12-сонли мактабда Ўқувчилар кенгаши аъзолари сайланиб, ишонч ёрлиқлари топширилди

Мактаб ёшидан ўз фикрини эркин баён этиш, умумий масалаларга дахлдорликни ҳис қилиш ва жамоа қарорини ҳурмат билан қабул қилиш кўникмаси ёш авлод тарбиясидаги энг нозик жиҳатлардан бири бўлиб, ўқувчиларнинг ўзини ўзи бошқариш тузилмалари ана шу малакани китобдаги назария орқали эмас, балки амалий иштирок орқали шакллантиришга хизмат қилади.

Маълумки, таълим муассасаларида фаолият юритаётган ўқувчилар кенгашлари мактаб ҳаётига тегишли масалаларда таклиф киритиш, тадбирлар режасини шакллантириш ва тенгдошлари манфаатини ифода этиш имкониятига эга. Шу боис бундай кенгаш таркиби тайинлаш эмас, балки очиқ сайлов йўли билан белгиланиши муҳим саналади. Айни шу тартиб ўқувчиларда танлов ва масъулият ўртасидаги боғлиқликни ҳис қилишга ўргатади.

Ана шу тартибга амал қилган ҳолда Амударё туманидаги 12-сонли мактабда Ўқувчилар кенгаши сайлови ўтказилди. Овоз бериш жараёнида ўқувчилар кенгаш таркибига кирадиган тенгдошларини ўзлари танлаб, мактаб ичидаги жамоатчилик фикрини амалда синаб кўриш имкониятига эга бўлди. Тадбирда мактаб ўқитувчилари ва ўқувчилари иштирок этди.

Тадбир мактаб маслаҳатчиси Азиза Рустамова томонидан ташкил этилди. Сайлов жараёни, яъни номзодларни рўйхатга олишдан овоз бериш ва натижаларни эълон қилишгача бўлган барча босқичлар амалдаги тартибга мувофиқ ўтказилди. Маслаҳатчи сайловнинг ташкилий ишларини бошқариб, ўқувчиларни жараёнга тайёрлаш вазифасини ўз зиммасига олди.

Сайлов комиссиясига мактаб директори Исматулло Қурбанбоев раислик қилди. Комиссия таркибида чақирувгача бошланғич тайёргарлик раҳбари Биродар Аразбоев ҳамда мактабнинг биология фани ўқитувчиси Нодира Жаксиликовна фаолият юритиб, жараённинг ҳар бир босқичини кузатиб ва баҳолаб борди.

Овоз бериш натижалари комиссия томонидан якунлангач, сайланган ўқувчиларнинг исм-шарифи ва улар вакил бўлган синфлар йиғилганларга маълум қилинди. Бундай тартиб жараённинг ошкоралигини ва ҳар бир ўқувчининг овози тенг ҳисобга олинишини таъминлади.

Тадбир сўнгида сайланган ўқувчиларга «Ишонч ёрлиқлари» топширилди ва шу билан овоз бериш натижалари рамзий эътироф этилди. Бу ёрлиқ ўқувчининг тенгдошлари ишончини қозонганини, шу билан бирга мактаб жамоаси олдида муайян масъулиятни ўз зиммасига олганини билдиради.

Кенгаш аъзолари мактаб маъмурияти ва ўқитувчилар жамоаси билан ҳамкорликда иш олиб боради. Ўқувчиларни қизиқтирган масалалар, тадбирлар режаси ва синфлардаги ташаббуслар шу тузилма орқали муҳокама қилинади. Шу тариқа мактабдаги ижтимоий ҳаёт ўқувчиларнинг бевосита иштирокида шакллантирилади. Кенгаш иши самарадорлиги кўп жиҳатдан аъзоларнинг фаоллиги ва ўқитувчилар кўрсатадиган кўмакка боғлиқ.

Айтиш жоизки, бу каби сайловлар ўқувчилар учун амалий сабоқ вазифасини ҳам ўтайди: овоз бериш, натижани тан олиш, танланган вакилдан ҳисоб сўраш каби тушунчалар назарий дарсларда эмас, балки бевосита ҳаётий жараёнда ўзлаштирилади. Шу маънода мактабдаги овоз бериш катта ҳаётга тайёргарлик машқи вазифасини ўтайди.

Шунингдек, кенгаш фаолияти орқали ўқувчиларнинг ташкилотчилик, нотиқлик ва жамоани бошқариш малакалари ўсади. Тенгдошлари номидан фикр айтишга ўрганган бола кейинчалик ўз касбий ва ижтимоий ҳаётида мустақил қарор қабул қилишда қийналмайди. Жумладан, кенгаш йиғилишларида таклиф киритиш, уни ҳимоя қилиш ва жамоа фикрини ҳисобга олиш кўникмаси аста-секин шаклланади.

Таъкидлаш керакки, ўқувчиларнинг ўзини ўзи бошқаришга жалб этилиши мактабдаги тартиб-интизом ва ўзаро муносабатларга ҳам ижобий таъсир кўрсатади, чунки жамоа қарорини ўқувчиларнинг ўзи шакллантирганда унга амал қилиш масъулияти ҳам ортади. Бу жиҳат ёш авлод тарбиясида алоҳида қадрланади. Болалар ўз иштирокида қабул қилинган қоидага кўпроқ амал қилади.

12-сонли мактабда ўтказилган сайлов, аввало, ўқувчиларга ўз жамоасининг тақдирига дахлдор бўлиш тажрибасини берди. Овоз бериш тартибининг очиқлиги ва комиссия ишининг холислиги эса натижага ишончни мустаҳкамлайдиган асосий омил бўлди. Шу билан бирга, тадбир ўқитувчилар учун ҳам ўқувчилар кайфиятини, улар кимга ишонч билдиришини кўриш имконини берди.

Топширилган «Ишонч ёрлиқлари» эса ҳужжатнинг ўзи билан эмас, ортидаги вазифа билан қадрли: энди сайланган ўқувчилардан мактаб ҳаётини яхшилашга қаратилган амалий таклиф ва ишлар кутилади.