20.11.2026
Тил Öz Qq Ёзув Кирилл Lotin
Reklama banneri
Ҳарф ўлчами Ранг Расмлар
20.11.2026, 20:41
Жамият 👁 2,551

ҚАЛБЛАРГА БИТИЛГАН УСТОЗЛАР ЁДИ

ҚАЛБЛАРГА БИТИЛГАН УСТОЗЛАР ЁДИ

Мен ҳар гал Қиличбой заминига қадам қўйганимда ўзим учун энг азиз ва қадрдон инсонлар ҳаёти билан боғлиқ хотиралар уйғонади қалбимда. "Юқори қишлоқ” маҳалласининг сертупроқ йўлларини чангитиб ўтган болалигим – беғубор подшоҳлигим, менинг амримни ҳар доим вожиб деб билгувчи меҳрибонларим қиёфаси кўз ўнгимда гавдаланади. Айниқса, менга оқ-қорани танитиб, қалбимга маърифат нурларини йўғирган устозларим, уларнинг фидойиликлари, биз ўқувчиларини худди ота-онамиздай меҳр кўшкларида авайлаб, таълим-тарбия бериб улғайтганлари, ҳар  биримизнинг келажагимиз ҳақида қайғуриб, елиб-югурганлари юрагимда соғинч ҳиссини уйғотади.

 

ОТАМИЗДАЙ АЗИЗ

ХИДИР ОҒА

Хидир оға Бобожонов (Аллоҳ раҳмат қилсин) ҳақиқатан ҳам отамиздай азиз, бизга ҳамиша ғамхўр нисон эдилар. "Ўқиган – ўзади, - дердилар доим устоз дарс охирида, - ўзиш – югуриб-чопиш  эмас, ҳаётда илғор фикрли инсон сифатида шаклланиш...”

Устознинг дарслари каби суҳбатлари ҳам ғоят мароқли бўларди. Чунки Хидир оға жуда ёшлигидан ҳаёт синовларида тоблангани, аъло ўқигани, умумтаълим мактабининг 7-синфини имтиёзли тугатгани учун ўзи ўқиган мактабда ўқитувчилик қилган, 1941 йилдан 1943 йилгача иккинчи жаҳон уруши жанггоҳларида фашизмга қарши курашгани ҳақида ўзи жуда кам, жуда камтарона гапирардилар.

1943 йилда жанглардан бирида оғир яраланган Хидир оға она қишлоғига қайтиб келиб, яна ёшларга таълим-тарбия беришдек шарафли касбини давом эттирди.

Умрининг асосий қисмини ёш авлод таълим-тарбиясига бағишлаган устознинг кўксини "Қорақалпоғистон Республикасида хизмат кўрсатган ўқитувчи”, "Қорақалпоғистон Республикасида хизмат кўрсатган маданият ходими” фахрий унвонлари, бир неча жанговар медаллар безади. 8-сонли умумтаълим мактабига 40 йил давомида раҳбарлик қилган устоз бу билим маскани биносини қайтадан қуриш, таъмирлаш, моддий-техника базасини мустаҳкамлаш ишларига бош-қош бўлди.

УДДАБУРОН УСТОЗ ЭДИЛАР

Давлатбой ака Жумамуродов сиймосида ўта талабчан, қаттиққўл, шу баробарида меҳрибон  ва куюнчак инсон гавдаланади. Давлатбой ака ҳам худди Хидир оға каби 7-синфни тугатибоқ ўқитувчилар етишмаслиги боисидан 8-сонли мактабга бошланғич синф ўқитувчиси қилиб  ишга қабул қилинган. Иш фаолиятидан ажралмаган ҳолда НДПИнинг математика факультетини тамомлаган Давлатбой ака 8-сонли мактабда ёшларга ҳисоб-китоб илмидан сабоқ бердилар. Устоз нафақат жонкуяр ўқитувчи, балки уддабурон ташкилотчи ҳам эдилар. У бир вақтнинг ўзида ўта қаттиққўллик билан ўқувчиларга математика илмини ўргатар, мактаб ўқув ишлари бўлимига раҳбарлик қилар, мактабга табиий газ тармоғи тортиш, боғ яратиш, 10 гектарлик ўқув-тажриба хўжалиги ишларини юритиш билан шуғулланар ва буларнинг барчасини қойилмақом қилиб уддалардилар. Давлатбой аканинг уддабуронлиги туфайли мактаб ўзининг 3 гектарлик мевазор боғига эга бўлди, ҳашар йўли билан мактабга 5 та қўшимча синфхоналар қурилди. Пахтадан олинган даромад ҳисобидан мактабнинг 20 нафар аълочи ўқувчилари 1986 йилда Россиянинг Москва ва Волгоград шаҳарларига саёҳатга бориб келишди. Халқ таълими аълочиси, "Меҳнат фахрийси” ва "Шуҳрат” медаллари соҳиби  Давлатбой ака Жумамуродов барпо этган 3 гектарлик боғ ҳамон шовуллаб, устоз билан боғлиқ хотираларни ёдга солиб, яхшилик ва эзгулик ифорларини таратиб турибди.

 

САМИМИЙ ИНСОН ЭДИЛАР

Мактабимизнинг болалар етакчиси Турсунбой ака Худойберганов деярли ҳар куни бизнинг юриш-туришимиз, кийинишимиз, муомаламиз, ўқишимиз билан қизиқар, мактабдаги иш кунини биз ўқувчиларнинг ана шу жиҳатларимизни назорат қилишдан бошлардилар. НДПИнинг бошланғич таълим услубияти факультетини тугатган Турсунбой ака ўз касбининг чинакам устаси эдилар. Биз болалар билан шуғулланишдан асло чарчамайдиган устоз билан биргаликда турли байрам ва тадбирларга тайёрланардик. Янги шеърлар, ашулалар ўрганардик.

Турсунбой Худойберганов бир қанча вақт қўшни маҳалладаги 63-сонли бошланғич мактабга директорлик ҳам қилган.

Орадан 40 йиллик вақт ўтиб, мактаб таҳсили  давридаги хотираларни эсга оларканман, Турсунбой ака ҳамон бизни тергаб, мактабда, жамоат жойларида, оилада ўзимизни қандай тутишимиз, дарс тайёрлашда нималарга кўпроқ эътибор беришимиз кераклиги ҳақида уқтираётгандай, қулоқларим остида овози жаранглайди.

АЛИФБОНИ САНЪАТ ДАРАЖАСИДА ЎРГАТГАН УСТОЗ

Синфдошларимга қандай, билмайман-у биринчи ўқитувчимиз Абдулла оға Эшниёзовнинг ҳар бир сўзи, ҳар бир дарси ҳикматлар хазинаси эди мен учун. Мен 1-синфга илк қадам қўйган кунимни ҳамон айрича бир ҳаяжон оғушида эслайман. Ўта сипо, ораста кийинган Абдулла оғанинг қадам ташлашлари, гапиришлари, дарс жараёнини моҳирона бошқаришларининг ўзи бир санъат эди. Мен ана шу ажойиб инсон қўлида ҳарф таниб, ҳаётни ўрганиш сабоғини олганимдан ҳамонки фахрланиб юраман.

Биз ўз она тилимизнинг гўзал товланишларини, қудратини 1-синфдаёқ, Абдулла оғанинг дарслари орқали ҳис этганмиз. Шунданмикан, деб ўйлаб қоламан баъзан, бизнинг синфимизда аълочилар кўп бўлган.

МАЪНАВИЯТ ФИДОЙИСИ

Синфимизда ўзбек тили ва адабиёти фанини қизиқиб ўқимайдиган ўқувчи йўқ эди. Ҳамма китобхон, ҳамма ҳаваскор шоир эди гўё. Адабиёт ўқитувчимиз Ортиқбой ака Бобожоновнинг дарсларини бутун синфимиз ўқувчилари орзиқиш билан кутишарди. Устоз ҳар бир дарсга алоҳида тайёргарлик билан келар, у кишининг ҳар битта дарси гўё ҳақиқий ҳаёт манзаралари каби бизни ҳаяжонлантириб юборарди. Устоз Бобур ғазалларини ўқиганларида беихтиёр овозида титроқ пайдо бўларди. Тарихий жараёнлар, асрлар тала-тўпларида азоб-уқубат чеккан маънавият фидойилари ҳақида тўлқинланиб сўзлардилар.

Устоз ҳақиқий маънавият фидойиси эдилар. У кишининг ҳар бир қалбга қўшиқдай ёзилиб қолган адабий суҳбатлари орадан 40 йиллик вақт ўтиб ҳам ҳамон ҳаётимизда асқотаяпти.

НОМЛАРИ ҚАЛБЛАРГА

БИТИЛГАН УСТОЗЛАР

Бугун мен олис Тошкент шаҳридан ошиқиб, энтикиб она қишлоғим, ўзим таҳсил олган 8-сонли умумтаълим мактабим томон келарканман, азиз устозларим Раҳим ака Қосимов, Эриммат ака Матчонов, Йўлдош ака Хўжанов, Қурбонбой ака Жумамуродов, Йўлдош ака Юсупов, Янгибой ака Жапақов, Абдулла ака Ўрозметов, Йўлдош ака Отажонов, Ўрозбой ака Қурбонбоевларнинг азиз хотиралари олдида бир оддий ўқувчи сифатида бош эгаман. Чунки бу азиз инсонларнинг ҳар бирининг менинг  ҳаётимда, тақдиримда ўзига хос ўрни бор. Улар менга ва мен каби барча собиқ синфдошларимга нафақат илмий-назарий, балки ҳаёт сабоқларидан дарс бердилар. Ҳаётда ўз ўринларимизни топишимизда фидойилик қилдилар. Бу меҳр-оқибатга тимсол  бўлгулик инсонларни унутмоқ осонми, азизлар? Асло! Чунки уларнинг фидойиликлари боис, биз ватанга, халққа содиқ, эзгуликка қалблари пайваста авлод сифатида шаклландик, улғайдик,... ва ўзимиз ҳам фарзандлар тарбиялаб, шогирдлар етиштирдик! Бугун қўлимизни кўксимизга, бошимизни Қиличбой заминига қўйиб таъзим қиламиз:

Саккизинчи мактаб! Салом Қиличбой,

Сенинг меҳринг билан камолга етдик.

Она юрт очмоқда кундан-кун чирой,

Маънавият порлаган замонга етдик.

Қалбларга битилган устозлар ёди,

Уйғоқ юраклардан асло ўчмайди!

 

Баҳодир ХУДОЙБЕРГАНОВ,
"Қадрият” газетаси Бош муҳаррири ўринбосари, Ўзбекистон ёзувчилар уюшмаси аъзоси.
🎬 Видеогалерея Барчаси →
БИР ВАТАН, БИР ЭЛ, БИР БАЙРОҚ! АМУДАРЁДА БАЙРОҚ ЭСТАФЕТАСИ КЎТАРИНКИ РУҲДА ДАВОМ ЭТДИ ▶ БИР ВАТАН, БИР ЭЛ, БИР БАЙРОҚ! АМУДАРЁДА БАЙРОҚ ЭСТАФЕТАСИ КЎТАРИНКИ РУҲДА ДАВОМ ЭТДИ 16.11.2026 «Илғор фермерлар клуби» аъзолари учун дала семинарлари ўтказилди ▶ «Илғор фермерлар клуби» аъзолари учун дала семинарлари ўтказилди 16.11.2026 Болажонларга йўл ҳаракати қоидалари ҳақида маълумотлар берилди ▶ Болажонларга йўл ҳаракати қоидалари ҳақида маълумотлар берилди 13.11.2026 Сайёр қабулда 12 та мурожаатдан 10 таси ижобий ҳал этилди ▶ Сайёр қабулда 12 та мурожаатдан 10 таси ижобий ҳал этилди 13.11.2026 Амударё туманида СЕО ва ЖС бўлимининг янги биноси фойдаланишга топширилди ▶ Амударё туманида СЕО ва ЖС бўлимининг янги биноси фойдаланишга топширилди 12.11.2026 Амударёлик нуронийлар мини футбол бўйича ўртоқлик учрашувида ғолиб чиқди ▶ Амударёлик нуронийлар мини футбол бўйича ўртоқлик учрашувида ғолиб чиқди 12.11.2026 49-сонли боғчада экологик тарбиянинг амалий методикалари намойиш этилди ▶ 49-сонли боғчада экологик тарбиянинг амалий методикалари намойиш этилди 12.11.2026 Ўрта қалъа овулида хотин-қизлар билан профилактик учрашув ўтказилди ▶ Ўрта қалъа овулида хотин-қизлар билан профилактик учрашув ўтказилди 12.11.2026 65-сонли мактабнинг янги биноси фойдаланишга топширилди ▶ 65-сонли мактабнинг янги биноси фойдаланишга топширилди 11.11.2026 Амударё туманида кузги шудгорлаш ишларини сифатли ташкил этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда ▶ Амударё туманида кузги шудгорлаш ишларини сифатли ташкил этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда 10.11.2026 45-сонли боғчада «Жажжи экологлар» амалий семинари бўлиб ўтди ▶ 45-сонли боғчада «Жажжи экологлар» амалий семинари бўлиб ўтди 10.11.2026 Аҳоли саломатлиги — олий қадрият ▶ Аҳоли саломатлиги — олий қадрият 09.11.2026 Амударё туманида куз-қиш мавсумига тайёргарлик ишлари ўрганилди ▶ Амударё туманида куз-қиш мавсумига тайёргарлик ишлари ўрганилди 09.11.2026 Жисмоний тайёргарликдан ўтган чақирилувчилар ҳарбий қисм вакиллари билан суҳбатлашди ▶ Жисмоний тайёргарликдан ўтган чақирилувчилар ҳарбий қисм вакиллари билан суҳбатлашди 09.11.2026 Қўриқлаш хизмати — аҳоли осойишталиги ва мулк дахлсизлигининг кафолатидир ▶ Қўриқлаш хизмати — аҳоли осойишталиги ва мулк дахлсизлигининг кафолатидир 06.11.2026 АМУДАРЁДА “ЯШИЛ МАКОН” ЛОЙИҲАСИ ДОИРАСИДАГИ ИШЛАР ИЗЧИЛ ДАВОМ ЭТМОҚДА ▶ АМУДАРЁДА “ЯШИЛ МАКОН” ЛОЙИҲАСИ ДОИРАСИДАГИ ИШЛАР ИЗЧИЛ ДАВОМ ЭТМОҚДА 06.11.2026 Боғча тарбияланувчилари учун экологик тарбия методикалари намойиш этилди ▶ Боғча тарбияланувчилари учун экологик тарбия методикалари намойиш этилди 05.11.2026 Амударё туманида ички ишлар органлари ходимларининг касб байрами кенг нишонланди ▶ Амударё туманида ички ишлар органлари ходимларининг касб байрами кенг нишонланди 05.11.2026 Меҳнат ярмаркасида 29 нафар фуқаро доимий ишга жойлаштирилди ▶ Меҳнат ярмаркасида 29 нафар фуқаро доимий ишга жойлаштирилди 05.11.2026 Олис овуллардаги мактабларда «Китобхон ёшлар» клублари ташкил этилади ▶ Олис овуллардаги мактабларда «Китобхон ёшлар» клублари ташкил этилади 04.11.2026 Йўлларнинг қиш мавсумига тайёрлиги жойида ўрганилди ▶ Йўлларнинг қиш мавсумига тайёрлиги жойида ўрганилди 04.11.2026 Амударё туманида ҳарбий прокуратура сайёр қабули ва меҳнат ярмаркаси ўтказилди ▶ Амударё туманида ҳарбий прокуратура сайёр қабули ва меҳнат ярмаркаси ўтказилди 04.11.2026 Амударё туманида кузги мавсумда 829 минг кўчат экилади ▶ Амударё туманида кузги мавсумда 829 минг кўчат экилади 03.11.2026 Амударё туманида маънавий-маърифий ишлар самарадорлиги, мавжуд муаммолар муҳокама қилинди ▶ Амударё туманида маънавий-маърифий ишлар самарадорлиги, мавжуд муаммолар муҳокама қилинди 02.11.2026 ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАР УЧУН КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИ КУРСЛАРИ ЯКУНЛАНИБ, СЕРТИФИКАТЛАР ТАНТАНАЛИ ТОПШИРИЛДИ ▶ ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАР УЧУН КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИ КУРСЛАРИ ЯКУНЛАНИБ, СЕРТИФИКАТЛАР ТАНТАНАЛИ ТОПШИРИЛДИ 02.11.2026 Қонунчиликдаги аёллар ва болалар ҳуқуқлари ҳимоясига оид нормалар тушунтирилди ▶ Қонунчиликдаги аёллар ва болалар ҳуқуқлари ҳимоясига оид нормалар тушунтирилди 31.10.2026 Аҳолига сифатли ичимлик суви етказиб бериш борасидаги камчиликлар бартараф этилмоқда ▶ Аҳолига сифатли ичимлик суви етказиб бериш борасидаги камчиликлар бартараф этилмоқда 31.10.2026 Жажжи экологлар табиатни асраш бўйича дастлабки тушунчаларга эга бўлишди ▶ Жажжи экологлар табиатни асраш бўйича дастлабки тушунчаларга эга бўлишди 31.10.2026 10 ой давомида Қорақалпоғистон бўйича 39 та ҳолатда ичимлик суви кўрсаткичлари белгиланган талабларга жавоб бермаслиги аниқланди ▶ 10 ой давомида Қорақалпоғистон бўйича 39 та ҳолатда ичимлик суви кўрсаткичлари белгиланган талабларга жавоб бермаслиги аниқланди 30.10.2026 1-сонли мактабда Ўзбек тили байрами нишонланди ▶ 1-сонли мактабда Ўзбек тили байрами нишонланди 26.10.2026