Ҳар миллатнинг ўз анъаналари бор

Айни пайтда кўпмиллатли туманимизда 10 минг нафардан зиёд қозоқ миллатига мансуб фуқаролар яшайди. Уларнинг ўз дини, эътиқодларини эмин-эркин амалга оширишлари, фарзандлари ўз она тилларида таълим-тарбия олишлари, урф-одат ва анъаналарига амал қилишлари учун барча зарур шароитлар яратилган.

– Ўзбек оилалари билан ҳовли-боғимиз туташ шароитда туғилиб ўсганман, -дейди Қорақалпоғистон Республикаси Қозоқ миллий маданияти маркази туман бўлими раҳбари Озод оға Алмурадов. – Ҳеч бир масалада “сеники - меники” деган тушунча бўлмаган. Бу ёғини сўрасангиз икки нафар қизим ўзбек оилаларига келин бўлишган.

Амударё туманида бундай оилалар жуда кўп. Қозоқ тўй-маросимларидаги “бет очар”, “кафгир куйди”, “рапида куйди”, “келин салом” каби маросим ва урф-одатлар ҳар бир ўзбек оиласи учун ҳам қизиқарли ва қадрли.

Ҳайит ва байрамларда қозоқ оилаларида сергўшт тўғрама, куртук, гўштли патирак, чалпак, пашмак каби таомлар тайёрлашади. Бу таомлар шунчаки тайёрланмайди, балки бекалар бунга алоҳида меҳр ва эътибор билан қарашади.

Аксарият қозоқ оилаларида қозоқ халқининг миллий чолғуси – дўмбира ва қўбиз жуда қадрланади. Чунки, ёшлар қозоқ миллий созларидан бирини, албатта, чалиб билиши керак, деб ҳисобланади.

– Қозоқ куйларининг, қозоқ фольклорининг сеҳрини туйиб ўсган фарзандлар нафақат санъатсевар, балки элсевар, ватанпарвар, мард ва жасур инсонлар бўлиб улғайишади, – дейди Бўзёп Маданият ва аҳоли дам олиш маркази раҳбари Мадина Кенжақараева. – Шунинг учун марказимизда ўзбек ва қозоқ куйлари, мумтоз мусиқаларини ёшларимиз жон-жон деб ўрганишади. Айниқса, овулимизнинг қозоқ миллатига мансуб ёшлари ҳозиржавобликда, ўланлар, термалар, ҳатто достонлар куйлашда жуда моҳир.

Қозоқ оилаларида меҳмоннинг иззати жуда бўлакча. Хонадонга келган меҳмон – қўноқ алоҳида меҳр билан кутиб олинади ва эътибор кўрсатилади. Ҳатто меҳмонга хизмат кўрсатаётган оила аъзолари меҳмоннинг ҳурмати учун унинг ҳузурига ҳар гал кириб келганларида тавозе билан салом беришади ва хонадан чиқишда орқага юриб чиқиб кетадилар, ҳеч қачон меҳмон олдидан юзини орқага ўгириб чиқмайдилар. Ана шу одатга амал қилишмаса, меҳмонга ҳурматсизлик ҳисобланади.

Оилада невара, чеваралар туғилиши алоҳида нишонланади. Бобо ва буви бўлган хонадон катталари чақалоқнинг бир қўлидан бол(асал), бир қўлидан сариёғ ялайдилар. Маъноси – шу туғилган гўдакнинг ризқ-насибаси улуғ, қўли-кўнгли очиқ бўлсин, деганидир.

Бир сўз билан айтганда, Амударё туманида яшовчи қозоқ миллатига мансуб фуқаролар ўз орзулари, урф-одат ва анъналарини янада бойитиб, янги авлодлар қалбига сингдиришда бошқа миллат вакиллари билан тинч-тотувлик, меҳр-оқибат ва биродарлик ришталари билан мустаҳкам боғланганларки, бу ришталар боқий қадриятлар каби мангудир.

Робия Йўлдошева.