“IChINGNI QIZDIRADI” (mutoyiba)

Mirzaning uyi qishloqning cheti, naryogʻi keng-moʻl dehqonchilik dalalari boʻlgani uchun tuman asalarichilik xoʻjaligidagilar qirq quti asalari uyalarini olib kelib qoʻyishdi. Nima, mendan non-osh tilarmidi, deb Mirza oʻzi ruxsat berdi. Asalarichilar bu xonadon egalarining samimiyati, mehmondoʻstligini koʻrgach, yaqin oshna boʻlib qolishdi.

Hozir qutilar soni yuzdan oshdi.

“Bol tutgan barmogʻini yalar”, deganlariday, yil – oʻn ikki oy Mirza xonadonining dasturxoni asalsiz boʻlmaydi, ancha-muncha sotishga ham ortadi.

“Mirzaning asali – asl”, –deb Yangiboy aka hamma joyda maqtab yuradi. Asalni olish paytida “kavsan”dan ham quruq qolmay, ulushini oladi... “Reklama uchun” deb.

Yangiboy aka kechadan beri asalarichilar kelib ishlayotganini eshitib, Mirzaning uyiga qarab yoʻl oldi.

– Assalomu alaykum! Xirmonga barakat! – deb kirib borganida Mirzaning xotini non yopayotgan ekan. Mirza asalarichilarning haydovchisi bilan supada choy ichib oʻtirar, yana uch yigit toʻri koʻkrakka tushadigan qalpoqni kiyib, maxsus tutunlikni tutatib, asal yigʻmoqda edilar.

Qator turgan bidon idishlarga qaraganda, asalning bu yilgi hosili zoʻrga oʻxshardi.

– Umringizga barakat! Keling, nerdan is bildingiz-ay? – deb, hamishagi quvnoq hazili bilan kutib oldi Mirza, – toʻrga oʻting.

Yangiboy aka quyuq duo qilib, yuziga fotiha tortgach, barcha bilan soʻrashib oldi, xirmonlariga yana bir bor baraka tiladi.

– Sen, qizgʻanchiq, aytmaganing bilan arilardan xabar bordi!

– Choy iching, endi xabar bermoqchiydim, mana, toza asal bilan iching, – deb Mirza choy ichadigan piyoladan kattaroq vazachadagi asalni yaqinroqqa qoʻydi.

– Hey, Mirzaboy, buning kichkina tilimga yuq ham boʻlmaydi, toza boldan mana bu piyolaga toʻldirib obkesang-a! Ana, kelinning issiq choʻragidan ham ikkitagina, a?! Qoʻlingni ochib tur, xirmon ustida!

– Xoʻp, xoʻp, Yangaka, – deb, darrov barini muhayyo qildi Mirza.

Asalarichilar ham bularning hangomalaridan xabardor, ikkalasi bir-birini “uchirib” gaplashganiga koʻp guvoh boʻlishgan. Yangiboy akaning gavdasiga yarasha ishtahasi ham zoʻr edi.

– Mirzaboy, shu sening uyingga kelsam, ishtaham ochilib ketadi, hayronman, – dedi piyolani boʻshatayotib.

– Hovva, oʻzingizning uyingizdagina ishtahangiz yopiq boʻladi sizning, – javob otdi Mirza.

– Yoʻgʻ-ey, mehmonlarga koʻpdan yetishsin, der edim-da, hozirlari xarajat begona boʻlmasin deb, uyda ham ishtaham ochiq boʻladi, – dedi Yangiboy aka yumshoq choʻrak bilan kosadagi bolni sidirib olarkan boʻsh kelmay.

– Bizdan ham bir piyola, Yangakang uchun! – qichqirdi bolchilardan biri, – ob keling, rosa quyuq joyidan solib berayin, juft boʻlsin-da!

Yangiboy aka bu piyolani ham boʻshatdi. Hali ikkinchi choʻrakning yarmidan ozrogʻi bor edi.

– Yangaka! Yana bir piyola obkesinmi?!

– Ob kelaqol, yana bitta choʻrak ham oldiraqol,–dedi Yangiboy aka undan qaytmasdan, chiranibroq oʻtirib. Mirza kulib, yana piyolani toʻldirarkan, bolchilarga ham eshittirib gap otdi:

– Hoʻ, Yangaka, sal xabardorroq boʻling! Koʻp yevorsangiz, ichingizni qizdiradi bu! Yangiboy aka undan ham baland ohangda qichqirdi:

– Sen ob kelaver. Koʻramiz! Koʻrib turibmiz, kimning ichi qizishini!

T.ABDULLAYeV.