ҚАЙНОТАНИНГ КЎНГЛИ (Бўлган воқеа)

Манзуранинг эри ҳам, ўзи ҳам шифокор. Иккаласи ҳам олий тоифали бўлгач, маошлари яхши. Қайнотаси Муҳаммаджон ота “ўз элинг – олтин бешигинг”, – деб маҳалланинг нариги четидан ер майдони олиб, уларга иморат тиклаб берди. Ўғил-қизларидан тинган Муҳаммаджон ота билан Гулсум эна фақат битта соғин сигирни қолдириб, янги иморат қурилиши учун қўрадаги сигир-у бузоқларни, қўй-қўзиларни сотиб юборишди.

– Шу соғин сигиримиз омон бўлса, яна икки-уч йилда қўрамиз молга тўлади, ўшанда менга битта “Матиз” деган машина олиб берасизлар, – ҳазиллашди у болаларига.

Ўтган йили ҳовли тўй қилиб Манзура келин билан Рустамбойнинг оиласини бўлаклашди.

Рустамнинг эски “Жигули“ машинаси бор эди. Уйларида туғилган кун, байрамларни нишонлашганларида Рустам ота-онасини машинада олиб келар, яна уйларига элтиб қўярди. Чол-кампир билан укаси Баҳромжоннинг ҳам ўғил-қизлари келишар, уларга ўзларининг фарзандлари қўшилишиб, роса завқланишарди. Болаларнинг дупур-дупур у хонадан-бу хонага югуриб киришлари, диван ва креслолар устида умбалоқ отиб ўйнашлари Манзурага ёқмасди. Ора-сира болалар ўйнаётган хонага кириб тергаб ҳам қўярди.

Муҳаммаджон ота бир келганида ўғлига банк кредити асосида янги машина олишни, кўплар шундай қилаётганини маслаҳат берди.

– Сен ҳам шундай қил, икковинг ҳам яхши маош оласизлар, зиён кўрмайсизлар, янги машинали бўлиб қоласизлар, мен ҳам қараб турмайман, қарашиб юбораман, болам, – деди ота чин дилдан.

Отанинг бу гапи маъқул келиб Рустам янги машина олиш учун кредит ҳужжатларини расмийлаштирди. Навбати етганида “Жигули”ни сотиб, бошланғич бадалини тўлади, янги машинали бўлди.

– Кўз тегмасин! – қувонишди ота-онаси ўғлининг “Матиз” миниб келганидан. – Яхшиликка, Худо йўлига эҳсон қилиб юбор, болам, рўзғорингга барака беради.

Бир ҳафталардан сўнг Рустам хотини билан бирга бозордан харажат қилди. Каттагина курка олишди.

– Манзура, – деди хотинига, – кечқурун худойи ошини қиламиз, отамга қўнғироқ қилиб айтиб қўй, мен Нукусга, мажлисга кетаяпман.

Манзура индамади. Кечқурунги бўладиган маросимга тайёргарлик кўра бошлади. Дастурхонга овқат тортиладиган пайтда Рустам ҳам етиб келди. Қўни-қўшнилар орасида ота-онаси кўринмади. Негадир кўнгли хижил бўлиб ошхонага, хотинининг олдига чиқди:

– Манзура, – деди у хавотирланиб, – отамлар соғ-омонмикан, ҳали келишмабди-ку?

Манзура қўлидаги кафгирни қозон четига оҳиста уриб қўйди. Худди қайнота-қайнонаси келиши шарт эмасдай, бамайлихотир:

– Улар келишмаса, маърака ўтмайдими? – деди киноя билан. – Сал лабингиз қимирлаб, “келинг”, десангиз, “команда” тузиб келишади, безор бўлиб кетдим.

– Манзура! – хотинининг бу гапидан ҳам ҳайрон бўлган, ҳам жаҳли чиққан Рустам унга қандай қўл кўтарганини сезмай қолди. Юзига келиб тушган тарсаки зарбидан чайқалиб кетган Манзура аранг ошхона деворига суяниб қолди.

Опасининг киноя-кесатиқли гапларини аниқ-тиниқ эшитиб, ошхона остонасида серрайиб туриб қолган қайнсинглиси Гулнора лом-мим демади.

– Ота-онам келмагунича, дастурхонга овқат тортмайсан, – бошқалар эшитиб қолишидан хавотирланган Рустам овозини пасайтириб тайинлади хотинига. – Уларни ўзим бориб олиб келаман!

– Овора бўлма, болам, бизлар келдик.

Рустам отасининг овозини эшитиб, орқасига ўгирилди.

– Бизларга айтишинг шарт эмас, болам, эшитсак, келаверамиз. Фақат жанжаллашманглар, – Муҳаммаджон отанинг овози ўзининг овозига ўхшамас, синиқ эди.

Рустам отасининг ортидан айвонга ўтди. “Қутлуғ бўлсин” лаб турган қўни-қўшнилар сафида кўксига қўлини қўйиб, миннатдорчилик билдираётган отаси кўзига анча чўкиб қолгандай туюлди. Афтидан, отаси хотинининг кесатиқларини эшитган-у сир бой бермай, ошхона остонасида, қайнсинглисининг панасида тургани учун Рустам сезмаган эди.

Шу куни ота-онаси кетар чоғида узундан-узоқ дуо қилишди, сўнг:

– Келин, – деди Муҳаммаджон ота ҳамон синиқ овозда, – инсонни меҳр улғайтиради. Ўртада меҳр бўлмаса, кўнгил ҳам, йўллар ҳам жуда олислаб кетади. Тез-тез йўқлаб туринглар, бизлар энди қаридик. – Сўнг вазиятни юмшатиш учунми ё Манзура келинга ўгит ўрнидами, қўшиб қўйди, – Сизлар “команда бўлиб” борганингиз сари биз ёшарамиз...

Робия ЙЎЛДОШЕВА.