NURONIYLAR MEʼMORIY OBIDALAR SAYoHATIDAN KATTA TAASSUROTLAR BILAN QAYTDI
Qiliçboy ovulidagi mahallalarda yaşovçi bir guruh nuroniylar Respublikamiz hududidagi tarixiy maskanlar, muqaddas qadamjolarga sayohat qilişdi.
Yurtimizda turizm sohasini rivojlantirişga qaratilayotgan eʼtibor, şuningdek, davlatimiz rahbarining taşabbusi bilan respublikamizda olib borilayotgan keng kölamli bunyodkorlik işlari natijasida bugun Qoraqalpoğiston Respublikasi turistik salohiyati tez surʼatlarda rivojlanib borayotgan hududlardan sanaladi. Respublikamiz hududida sayyohlarni jalb qiliş mumkin bölgan köplab madaniy meros obʼektlari mavjud.
Uluğ ajdodlarimizning aqlu-zakosi bilan bunyod bölgan madaniy boyliklarimiz gözalligidan bahra olişlariga, yurtimiz tarixini yaqindan tanişişlari hamda madaniy hordiq çiqarişlariga şaroit yaratiş maqsadida tumanimizdan bir guruh nuroniy faxriylar uçun mazkur maskanlarga sayohat taşkil etildi. Tuman hokimligi, Prokuratura, Içki işlar hamda Mahalla va oilani qöllab-quvvatlaş bölimlari taşabbuskorligidagi uşbu sayohatga Qiliçboy ovuli hududidagi mahallalardan 65 nafar otaxon va onaxonlar jalb etildi. Sayohat davomida nuroniylarga ğamxörlik körsatiş va xotirjamligini taʼminlaş maqsadida tuman Tibbiyot birlaşmasidan ajratilgan şifokor va hamşiralar, içki işlar xodimlari ularga hamrohlik qildilar.
Respublikamiz hududidagi tarixiy maskanlar, muqaddas qadamjolarga sayohat qiliş uçun yölga çiqqan nuroniylar dastlab ziyoratni Hakim ota ziyoratgohidan boşladilar.
Möynoq tumanida joylaşgan uşbu Hakim ota Sulaymon Boqirğoniy hazratlari maqbarasi 1978-yilda barpo qilingan. Jöyborzoda qalamiga mansub “Manoqib” kitobida yozilişiça, Hakim ota, yaʼni Hazrat Sulaymon Qurʼoni karimga özgaça hurmat körsatib, darsga borayotib Mushafni boşiga kötarib olar ekan. Buni körgan Ahmad Yassaviy hazratlari uni şogirdlikka taklif etadi. Hakim ota u zotning qölida taʼlim olib, ön beş yoşida muridlikni qabul qiladi. Tarixiy asarlarda Hakim otaning şariatga oid öttiz ming, tariqatga oid öttiz ming va haqiqat borasida ham öttiz ming hikmat aytganlari bayon qilingan.

Maqbara ziyorati davomida nuroniylar ziyoratgoh tarixiga oid qiziqarli maʼlumotlardan xabardor böldilar va uşbu muqaddas qadamjoning obodonlaştirilişiga hissa qöşiş maqsadida özlari keltirgan arça köçatlarini ötqazdilar.
Şundan söng, nuroniylar Qönğirot tumanidagi Dovud ota ziyoratgohiga yöl oldilar. Maqbara ziyorati davomida ular Dovud ota hayotiga doir tarixiy maʼlumotlarga ega böldilar va uşbu qadamjoga ham kökalamzorlaştirilişiga hissa qöşiş maqsadida arça köçatlarini köçirdilar.

Darhaqiqat, diqqatga sazovor joylardan bölgan Mizdakxan arxeologik kompleksi, Qönğirot tumani Dovut ota ziyoratgohi, Beruniy tumani Sulton Uvays bobo ziyoratgohi, Möynoq tumani Hakim ota maqbarasi, Amudaryo tumani Şayx Jalil bobo maqbarasi, Ellikqalʼa tumani Norinjon bobo maqbarasi, Çimboy tumanidagi Kunxoja va Berdaq şoirlar maqbaralariga sayyohlarning eʼtibori juda katta. Ötmişdan meros bölib qolgan uşbu maskanlarga mahalliy aholi ham tez-tez taşrif buyurib, ularning tarixi bilan tanişadi.

Sayohat Xöjayli tumanida davom ettirilib, nuroniylar tarixiy obidalardan Mazlumxon Suluv maqbarasini ham ziyorat qildilar.
Rivoyatga köra, bu yerdagi sağanalardan biri Xorazm şohining Mazlumxon ismli gözal qizi dafn etilgan. Sağananing tomi 8 qirrali gumbaz bilan yopilgan. Gumbaz darçalari ganç panjarali. Panjaralarning dumaloq teşikçalariga xona içini bir tekis yoritib turuvçi doyra şaklidagi qabariq şişalar joylaştirilgan. Katta xonaning çap tomonidagi ravoq orqali kiçik xonaga ötiladi. Uning devorlari sirkor ğişt va koşin bilan bezatilgan. Katta xona sahnidagi şohsupaning butun sathiga zan-gori va oq koşindan girih naqşlar işlangan.

Tarixiy maskanlar haqida şu kabi köplab maʼlumotlarga ega bölgan nuroniylar taşkilotçilardan nihoyatda mamnun böldilar va uşbu maroqli sayohatga homiylik yordamini körsatgan “Yoqubboy Aşirov” fermer xöjaligi raisi Yoqubboy Aşirovga ham minnatdorliklarini bildirdilar.

Yurtimizdagi meʼmoriy obidalar olis ötmişdan yodgorlik sifatida barçamiz uçun qadrlidir. Şunday ekan köp asrlik tarixga ega bölgan uşbu bebaho xazinalarimizni asrab-avaylaş, tarixini örganiş, muhofaza qiliş va kelgusi avlodlarga ham yetkaziş, qolaversa, keng tarğib qiliş barçamizning vazifamiz sanaladi.

O. Xudoyberganova.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶