ўзини тийиши шарт эканлиги кўрсатилган.

Қонуннинг 28-моддасида коррупцияга оид ҳуқуқбузарликлар тўғрисида ахборот бераётган шахслар давлат ҳимоясида бўлиши белгиланган.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг “«Коррупцияга қарши курашиш тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг қоидаларини амалга ошириш чора-тадбирлари тўғрисида” 2017 йил 2 февраль кунги Қарори ҳам қабул қилинган эди. Унда «Коррупцияга қарши курашиш тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни  ижросини таъминлаш, жамият ва давлат ҳаётининг барча соҳаларида коррупциянинг олдини олишга доир чора-тадбирларни ўз вақтида ва сифатли амалга ошириш мақсадида 2017-2018 йилларга мўлжалланган коррупцияга қарши курашиш бўйича давлат дастури ва коррупцияга қарши курашиш бўйича республика идоралараро комиссияси тузилган.

Юқоридагиларга асос шуни таъкидлаш жоизки, коррупция келиб чиқишига йўл қўймаслик, қонунларни ўз вақтида ижро этилишини таъминлаш, коррупцияни келтириб чиқарувчи ҳолатларнинг олдин олиш чораларини кўриш ҳар бир давлат органидаги лавозимли шахсларнинг ва фуқароларнинг вазифаси бўлиши керак.

Қ.Атамурадов, Фуқаролик ишлари бўйича Амударё тумани суди раиси.