20.11.2026
Тил Öz Qq Ёзув Кирилл Lotin
Reklama banneri
Ҳарф ўлчами Ранг Расмлар
20.11.2026, 23:47
Жамият 👁 6,180

АЁЛ БЎЛИБ ТУҒИЛИШ БАХТ САНАЛУВЧИ ЮРТИМ

"... Оила соғлом экан – жамият мустаҳкам, жамият мустаҳкам экан – мамлакат барқарордир”, дея ёзган эди Биринчи Президентимиз И.А.Каримов "Юксак маънавият – енгилмас куч” асарида.

Оилалар соғломлиги, ундаги соф маънавий муҳитнинг барқарорлиги, тинч-тотувлиги эса номи ожиза саналса-да, табиатан меҳри уммондай, мислсиз сабру қаноатга эга, фариштага қиёс қилингувчи аёлга боғлиқ.

Шу боисдан ҳам мустақиллик йилларида оила, оналик ва болаликни муҳофаза қилиш, хотин-қизларни ҳар томонлама қўллаб-қувватлаш, уларнинг  оиладаги ва жамият ҳаётидаги ролини ошириш, ижтимоий ва сиёсий фаоллигини ҳамда мавқеини  юксалтириш давлатимизнинг устувор вазифаларидан бирига айланди. Шу мақсадга хизмат қилувчи қатор фармонлар, қарорлар, дастурлар қабул қилиниб, ҳаётга татбиқ этилмоқда. Натижада ҳар бир аёл, қизнинг ўз қизиқишлари, танлаган соҳасида эмин-эркин фаолият олиб боришига, иқтидорини намоён эта олишига имкониятлар яратилди. Пировардида илм, фан, санъат, адабиёт, спортда, ишлаб чиқаришнинг турли соҳаларида қўлга киритилаётган улкан ютуқларда, юксалишларда, ҳатто мамлакат бошқарувида хотин-қизларнинг ҳиссаси нечоғлик улкан эканлиги бугун барчамизга аён.

Булар ҳақида ўйлаш – ҳар бир аёл-қиз кўнглида ҳаётдан мамнунлик уйғотиши шубҳасиз. Ва беихтиёр тилимизга шукрона келади. Ахир биз умргузаронлик қилаётган ер куррасининг турли ҳудудларида ҳаёт турлича, аёлларга муносабат турлича...

Яқинда халқаро экспертлар аёл бўлиб туғилиш даҳшат саналган давлатлар рўйхатини эълон қилди. Ундаги маълумотларни ўқиб кўриб... тўғриси, қанчалик толеи баланд аёл эканлигимни теранроқ англагандай бўлдим. Толеим шуки, Ўзбекистондай жаннатмакон юртда туғилганим (ахир қай маконда туғилишимизни ўзимиз белгиламаймиз-ку)!

Аёл бўлиб туғилиш даҳшат саналган мамлакатларнинг бири – Сомали. У ерда парламентда аёллар 7,5 фоиз ўрин эгаллайди, 9 фоиз аёлларгина тиббиёт муассасаларида туғади. Қолган аёлларнинг бундай масканларга туғруқ учун пул тўлашга қурби етмайди.

Дунёнинг энг камбағал мамлакатларидан бири бўлмиш Малида қизлар ёшлигиданоқ таҳқирланишларга учрайди. Улар болалигидан турмушга чиқишга мажбур. Ҳар ўнинчи ҳомиладор туғруқ вақтида ёки ҳомиладорлигида вафот этади.

Гватемаланинг бечора аёллари ўз оилаларида зўрликларга учрашади. Шунингдек, бу ерда ОИТСнинг энг юқори даражаси қайд этилган.

Судан ғарбида ҳам аёлларнинг аҳволи жуда ёмон. Ўғирлаш, зўрлаш мамлакатда 2003 йилдан буён миллиондан ортиқ аёлнинг ўлимига сабабчи бўлган.

Ироқ – зиёлилик даражаси араб мамлакатлари ичида бир вақтлар энг юқори  ўринларда турган бўлса-да, айни дамда бу ерда аёлларнинг аҳволи жуда оғир.

Покистоннинг айрим ҳудудларида эркак кишининг айби учун ҳам аёлларни таҳқирлашади. Бу ерда 90 фоиз аёллар зўравонлик, қўпол муносабатлар қурбони бўлаётган бўлса-да, ҳали бунга қарши қонунлар ҳам қабул қилинмаганлигига нима дейиш мумкин?

Ҳиндистонда аёллар умумий ОИВ юқтирганларнинг 39 фоизини ташкил қиларкан, 70 фоизи оиладаги зўравонлик қурбони. Ҳар уч дақиқада аёлларга нисбатан жиноятлар содир этилади.

Чадда аёлларнинг мутлақо ҳуқуқи йўқ. Турмуш ташвишларининг аксарияти аёллар зиммасида.

Конгода аёллар фронтнинг олд қисмида жанг олиб боришади. Улар кўпинча тўғридан-тўғри ҳужумларга дуч келишади, ҳар куни 1100 номусга тегиш ҳолати қайд этилади, 57 фоиз ҳомиладор аёллар камқонликдан азият чекишади.

Ўзбекистонга қўшни давлат ҳисобланмиш Афғонистонда аёллар ўртача 45 йил умр кўради, аксарияти саводсиз. Ҳар ярим соатда туғаётган аёл вафот этади.  Келинларнинг ярмидан кўпи 16 ёшгача бўлган қизлар. Бу давлат дунёнинг оналар ўлими энг кўп қайд этиладиган мамлакатларидан бири.

Бу маълумотларни ўқишнинг ўзи даҳшат! Бироқ, бугунги глобаллашув жараёни кечаётган шиддаткор замонда ҳар биримиз ўз ҳаётий  позициямизни тўғри белгилаб олишимиз учун, ўзимиз умргузаронлик қилаётган шу муқаддас юртимизнинг қадрини чуқурроқ англашимиз учун албатта, дунёдаги аҳволдан хабардор бўлишимиз лозим. Ушбу сатрларни ёзар эканман, беихтиёр улуғ шоиримиз Абдулла Ориповнинг "Бир хўплам сув учун шукрона даркор”, деган сўзлари ёдимга тушади.

Ҳа, азизлар! Биз саховатли ўзбек заминида дунёга келганимизга, оиламиз бағрида эмин-эркин, тинч-осуда яшаётганимизга, фарзандларимиз бағримизда ҳеч нарсага зориқмай улғайиб, вояга етаётганига, юрт корига  яраб, Ватанимиз равнақига ҳисса қўшаётганига... ва  ҳар оқшом уларнинг эртасидан кўнглимиз хотиржам, осуда ором олаётганимизга шукроналар айтайлик.

Энди мақола муқаддимасидаги мамлакатимизда аёл-қизларга қаратилаётган эътибор ҳақидаги фикрларимга қайтсам: Файласуфлар аёлга эътиборни миллатга, жамиятга эътибор сифатида баҳолашади.

Бас, шундай экан, мен фахр билан айта оламанки, истиқлол йилларида юртимизда эришилган юксак тараққиётга асос бўлган омиллардан бири – фаолиятининг ҳар лаҳзасида инсоний қадри, шаъни юксак тутилган аёл-қизлар меҳнатидир.

Илоҳим, аёл бўлиб туғилиш даҳшат эмас, балки, бахт саналувчи юртимизда ана шундай фараҳли турмушимиз, тинч меҳнатимиздан обод ҳаётни Яратганнинг ўзи бардавом қилгай!

Ойгул РАЖАБОВА.

🎬 Видеогалерея Барчаси →
БИР ВАТАН, БИР ЭЛ, БИР БАЙРОҚ! АМУДАРЁДА БАЙРОҚ ЭСТАФЕТАСИ КЎТАРИНКИ РУҲДА ДАВОМ ЭТДИ ▶ БИР ВАТАН, БИР ЭЛ, БИР БАЙРОҚ! АМУДАРЁДА БАЙРОҚ ЭСТАФЕТАСИ КЎТАРИНКИ РУҲДА ДАВОМ ЭТДИ 16.11.2026 «Илғор фермерлар клуби» аъзолари учун дала семинарлари ўтказилди ▶ «Илғор фермерлар клуби» аъзолари учун дала семинарлари ўтказилди 16.11.2026 Болажонларга йўл ҳаракати қоидалари ҳақида маълумотлар берилди ▶ Болажонларга йўл ҳаракати қоидалари ҳақида маълумотлар берилди 13.11.2026 Сайёр қабулда 12 та мурожаатдан 10 таси ижобий ҳал этилди ▶ Сайёр қабулда 12 та мурожаатдан 10 таси ижобий ҳал этилди 13.11.2026 Амударё туманида СЕО ва ЖС бўлимининг янги биноси фойдаланишга топширилди ▶ Амударё туманида СЕО ва ЖС бўлимининг янги биноси фойдаланишга топширилди 12.11.2026 Амударёлик нуронийлар мини футбол бўйича ўртоқлик учрашувида ғолиб чиқди ▶ Амударёлик нуронийлар мини футбол бўйича ўртоқлик учрашувида ғолиб чиқди 12.11.2026 49-сонли боғчада экологик тарбиянинг амалий методикалари намойиш этилди ▶ 49-сонли боғчада экологик тарбиянинг амалий методикалари намойиш этилди 12.11.2026 Ўрта қалъа овулида хотин-қизлар билан профилактик учрашув ўтказилди ▶ Ўрта қалъа овулида хотин-қизлар билан профилактик учрашув ўтказилди 12.11.2026 65-сонли мактабнинг янги биноси фойдаланишга топширилди ▶ 65-сонли мактабнинг янги биноси фойдаланишга топширилди 11.11.2026 Амударё туманида кузги шудгорлаш ишларини сифатли ташкил этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда ▶ Амударё туманида кузги шудгорлаш ишларини сифатли ташкил этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда 10.11.2026 45-сонли боғчада «Жажжи экологлар» амалий семинари бўлиб ўтди ▶ 45-сонли боғчада «Жажжи экологлар» амалий семинари бўлиб ўтди 10.11.2026 Аҳоли саломатлиги — олий қадрият ▶ Аҳоли саломатлиги — олий қадрият 09.11.2026 Амударё туманида куз-қиш мавсумига тайёргарлик ишлари ўрганилди ▶ Амударё туманида куз-қиш мавсумига тайёргарлик ишлари ўрганилди 09.11.2026 Жисмоний тайёргарликдан ўтган чақирилувчилар ҳарбий қисм вакиллари билан суҳбатлашди ▶ Жисмоний тайёргарликдан ўтган чақирилувчилар ҳарбий қисм вакиллари билан суҳбатлашди 09.11.2026 Қўриқлаш хизмати — аҳоли осойишталиги ва мулк дахлсизлигининг кафолатидир ▶ Қўриқлаш хизмати — аҳоли осойишталиги ва мулк дахлсизлигининг кафолатидир 06.11.2026 АМУДАРЁДА “ЯШИЛ МАКОН” ЛОЙИҲАСИ ДОИРАСИДАГИ ИШЛАР ИЗЧИЛ ДАВОМ ЭТМОҚДА ▶ АМУДАРЁДА “ЯШИЛ МАКОН” ЛОЙИҲАСИ ДОИРАСИДАГИ ИШЛАР ИЗЧИЛ ДАВОМ ЭТМОҚДА 06.11.2026 Боғча тарбияланувчилари учун экологик тарбия методикалари намойиш этилди ▶ Боғча тарбияланувчилари учун экологик тарбия методикалари намойиш этилди 05.11.2026 Амударё туманида ички ишлар органлари ходимларининг касб байрами кенг нишонланди ▶ Амударё туманида ички ишлар органлари ходимларининг касб байрами кенг нишонланди 05.11.2026 Меҳнат ярмаркасида 29 нафар фуқаро доимий ишга жойлаштирилди ▶ Меҳнат ярмаркасида 29 нафар фуқаро доимий ишга жойлаштирилди 05.11.2026 Олис овуллардаги мактабларда «Китобхон ёшлар» клублари ташкил этилади ▶ Олис овуллардаги мактабларда «Китобхон ёшлар» клублари ташкил этилади 04.11.2026 Йўлларнинг қиш мавсумига тайёрлиги жойида ўрганилди ▶ Йўлларнинг қиш мавсумига тайёрлиги жойида ўрганилди 04.11.2026 Амударё туманида ҳарбий прокуратура сайёр қабули ва меҳнат ярмаркаси ўтказилди ▶ Амударё туманида ҳарбий прокуратура сайёр қабули ва меҳнат ярмаркаси ўтказилди 04.11.2026 Амударё туманида кузги мавсумда 829 минг кўчат экилади ▶ Амударё туманида кузги мавсумда 829 минг кўчат экилади 03.11.2026 Амударё туманида маънавий-маърифий ишлар самарадорлиги, мавжуд муаммолар муҳокама қилинди ▶ Амударё туманида маънавий-маърифий ишлар самарадорлиги, мавжуд муаммолар муҳокама қилинди 02.11.2026 ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАР УЧУН КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИ КУРСЛАРИ ЯКУНЛАНИБ, СЕРТИФИКАТЛАР ТАНТАНАЛИ ТОПШИРИЛДИ ▶ ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАР УЧУН КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИ КУРСЛАРИ ЯКУНЛАНИБ, СЕРТИФИКАТЛАР ТАНТАНАЛИ ТОПШИРИЛДИ 02.11.2026 Қонунчиликдаги аёллар ва болалар ҳуқуқлари ҳимоясига оид нормалар тушунтирилди ▶ Қонунчиликдаги аёллар ва болалар ҳуқуқлари ҳимоясига оид нормалар тушунтирилди 31.10.2026 Аҳолига сифатли ичимлик суви етказиб бериш борасидаги камчиликлар бартараф этилмоқда ▶ Аҳолига сифатли ичимлик суви етказиб бериш борасидаги камчиликлар бартараф этилмоқда 31.10.2026 Жажжи экологлар табиатни асраш бўйича дастлабки тушунчаларга эга бўлишди ▶ Жажжи экологлар табиатни асраш бўйича дастлабки тушунчаларга эга бўлишди 31.10.2026 10 ой давомида Қорақалпоғистон бўйича 39 та ҳолатда ичимлик суви кўрсаткичлари белгиланган талабларга жавоб бермаслиги аниқланди ▶ 10 ой давомида Қорақалпоғистон бўйича 39 та ҳолатда ичимлик суви кўрсаткичлари белгиланган талабларга жавоб бермаслиги аниқланди 30.10.2026 1-сонли мактабда Ўзбек тили байрами нишонланди ▶ 1-сонли мактабда Ўзбек тили байрами нишонланди 26.10.2026