Har millatning oʻz anʼanalari bor

Ayni paytda koʻpmillatli tumanimizda 10 ming nafardan ziyod qozoq millatiga mansub fuqarolar yashaydi. Ularning oʻz dini, eʼtiqodlarini emin-erkin amalga oshirishlari, farzandlari oʻz ona tillarida taʼlim-tarbiya olishlari, urf-odat va anʼanalariga amal qilishlari uchun barcha zarur sharoitlar yaratilgan.

– Oʻzbek oilalari bilan hovli-bogʻimiz tutash sharoitda tugʻilib oʻsganman, -deydi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Qozoq milliy madaniyati markazi tuman boʻlimi rahbari Ozod ogʻa Almuradov. – Hech bir masalada “seniki - meniki” degan tushuncha boʻlmagan. Bu yogʻini soʻrasangiz ikki nafar qizim oʻzbek oilalariga kelin boʻlishgan.

Amudaryo tumanida bunday oilalar juda koʻp. Qozoq toʻy-marosimlaridagi “bet ochar”, “kafgir kuydi”, “rapida kuydi”, “kelin salom” kabi marosim va urf-odatlar har bir oʻzbek oilasi uchun ham qiziqarli va qadrli.

Hayit va bayramlarda qozoq oilalarida sergoʻsht toʻgʻrama, kurtuk, goʻshtli patirak, chalpak, pashmak kabi taomlar tayyorlashadi. Bu taomlar shunchaki tayyorlanmaydi, balki bekalar bunga alohida mehr va eʼtibor bilan qarashadi.

Aksariyat qozoq oilalarida qozoq xalqining milliy cholgʻusi – doʻmbira va qoʻbiz juda qadrlanadi. Chunki, yoshlar qozoq milliy sozlaridan birini, albatta, chalib bilishi kerak, deb hisoblanadi.

– Qozoq kuylarining, qozoq folklorining sehrini tuyib oʻsgan farzandlar nafaqat sanʼatsevar, balki elsevar, vatanparvar, mard va jasur insonlar boʻlib ulgʻayishadi, – deydi Boʻzyop Madaniyat va aholi dam olish markazi rahbari Madina Kenjaqarayeva. – Shuning uchun markazimizda oʻzbek va qozoq kuylari, mumtoz musiqalarini yoshlarimiz jon-jon deb oʻrganishadi. Ayniqsa, ovulimizning qozoq millatiga mansub yoshlari hozirjavoblikda, oʻlanlar, termalar, hatto dostonlar kuylashda juda mohir.

Qozoq oilalarida mehmonning izzati juda boʻlakcha. Xonadonga kelgan mehmon – qoʻnoq alohida mehr bilan kutib olinadi va eʼtibor koʻrsatiladi. Hatto mehmonga xizmat koʻrsatayotgan oila aʼzolari mehmonning hurmati uchun uning huzuriga har gal kirib kelganlarida tavoze bilan salom berishadi va xonadan chiqishda orqaga yurib chiqib ketadilar, hech qachon mehmon oldidan yuzini orqaga oʻgirib chiqmaydilar. Ana shu odatga amal qilishmasa, mehmonga hurmatsizlik hisoblanadi.

Oilada nevara, chevaralar tugʻilishi alohida nishonlanadi. Bobo va buvi boʻlgan xonadon kattalari chaqaloqning bir qoʻlidan bol(asal), bir qoʻlidan sariyogʻ yalaydilar. Maʼnosi – shu tugʻilgan goʻdakning rizq-nasibasi ulugʻ, qoʻli-koʻngli ochiq boʻlsin, deganidir.

Bir soʻz bilan aytganda, Amudaryo tumanida yashovchi qozoq millatiga mansub fuqarolar oʻz orzulari, urf-odat va anʼnalarini yanada boyitib, yangi avlodlar qalbiga singdirishda boshqa millat vakillari bilan tinch-totuvlik, mehr-oqibat va birodarlik rishtalari bilan mustahkam bogʻlanganlarki, bu rishtalar boqiy qadriyatlar kabi mangudir.

Robiya Yoʻldosheva.