21.11.2026
Тил Öz Qq Ёзув Кирилл Lotin
Reklama banneri
Ҳарф ўлчами Ранг Расмлар
21.11.2026, 05:19
Фан ва таълим 👁 705

ВАРИАТИВ ЎҚУВ РЕЖАСИ: БУ РЕЖА БИЗ ЎҚУВЧИЛАРГА НИМА БЕРАДИ?

ВАРИАТИВ ЎҚУВ РЕЖАСИ: БУ РЕЖА БИЗ ЎҚУВЧИЛАРГА НИМА БЕРАДИ?

Мактабларда вариатив ўқув режаси учинчи чоракдан бошлангани барчамизга маълум. Аммо бу режанинг самараси ва буни ташкил қилиш кўплаб баҳс ва мунозараларга сабаб бўлмоқда.

Олий таълим муассасаларига тайёрланаётган ўқувчилар учун, албатта, катта енгиллик ҳамда вақтдан унумли фойдаланишга ёрдам беради. Бу жараённи ташкил этишда ўқитувчилар ҳам ўзининг фикр-мулоҳазаларини билдирмоқда. Кимдир бу режа орқали яхши натижаларга эришишимиз мумкинлигини, яна кимдир ўзининг қўшимча таклифларини айтмоқда. Баъзи ўқитувчиларимиз бу жараённинг ўқув йили бошидан бошланиши яхши самара беришини таъкидлашмоқда.

Умумтаълим мактабларининг кўпчилигида вариатив ўқув режасини ташкил қилиш бўйича бир қатор муаммолар ҳам юзага келаётганини инкор эта олмаймиз. Яъни, баъзи таълим йўналишларини тўрт ёки беш нафар ўқувчи танлаган ёки бутун бошли бир мактабда 10-11-синфлар бир ёки иккита синфни ташкил қилиши туфайли уларни яна вариатив режа бўйича беш йўналишга ажратганда ҳам синфга ўнга яқин ўқувчидан тақсимланиши мумкин. Бунинг устига ўқитувчиларимизнинг дарс соатлари камайиши ёхуд кўпайиши билан боғлиқ муаммолар юзага келиши муқаррар.

 Ўқувчилар репетиторга бормасдан дарс жараёнининг ўзидаёқ ўзлари танлаган йўналиши бўйича билимларга эга бўлиши биз учун қувонарли ҳолат. Аммо дарсликлар бу талабларга жавоб беролармикан?  

Шу боис вариатив режага ўтилган мактабларда дарсларни турли қўлланмалардан фойдаланган ҳолда ўрганишга тўғри келади. Олий таълим муассасаларининг кириш имтиҳонларида ҳам саволлар фақат дарсликдан тушаётгани йўқ. Бунда кимнидир айбламоқчимасман. Аксинча, дарсликларни  қайта кўриб чиқиш, айниқса, 10-11-синф дарсликларини қайта нашр этиш тарафдориман. Вариатив синфларда эса ўз таълим йўналишига оид фанлардан ихтисослаштирилган мактаблардаги каби бошқа дарслик, яъни мураккаблашган ўқув дарсликлари ишлаб чиқилса, нур устига аъло нур бўларди.

Мазкур ўқув йилидан бошлаб ОТМга кирувчилар 5 фандан имтиҳон топширадилар. Буларнинг 3 таси – она тили, математика ва Ўзбекистон тарихи фанлари мажбурий фанлар бўлиб, вариатив синфларда бу фанлар бўйича таълим олиш ўқувчилар учун қулай. Шу ўринда вариатив синфларда дарс ўтадиган ўқитувчиларнинг билимга ҳам алоҳида эътибор бериш даркор. Ўқитувчи ана шу синфни ўқитар экан, ўз зиммасига катта вазифа олади ва мана шу синфдаги ўқувчиларнинг камида 50 фоизи ОТМга кириши учун ҳаракат қилиши керак. Агарда йил охирида бундай натижага эришилмаса, бу ўқитувчининг вариатив синфда дарс беришини асло тўғри деб бўлмайди. Фидойи ва ўз касбини севадиган ўқитувчи ўзига яратиб берилган бундай катта имкониятдан оқилона фойдалана билиши керак.

Таълим соҳасида катта самара бериши мумкин бўлган бу вариатив режа биз ўқувчилар учун катта имконият. Ўз навбатида биз ўқувчилар ҳам мана шу имкониятлардан, яратилаётган шароитлардан ўрнида фойдалансак, албатта, ижобий натижани қўлга киритамиз.  

Вариатив режа натижасини эса йил охирида кўришимиз мумкин. Бу борадаги мавжуд камчиликларни бартараф этиш бўйича биз ўқувчиларнинг таклифлари ҳам ўрганилиб, эътиборга олинса, мақсадга мувофиқ бўлар ва ривожланиш сари яна бир қадам қўйишга эришилар эди.

Лайло ОЛИМОВА,
56-сонли мактаб ўқувчиси.

🎬 Видеогалерея Барчаси →
БИР ВАТАН, БИР ЭЛ, БИР БАЙРОҚ! АМУДАРЁДА БАЙРОҚ ЭСТАФЕТАСИ КЎТАРИНКИ РУҲДА ДАВОМ ЭТДИ ▶ БИР ВАТАН, БИР ЭЛ, БИР БАЙРОҚ! АМУДАРЁДА БАЙРОҚ ЭСТАФЕТАСИ КЎТАРИНКИ РУҲДА ДАВОМ ЭТДИ 16.11.2026 «Илғор фермерлар клуби» аъзолари учун дала семинарлари ўтказилди ▶ «Илғор фермерлар клуби» аъзолари учун дала семинарлари ўтказилди 16.11.2026 Болажонларга йўл ҳаракати қоидалари ҳақида маълумотлар берилди ▶ Болажонларга йўл ҳаракати қоидалари ҳақида маълумотлар берилди 13.11.2026 Сайёр қабулда 12 та мурожаатдан 10 таси ижобий ҳал этилди ▶ Сайёр қабулда 12 та мурожаатдан 10 таси ижобий ҳал этилди 13.11.2026 Амударё туманида СЕО ва ЖС бўлимининг янги биноси фойдаланишга топширилди ▶ Амударё туманида СЕО ва ЖС бўлимининг янги биноси фойдаланишга топширилди 12.11.2026 Амударёлик нуронийлар мини футбол бўйича ўртоқлик учрашувида ғолиб чиқди ▶ Амударёлик нуронийлар мини футбол бўйича ўртоқлик учрашувида ғолиб чиқди 12.11.2026 49-сонли боғчада экологик тарбиянинг амалий методикалари намойиш этилди ▶ 49-сонли боғчада экологик тарбиянинг амалий методикалари намойиш этилди 12.11.2026 Ўрта қалъа овулида хотин-қизлар билан профилактик учрашув ўтказилди ▶ Ўрта қалъа овулида хотин-қизлар билан профилактик учрашув ўтказилди 12.11.2026 65-сонли мактабнинг янги биноси фойдаланишга топширилди ▶ 65-сонли мактабнинг янги биноси фойдаланишга топширилди 11.11.2026 Амударё туманида кузги шудгорлаш ишларини сифатли ташкил этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда ▶ Амударё туманида кузги шудгорлаш ишларини сифатли ташкил этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда 10.11.2026 45-сонли боғчада «Жажжи экологлар» амалий семинари бўлиб ўтди ▶ 45-сонли боғчада «Жажжи экологлар» амалий семинари бўлиб ўтди 10.11.2026 Аҳоли саломатлиги — олий қадрият ▶ Аҳоли саломатлиги — олий қадрият 09.11.2026 Амударё туманида куз-қиш мавсумига тайёргарлик ишлари ўрганилди ▶ Амударё туманида куз-қиш мавсумига тайёргарлик ишлари ўрганилди 09.11.2026 Жисмоний тайёргарликдан ўтган чақирилувчилар ҳарбий қисм вакиллари билан суҳбатлашди ▶ Жисмоний тайёргарликдан ўтган чақирилувчилар ҳарбий қисм вакиллари билан суҳбатлашди 09.11.2026 Қўриқлаш хизмати — аҳоли осойишталиги ва мулк дахлсизлигининг кафолатидир ▶ Қўриқлаш хизмати — аҳоли осойишталиги ва мулк дахлсизлигининг кафолатидир 06.11.2026 АМУДАРЁДА “ЯШИЛ МАКОН” ЛОЙИҲАСИ ДОИРАСИДАГИ ИШЛАР ИЗЧИЛ ДАВОМ ЭТМОҚДА ▶ АМУДАРЁДА “ЯШИЛ МАКОН” ЛОЙИҲАСИ ДОИРАСИДАГИ ИШЛАР ИЗЧИЛ ДАВОМ ЭТМОҚДА 06.11.2026 Боғча тарбияланувчилари учун экологик тарбия методикалари намойиш этилди ▶ Боғча тарбияланувчилари учун экологик тарбия методикалари намойиш этилди 05.11.2026 Амударё туманида ички ишлар органлари ходимларининг касб байрами кенг нишонланди ▶ Амударё туманида ички ишлар органлари ходимларининг касб байрами кенг нишонланди 05.11.2026 Меҳнат ярмаркасида 29 нафар фуқаро доимий ишга жойлаштирилди ▶ Меҳнат ярмаркасида 29 нафар фуқаро доимий ишга жойлаштирилди 05.11.2026 Олис овуллардаги мактабларда «Китобхон ёшлар» клублари ташкил этилади ▶ Олис овуллардаги мактабларда «Китобхон ёшлар» клублари ташкил этилади 04.11.2026 Йўлларнинг қиш мавсумига тайёрлиги жойида ўрганилди ▶ Йўлларнинг қиш мавсумига тайёрлиги жойида ўрганилди 04.11.2026 Амударё туманида ҳарбий прокуратура сайёр қабули ва меҳнат ярмаркаси ўтказилди ▶ Амударё туманида ҳарбий прокуратура сайёр қабули ва меҳнат ярмаркаси ўтказилди 04.11.2026 Амударё туманида кузги мавсумда 829 минг кўчат экилади ▶ Амударё туманида кузги мавсумда 829 минг кўчат экилади 03.11.2026 Амударё туманида маънавий-маърифий ишлар самарадорлиги, мавжуд муаммолар муҳокама қилинди ▶ Амударё туманида маънавий-маърифий ишлар самарадорлиги, мавжуд муаммолар муҳокама қилинди 02.11.2026 ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАР УЧУН КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИ КУРСЛАРИ ЯКУНЛАНИБ, СЕРТИФИКАТЛАР ТАНТАНАЛИ ТОПШИРИЛДИ ▶ ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАР УЧУН КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИ КУРСЛАРИ ЯКУНЛАНИБ, СЕРТИФИКАТЛАР ТАНТАНАЛИ ТОПШИРИЛДИ 02.11.2026 Қонунчиликдаги аёллар ва болалар ҳуқуқлари ҳимоясига оид нормалар тушунтирилди ▶ Қонунчиликдаги аёллар ва болалар ҳуқуқлари ҳимоясига оид нормалар тушунтирилди 31.10.2026 Аҳолига сифатли ичимлик суви етказиб бериш борасидаги камчиликлар бартараф этилмоқда ▶ Аҳолига сифатли ичимлик суви етказиб бериш борасидаги камчиликлар бартараф этилмоқда 31.10.2026 Жажжи экологлар табиатни асраш бўйича дастлабки тушунчаларга эга бўлишди ▶ Жажжи экологлар табиатни асраш бўйича дастлабки тушунчаларга эга бўлишди 31.10.2026 10 ой давомида Қорақалпоғистон бўйича 39 та ҳолатда ичимлик суви кўрсаткичлари белгиланган талабларга жавоб бермаслиги аниқланди ▶ 10 ой давомида Қорақалпоғистон бўйича 39 та ҳолатда ичимлик суви кўрсаткичлари белгиланган талабларга жавоб бермаслиги аниқланди 30.10.2026 1-сонли мактабда Ўзбек тили байрами нишонланди ▶ 1-сонли мактабда Ўзбек тили байрами нишонланди 26.10.2026