ҚУТУPИШ КАСАЛЛИГИДАН ОГОҲ БЎЛИНГ!

Қутуриш-ҳайвонлар ва одамда учрайдиган, асаб тизимининг оғир шикастланиши билан кечадиган ҳамда ўлим билан якун топадиган ўта хавфли юқумли вирусли касаллигидир. Одамлар учун касаллик манбайи бўлиб: қутирган уй ҳайвонлари – ит, мушук, сигир, от, эшак, чўчқа, ёввойи ҳайвонларлардан чиябўри, тулки ва бошқалар, ҳисобланади. Одамларга қутуриш касаллиги 90-95 фоиз ҳолатларда юқади.

Касаллик одамга қандай юқади?

Одамга қутуриш касаллиги шу касалликка чалинган ҳайвонларнинг тишлаши, тирнаши, тишларининг қадалиши, шунингдек, жароҳатланган тери ва шиллиқ қаватларига сўлаги тушиши пайтида юқади. Касаллик ўта оғир кечиб доимо ўлим билан тугайди.

Қутуриш касаллигига чалинган ҳайвонларда кузатиладиган белгилар:

Ҳайвон тажовузкор бўлиб, дуч келган ҳайвонлар ва одамларга ташланади, тишлашга, тирнашга ҳаракат қилади, ёруғликдан қўйқади, қоронғи жойга кириб олишга ҳаракат қилади, эгаси чақирганда олдига келмайди, овқатланишдан бош тортади, тўри келган жисмларни оғзига солиб ютади, кейинчалик ютиниши қийинлашади, оғзидан жуда кўп сўлак оқади, безовта бўлади, товуши бўғилиб йўқола бошлайди ва орқа оёқлари юрмай қолади, яъни фалажланиши ҳолатлари кузатилади. Ҳайвонларда ҳам касаллик ўлим билан якун топади.

Сиз агар ит ва бошқа уй ҳайвонларингизга касалликнинг шундай белгиларини кузатсангиз, дарҳол ветеринария врачига мурожаат этинг!

Ёдингизда бўлсин!

Итни доимо боғланган ҳолда сақлаш, кўчага олиб чиқилганда тумшуқ тасмасини тақиш, итни тунда кўчага чиқариб юбормаслик ва кўчада қаровсиз қолиши ҳамда ёввойи ҳайвонлар билан мулоқотда бўлишга йўл қўймаслик керак. Фарзандларингизни қаровсиз қолган ва бегона итлар билан ўйнашга ҳамда уларни уйга олиб келишга асло йўл қўйманг, итни ўз вақтида ҳудудий ветеринария иродаларига олиб бориб, рўйҳатдан ўтказиш, ҳар йили уни ветеринария кўригидан ўтказиб, қутиришга қарши эмлатиш зарур.

Агар, сизни ҳайвон тишласа ёки сўлаги жароҳатланган тери ва шиллиқ қаватингизга тушса, унда сиз зудлик билан тиббий ёрдамга мурожаат қилишингиз ҳамда мутахассис врачининг тавсиясига кўра, қутиришга қарши ўз вақтида ва тўлиқ эмланишингиз керак.

А.ЯВБОСАPОВ, туман ДСЭНМ эпидемиолог-шифокори.