Баркамол авлодни тарбиялашнинг муҳим омили
Истиқлол йилларида Президентимиз ташаббуси билан мамлакатимиз таълим тизимида амалга оширилаётган ислоҳотлар ўзининг ёрқин самараларини бермоқда. Хусусан, ўрта бўғин мутахассисларига бўлган эҳтиёжни қондириш, умумтаълим мактаб битирувчиларини касб-ҳунар коллежлари ва академик лицейларда ўқитишга тўлиқ қамраб олиш таълим тизимида олиб борилаётган ислоҳотларнинг туб мазмун-моҳиятини ташкил этади.
Мамлакатимизда йўлга қўйилган 12 йиллик умумтаълим ва ўрта махсус, касб-ҳунар таълими ноёблиги ва ўзига хослиги билан ажралиб туради. Унга кўра, ёш авлод дастлаб тўққиз йил умумтаълим мактабларида, кейин яна уч йил давомида касб-ҳунар коллежлари ва академик лицейларда бепул сабоқ олади. Бу эса 9-синфни битираётган, мустақил ҳаётга қадам қўяётган ёшларимизга мукаммал сабоқ бериш, уларнинг бирор касб ёки ҳунар этагини тутишига кўмаклашишда муҳим вазифани ўтайди.
Республикамиз ёшларининг ҳаммаси тўлиқ равишда касб-ҳунарга эга бўлиши учун барча шарт-шароитлар яратилган. Лекин баъзи бир юртдошларимиз ҳар бир ўғил қизнинг касб-ҳунарга эга бўлиши борасида давлатимиз томонидан яратилган имкониятлардан тўлиқ фойдаланмасдан, ўрта махсус таълим муассасаларида ўқиётган фарзандларининг ўқишига бефарқ қарамоқда. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2013 йил 19 апрелдаги 102-сонли селектор мажлиси баёнининг ижросини таъминлаш, мамлакатимиздаги ўрта махсус, касб-ҳунар таълими муассасаларида ўқувчилар давоматини таъминлаш ва назорат қилиш орқали таълим-тарбия самарадорлигини ошириш мақсадида Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги, Халқ таълими вазирлиги, Ўрта махсус, касб-ҳунар таълими маркази ҳамда "Маҳалла” хайрия жамоат фонди республика бошқаруви қарори асосида "Мактаб-маҳалла-коллеж” ҳамкорлик тузилмаси яратилди. Бунда асосий мақсад эндигина коллеж остонасига қадам қўяётган мактаб битирувчисининг янги таълим даргоҳидаги муҳитга мослашиши учун мактаб ва коллеж педагогларининг ҳамкорлиги, маҳаллаларда истиқомат қилаётганоилалардаги турли хил сабаблар билан дарсга қатнамаётган ўқувчиларнинг таълим муассасасида узлуксиз ўқишини таъминлашда коллеж ва маҳаллий ҳокимият вакилларининг биргаликда фаолият юритиши асослари тўлиқ ёритиб берилган. Ушбу қўшма қарор асосида туманимиздаги барча маҳаллаларда ўрта махсус, касб-ҳунар таълими муассасаларида ўқувчилар давоматини таъминлаш ва назорат қилиш орқали таълим-тарбия самарадорлигини оширишни таъминлаш мақсадида жамоатчилик гуруҳлари тузилди. Ушбу жамоатчилик гуруҳи таркибига маҳалла фаоллари, профилактика инспектори, ўрта махсус таълим муассасаси ва умумтаълим мактаби педагоглари, мактаб психологи ва шу маҳалладаги ота-оналар ва ўқувчи ёшларни биладиган, уларнинг турли хил муаммоларини тушунадиган шахслар жалб қилинган.
Давлатимиз томонидан таълим соҳасига катта эътибор берилаётган бир вақтда айрим юртдошларимиз ўз фарзандларининг дарсларга қатнашишига бефарқ муносабатда бўлаётганлиги, баъзи бир таълим муассасалари мутасадди раҳбарлари бундай ҳодисаларга панжа орасидан қараётганлиги Ўзбекистон Республикаси Бош прокурори Рашитжон Қодировнинг "Халқ сўзи” газетасининг 2013 йил 2 июль кунги сонида "Умумий ўрта ва ўрта махсус, касб-ҳунар таълимининг мажбурийлиги – баркамол авлодни тарбиялашнинг муҳим омилидир” сарлавҳали мақоласида кенг ёритиб берилган.
Шуни алоҳида таъкидлаш лозимки, ўқувчи ёшларнинг машғулотларга қатнашиши, дарсни ўзлаштириши фақатгина ўқув муассасаси раҳбарлари ва ўқитувчилари зиммасидаги вазифа эмас, балки бу жараён кўп жиҳатдан ота-оналарга, бевосита боғлиқдир. Ваҳоланки, бола тарбияси ҳам қонуний, ҳам маънавий-ахлоқий жиҳатдан ота-оналарнинг фуқаролик ва инсоний бурчидир.
Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги Кодекснинг 47-моддасида ота-она ёки уларнинг ўрнини босувчи шахслар фарзандларининг тарбияси ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларини бажармаганликлари учун маъмурий жавобгарлик белгиланган.
Ёш авлод тарбиясига ҳар доимо энг долзарб ва устувор вазифа сифатида эътибор қаратиб келаётган муҳтарам Президентимиз Ислом Каримовнинг "Барчангиз яхши биласизки, келажак авлод ҳақида қайғуриш, соғлом, баркамол наслни тарбиялаб етиштиришга интилиш бизнинг миллий хусусиятимиздир. Бу муқаддас заминда яшаётган ҳар қайси инсон ўз фарзандининг бахту саодати, фазлу камолини кўриш учун бутун ҳаёти давомида курашади, меҳнат қилади, ўзини аямайди”, деган фикрлари халқимизга хос юксак инсоний фазилатларнинг эътирофи бўлиши билан бирга, барчамизни шу борада янада фаол иш олиб боришга даъват этади.
Раматулла Матқурбонов,
туман Халқ таълими муассасалари фаолиятини методик таъминлаш ва ташкил этиш бўлимининг "Ўқувчиларни касб-ҳунарга йўналтириш ва психологик-педагогик диагностикасини методик таъминлаш кичик гуруҳи” раҳбари.
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
