ULUFLIKKA YeTIShGAN SURATChI-MUXBIR

Atrofimizda odamlar koʻp: tanish, notanish. Ularning chehralari ham turfa: istarali, issiq, muloyim, samimiy... intilishlari, orzu-niyatlari esa bir olam. Har kimning oʻz dunyosi, bu hayot boʻstonida oʻz oʻrni bor.

Qariyb 30-yildirki, gazeta tahririyatida deyarli har kuni ana shunday turfa qiyofa, turfa xil xulq-atvorli insonlar bilan uchrashaman. Bunday uchrashuvlarning aksariyat qismi suratlarda, mangulikka muhrlangan surat-lavhalarda boʻladi.

Gazetaning 80 yillik yubileyi arafasida tahririyat arxivida saqlanayotgan, "Amudaryo haqiqati gazetasida 1965-2004-yillar davomida chop etilgan suratlar bilan tanisharkanman, tarixga aylangan har bir suratda umrining 40-yilini tahririyatda suratchi-muxbir vazifasini ado etishga bagʻishlagan zahmatkash inson Safarboy ota Shomurodovning sinchkov nigohini his etdim.

Safarboy suratchi. Uni bilganlar (bilmaganlar juda kam edi)ning barchasi – yosh-u qari shunday atashardi. Tumanimizning chekka-chekka ovullarida ijodiy safarlarda yurganida dehqonlar, ziyolilar, hatto maktab oʻquvchilari ham uni koʻrishlari bilan quvonib ketishardi: "Safarboy suratchi”, - deya ehtirom koʻrsatishardi.

Harbiy xizmatdan soʻng tuman madaniyat boʻlimida ishlab yurgan Safarboy Shomurodovni 1965-yilning avgustida "Amudaryo haqiqati” gazetasi tahririyatiga chaqirishdi.

- Kechagiday esimda, - deydi Safarboy ota olis yillar xotiralarini xayolida jonlantirib, - gazetaning muharriri Sobir aka Yusupov meni samimiy kutib oldi. Gazeta ishining oʻziga xos qiyinchiliklari haqida gapirib:

- Suratchi-muxbir boʻlib ishlashni uddalay olasanmi, inim? – deb soʻradilar.

Madaniyat boʻlimidagi ishim ham yomon emasdi. Lekin men ijodiy ishga qiziqardim. Ijodkor odam xalq orasida koʻproq boʻlishi kerak. Shu bois, men jon-jon deb rozi boʻldim. Lekin ish boshlagan kezlarim ancha qiynalganman.

Suratchi-muxbirlikning oʻziga xos qiyinchiliklari, sinovlarida yillar aro toblangan Safarboy Shomurodov uchun gazeta muxbirligi hayotining eng aziz qismiga, taqdiriga aylandi. Shoirtabiat, kirishimli, oʻz navbatida sinchkov va samimiy, mulohazakor boʻlgan Safarboy Shomurodov nafaqat tahririyat ijodiy jamoasi, balki uni bilgan amudaryoliklar uchun hurmat va eʼtiborga munosib, barcha uchun birday aziz doʻstga aylandi. Tumanimiz hayotiga doir tarixiy lahzalar, el nazaridagi olijanob insonlarning baxtiyor onlari Safarboy suratchining nazaridan chetda qolmadi. Oʻzining 40 yillik suratchi-muxbirlik faoliyati davomida tumanimizning barcha hududlarida uning qadami yetmagan joy qolmadi, hisob.

Safarboy Shomurodov fotoapparatini boʻyniga osib, qaysi xoʻjalik yoki korxonaga kirib borsa, hali u suratga olishni boshlamasidan mutasaddilar, masʼullar tipirchilab qolishganining guvohi boʻlganman. Uning tashrifidan soʻng qarovsiz qolgan texnikalar eʼtiborga olinardi, buzilgan koʻpriklar tuzatilardi, hatto oʻgʻirlangan ehtiyot qismlar joyiga qaytarilardi.

Suratchi-muxbirning ijodiy faoliyati gazeta dizaynida muhim oʻrin tutadi. Safarboy suratchi gazetaning estetik jihatdan bezatilishi, rang-barang surat-lavhalar, reportajlar yoritilishida oʻz kasbini sadoqat bilan uddaladi. U faoliyat yuritgan davr suratchi-muxbirlar uchun nihoyatda qiyin, murakkab vaziyatlarda suratlar ishlash, bu suratlardan metall-klishelar tayyorlashdek mashaqqatli ishlarni bajarishga toʻgʻri kelardi. Suratlarning sifatli yoritilishi uchun javobgar boʻlgan suratchi-muxbir navbatchi-jurnalistlar to gazetaga "yorugʻlikka ruxsat etiladi”, deb imzo qoʻymaguncha tahririyat va bosmaxonada baʼzan yarim tungacha, baʼzan tonggacha qolib ketardi.

- Hozirgi suratchi-muxbirlarga havasim keladi,- deydi ustoz. – Oʻzlari xohlaganday ishlashlari uchun ming xil imkoniyat, sharoit yetarli. Qanday yaxshi, toʻlib-toshib ishlaydigan zamonlar keldi, qizim.

"Safarboy suratchi” nomi bilan tumanimiz xalqiga tanilgan otaxonning kasbini bugungi kunda katta oʻgʻli Mahmudjon Shomurodov davom ettirmoqda. Otaxon esa ayni kunda 80 yoshga toʻldilar. Umrining 40-yilini suratchi-muxbirlik faoliyatiga bagʻishlagan, tumanimizda fotojurnalistika sohasiga asos solgan va bu borada oʻziga xos maktab yaratgan ustoz jurnalistning xonadoni bugun doʻst-u qadrdonlar, shogirdlari tashrifidan yanada obod.

- Ming bor shukur, - deydi otaxon – yaxshi kunlarga yetdik. Shunday kunlarga yetishmoqning oʻzi BAXT.

Jurnalistlik - halovatdan kechib yashash degani. Lekin xalq xizmatiga qayishib, ezgulik yoʻlida huzur-halovatning bahridan oʻtib yashash ham ulugʻlik. Safarboy ota Shomurodov ana shunday ulugʻlikka yetgan inson. Zero, inson hayotining mazmuni ham, mohiyati ham shu el-yurt eʼtirofi emasmi, azizlar!

Robiya YOʻLDOShEVA.