Köngildagi inşo
Sinfxona jim-jit. Öquvçilar “Ona – mehribon inson” mavzusida inşo yozişmoqda. Öqituvçi bolalarga bir-bir razm solarkan, nigohi orqa partada ötirgan Sardorda töxtadi.
“Qiziq, –deb öyladi muallima ayol içida. – Sardor bu mavzuda nima deb yozar ekan? Axir ... uning onasi yöq-ku!”
Muallima Sardorning şaxsiy hayotini yaxşi bilardi. Töğrisi, onasi bor, hayot, lekin u Sardorni gödak paytidayoq nomaʼlum sabablarga köra dadasiga taşlab ketib qolgan. Sardor dadasining qölida tarbiyalanmoqda.
Nima qilganda ham ayol kişi emasmi, muallimaning Sardorga rahmi keldi: “şu mavzuda inşo yoziş unga oğir botmasmikan? Ona mehrini körmagan bölsa? Dasturda şu mavzuda inşo yoziş bor ekan, nima qilaylik endi...”
Sardor öz xayollari bilan maşğul. Televizorda körganlari, odamlardan eşitganlari, kitoblarda öqiganlarini jamlab, tasavvuridagi ona qiyofasini oq qoğozga tuşirmoqda: “Ona dunyodagi eng mehribon inson, – deb yozardi u. – Ona bizni dunyoga keltirgan, oq yuvib-oq tarab östirgan. Doimo mehribon közlari bilan boqadi bizga. Qornimizning töq, ust-boşimizning toza bölişi uçun qayğuradi. Ertalab maktabga kuzatib qöyadi, maktabdan kelsak, yaxşi keldingmi, bolam, deb kutib oladi. barçaga mehribonlik qil, yaxşi odam böl, deb örgatadi...”
Sardor şu tarzda yozaverdi, yozaverdi...
Endi muallimaning közi heç narsa yozmay, çuqur xayolga berilib ötirgan Dilşodga tuşdi: “Öylanib ötirganiga qaraganda köp narsani yozsa kerak. Dilşodlarning oilasi işbilarmon, tadbirkorlar oilasi. Savdo bilan şuğullanişadi. Badavlat yaşaşadi. Dilşod onasining erkatoyi. Nimani xohlasa, şuni olib beradi. Qiziq, u onasi haqida nimalarni yozarkan?”
“– Onalarning hammasi ham mehribon emas, – deb öylaydi Dilşod, – mana, mening onam – nuqul tergagani-tergagan. Meni yaxşi körmaydi. Kuni-keça kompyuter öynaşga boraman, pul bering, desam koyib taşladi. Uyda ikkita kompyutering bor, öşalarni öyna, emiş. Boşqa bolalar bilan tortişib öynamasang, puling köpligini körsatolmasang, öyinning qiziği qoladimi? Bolalarni uyga olib kelib kompyuter öynayman desam, buzilib qoladi, deb bermaydi. Qizğançiq! Maktabga dadamning maşinasida hammaning havasini keltirib boraman desam, sinfdoşlaring bilan piyoda boraver, deb meni tuşirib, özi maşinaga ötirib, ketib qoladi. Qarab tursin hali, katta bölsam, “Kaptiva” olaman, men ham ularni mindirmayman. Dadamdan yaşirinça pul sörasam, bermadi. U dadamni ham qörqitib qölga olgan. Şunday ayolni mehribon ona deb böladimi?..”
Bir haftadan keyin inşolar natijasi eʼlon qilindi. Öquvçilarga yozgan inşolariga yaraşa baholar qöyildi.
Eng qiziği, Dilşod bu mavzuda heç narsa yozmagani maʼlum böldi. U öqituvçining savoliga: “nima yozişni bilmadim”, deb yerga qarab turaverdi.
Sardorning yozgan inşosi esa eng yuqori bahoga munosib deb topildi. Yöq, Sardor bu inşoni yozmadi. U, mening onam bölsa, mana şunday ayol böladi, deb gödakligidanoq mudom könglida tugib yurgan buyuk orzusini oq qoğozga tuşirdi, xolos. Bu köngilda allaqaçon tayyor bölgan inşo edi.
Örozali REYIMOV.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶