QUTURISh KASALLIGIDAN EHTIYoT BOʻLING!

Quturish – oʻtkir yuqumli zoonoz kasallik boʻlib, markaziy nerv sistemasining zararlanishi bilan taʼriflanadi.

Infektsiya manbai quturgan uy va yovvoyi hayvonlardir. Itning soʻlagida virus quturish belgilari maʼlum boʻlishidan 7-10 kun ilgari paydo boʻla boshlaydi. Itdan quturish kasalligi yuqishi uchun itning odamni tishlashi shart emas, uning soʻlagi odam terisidagi shilingan yoki tirnalgan joyiga tushsa ham kasallik yuqadi. 

Yaralangan odam terisiga tushgan it soʻlagidagi virus nerv tolalari boʻylab, bosh va orqa miyaga yetib boradi va ularda koʻpayib, chuqur oʻzgarishlar yuz berishiga sabab boʻladi.

Kasallikning inkubatsion, yaʼni yashirin davri 1-2 oy davom etadi, baʼzan 2 haftagacha qisqarishi yoki 1-yilgacha uzayishi mumkin.

Boshlangʻich, yaʼni prodroma davri 2-3 kun davom etadi. Bemor uyqusi buzilib, ishtahasi boʻgʻiladi. Unda qoʻrquv hissi paydo boʻladi, kayfiyati oʻzgarib turadi. Keyin bemor atrofga loqayd boʻlgan holda yotadi. Hayvon tishlagan joydagi jarohat tortishib ogʻriydi. Suvdan va havodan qoʻrqish belgilari paydo boʻladi. Keyinchalik bemor koʻziga yoʻq narsalar koʻrinadi, u alahlaydi. Bu davr 2-3 kundan, 5-6 kungacha davom etish mumkin.

Falaj davrida gidrofobiya ancha kamayadi, bemor tinchlanadi, suyuqlik icha boshlaydi. Shu holatda oyoqlar falaji boshlanadi. Shu holat davom etib, bemor yurak faoliyati yetishmasligi oqibatida oʻladi.

Quturishning davosi yoʻq. Profilaktikasi – daydi it va hayvonlardan ehtiyot boʻlishdir. It tishlagan odamlarni oʻz vaqtida ehtiyotdan emlash orqaligina hayotini saqlab qolish mumkin.

Durbek Bobojonov,

tuman  SEO va JSB epidemiolog-shifokori.