XALQ KUTUBXONALARI FAOLIYaTIGA BIR NAZAR

Prezidentimiz Farmoni bilan har bir mahallada xalq kutubxonalari ochildi. Bu kitobsevarlar uchun ajoyib sovgʻa boʻldi. 7 yoshdan 70 yoshgacha kitobsevarlar kutubxonaga obuna boʻlishdi. Men ham Qipchoq shaharchasida 2018-yil ochilgan xalq kutubxonasiga obuna boʻldim. Oradan 1-yil oʻtgach, obunachilar qadami kutubxonadan yiroqlashdi, chunki kutubxonadagi barcha kitoblar oʻqib boʻlingan, yangi kitoblar yoʻq edi.
Kutubxonadagi kitoblar har xil mavzuda edi, baʼzi bir kitoblarni oʻqiganda ketgan vaqtimga afsuslangan paytlarim ham boʻlgan. Albatta, guruch kurmaksiz boʻlmaydi. Koʻp ham emas, oz ham emas, bir yilga yaqin vaqt davomida kutubxonadagi yoshimga va saviyamga mos boʻlgan kitoblarni oʻqib boʻlgandim. Yangi kitoblar olib kelinganini eshitib, borganimda 16 dona kitob kelgani va 8 dona kitob esa bir xil mavzuda ekani va 8 ta kitobning 6 tasi yengil-yalpi mavzuda yozilganligini bildim. Bu esa yuqorida aytganimdek, kitob oʻqishga sarflangan vaqtga  achinishdan boshqa narsa emas.
Boshqa xalq kutubxonalarini bilmadim, lekin Qipchoq shaharchasidagi xalq kutubxonasining koʻzga yaqqol koʻrinib turadigan kamchiliklari bor. Avvalo, mazkur xalq kutubxonasida kutubxonachi yoʻq, kutubxonaga 3-yildan beri aʼzo boʻlsam-da, aniq bir odam kitoblar bilan shugʻullanganini koʻrmadim. Goh shaharcha fuqarolar yigʻini kotibi, goh boshqa bir mutaxassis “kutubxonachi”lik qiladi.
Baʼzida esa “kitob qabul qilmaymiz” yoki “bermayapmiz”, deyishadi. Eng achinarlisi ham shu.
Qanday kitob borligini ham, bor kitobini kim olib ketishganini ham hech kim bilmaydi. Baʼzi bir kitoblar judayam eski, birining muqovasi yoʻq, yana birining muqovasi boʻlsa, baʼzi bir betlari yoʻq.
Kitobxonlarning yoshiga munosib kitob ham tavsiya qilishmaydi. 13 yoshli kutubxona aʼzosi 30-35 yoshli odam oʻqiydigan kitobni olib ketaveradi. Xalq kutubxonasi borligini haligacha bilmaydigan kitobsevarlar ham bor.
Kutubxonaga aynan kutubxonachilik yoʻnalishi boʻyicha oʻqigan yoki kutubxonadagi kitoblarning 85-90 foizini oʻqib chiqqan bironta kishi masʼul qilib qoʻyilsa, kitobxonlarning yoshiga va saviyasiga qarab kitob tavsiya qilsa, kitobni qabul qilib olayotganda kitoblarning holatiga eʼtibor bilan qarab qabul qilib olsa, yaxshi boʻlardi. Boshqalar qanday qabul qiladi, bilmadim-u telegram tarmogʻida xalq kutubxonasi kanali ochilsa va bu kanalda kutubxonada bor kitoblar hamda yangi kitoblar haqida maʼlumotlar berib borilsa, yaxshi boʻlardi. Hech boʻlmaganda bir oyda bir guruh shakllantirish, 7 yoshdan 70 yoshgacha obunachilari bilan musobaqa oʻtkazilsa, nur ustiga aʼlo nur boʻlardi. Buning uchun hech qanday qimmatbaho sovgʻa kerak emas, shunchaki gʻolib guruhga kitob sovgʻa qilinsa, bu kitobsevarlar uchun ham manzur boʻlardi.
Eng asosiysi, xalq kutubxonalari shahar, shaharcha, mahalla fuqarolar yigʻini binosida emas, balki kichkina boʻlsa ham boshqa bir binoda faoliyatini davom ettirsa, menimcha ibratli ish boʻlardi. Xalq kutubxonasi faoliyatini televideniye va radio kanallarida yoritib borish ham kitobsevarlar uchun katta eʼtibor boʻlardi.

Qarshigʻa Alimboyeva,
Daryoboʻyi mahallasi.