QUTUPISh KASALLIGIDAN OGOH BOʻLING!

Quturish-hayvonlar va odamda uchraydigan, asab tizimining ogʻir shikastlanishi bilan kechadigan hamda oʻlim bilan yakun topadigan oʻta xavfli yuqumli virusli kasalligidir. Odamlar uchun kasallik manbayi boʻlib: qutirgan uy hayvonlari – it, mushuk, sigir, ot, eshak, choʻchqa, yovvoyi hayvonlarlardan chiyaboʻri, tulki va boshqalar, hisoblanadi. Odamlarga quturish kasalligi 90-95 foiz holatlarda yuqadi.

Kasallik odamga qanday yuqadi?

Odamga quturish kasalligi shu kasallikka chalingan hayvonlarning tishlashi, tirnashi, tishlarining qadalishi, shuningdek, jarohatlangan teri va shilliq qavatlariga soʻlagi tushishi paytida yuqadi. Kasallik oʻta ogʻir kechib doimo oʻlim bilan tugaydi.

Quturish kasalligiga chalingan hayvonlarda kuzatiladigan belgilar:

Hayvon tajovuzkor boʻlib, duch kelgan hayvonlar va odamlarga tashlanadi, tishlashga, tirnashga harakat qiladi, yorugʻlikdan qoʻyqadi, qorongʻi joyga kirib olishga harakat qiladi, egasi chaqirganda oldiga kelmaydi, ovqatlanishdan bosh tortadi, toʻri kelgan jismlarni ogʻziga solib yutadi, keyinchalik yutinishi qiyinlashadi, ogʻzidan juda koʻp soʻlak oqadi, bezovta boʻladi, tovushi boʻgʻilib yoʻqola boshlaydi va orqa oyoqlari yurmay qoladi, yaʼni falajlanishi holatlari kuzatiladi. Hayvonlarda ham kasallik oʻlim bilan yakun topadi.

Siz agar it va boshqa uy hayvonlaringizga kasallikning shunday belgilarini kuzatsangiz, darhol veterinariya vrachiga murojaat eting!

Yodingizda boʻlsin!

Itni doimo bogʻlangan holda saqlash, koʻchaga olib chiqilganda tumshuq tasmasini taqish, itni tunda koʻchaga chiqarib yubormaslik va koʻchada qarovsiz qolishi hamda yovvoyi hayvonlar bilan muloqotda boʻlishga yoʻl qoʻymaslik kerak. Farzandlaringizni qarovsiz qolgan va begona itlar bilan oʻynashga hamda ularni uyga olib kelishga aslo yoʻl qoʻymang, itni oʻz vaqtida hududiy veterinariya irodalariga olib borib, roʻyhatdan oʻtkazish, har yili uni veterinariya koʻrigidan oʻtkazib, qutirishga qarshi emlatish zarur.

Agar, sizni hayvon tishlasa yoki soʻlagi jarohatlangan teri va shilliq qavatingizga tushsa, unda siz zudlik bilan tibbiy yordamga murojaat qilishingiz hamda mutaxassis vrachining tavsiyasiga koʻra, qutirishga qarshi oʻz vaqtida va toʻliq emlanishingiz kerak.

A.YaVBOSAPOV, tuman DSENM epidemiolog-shifokori.