HAR MANZILDA HURLIK NAFASI

Mamlakatimiz mustaqilligining 22-yilligi oldidan

Doʻrman ovuli:

Doʻrman! Tumanimizning yil sayin ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishida oʻziga xos oʻrni bor, zahmatkash va omilkor insonlar yurti. Barcha jabhalarda amalga oshirilayotgan iqtisodiy islohotlar samarasidan keyingi yillarda ovul hayoti oʻzgacha chiroy kasb etdi, turmush farovonligi oshdi. Bir tomoni Turkmaniston davlati bilan chegaradosh, qolaversa, Xorazm viloyatiga yaqin hudud boʻlgan bu makon aholisi boshqa ovullardan farqli, koʻpmillatli. Xususan, oʻzbek, qozoq, qoraqalpoq, turkman, rus, tatar kabi turli millat vakillari ahil-inoq yashashmoqda, mustaqillikni mustahkamlash, oʻz yurtini koʻz qorachigʻidek asrab, yanada ravnaq toptirish yoʻlida bir  jon-u bir tan boʻlib mehnat qilishmoqda, oʻz turmushini kun sayin oʻz  qoʻllari bilan obod qilishmoqda.

Ovulda bugungi kunda 16 ta fermer xoʻjaliklari, 28 ta maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchalari, 13 ta sholi, un xorozlari, 26 ta xususiy doʻkonlar, 2 ta goʻsht doʻkonlari, 4 ta FAP, 1 ta qishloq vrachlik punkti, 1 ta kasb-hunar kolleji, 4 ta umumtaʼlim maktablari faoliyat yuritmoqda.

Yuksalish – mehnat mevasi

Har qanday taraqqiyot ezgu maqsadlar yoʻlida qilingan mehnatlar samarasidir. Ovulda oʻz oilasining obod, farovonligini taʼminlab, yurtdoshlariga ham qayishayotgan tadbirkorlar koʻp.

Yakka tadbirkor Raʼno Vafoyeva xususiy doʻkon ochib, kundalik ehtiyoj mollari bilan savdo qila boshlaganida qisqa vaqtda doʻkon  peshtaxtalarini bunchalik toʻldirib tashlay olarman, deb oʻylamagan ham boʻlsa, ehtimol? U har bir ishni puxta olib borishga intildi, hisob-kitobni qatʼiy   yurgizdi va olayotgan daromadi hisobiga aholiga kerakli mollarning turini koʻpaytirdi. Doʻkon binosining kichkina bir xonasida tikuvchilik tsexi tashkil etdi. Qizi Nafisa Ollaberganovani elita pardalari tikish chevariga shogirdlikka berib, hunarli qildi va qarindoshi Omongul Yoʻldosheva ikkoviga ikkita tikuv mashinasi sotib olib berib, ishga qoʻshdi.

Bugun Nafisa va Omongullar tikkan nafis va bejirim, zamonaviy andozalardagi pardalar hammaga manzur boʻlayotgani bois buyurtmalarning izi uzilmaydi.

 Ovul koʻrkiga-koʻrk

qoʻshib turgan ikki qavatli mahobatli, atrofi did bilan ekilgan gullar, manzarali, mevali daraxtlar bilan yanada oʻzgacha nafosat kasb etib turgan ulkan bino – Doʻrman  qishloq xoʻjalik kasb-hunar kolleji ovul yoshlarining turli  kasb-hunar sirlarini mukammal egallashida muhim omil boʻlmoqda.

Kasb-hunar taʼlimi maskani 2003-2004 oʻquv yilida foydalanishga topshirilgan boʻlib, 720 oʻquvchi oʻringa moʻljallangan. Taʼlim-tarbiya olib, kasb-hunar sirlarini mukammal egallayotgan 1202 nafar oʻquvchilarning 387 nafari kollejni joriy yilda 11 ta yoʻnalish boʻyicha bitirib, mustaqil hayotga uchirma boʻldilar. Ularning 149 nafari oliy oʻquv yurtlariga kirish uchun test sinovlari topshirgan boʻlsalar, qolganlari oʻz ixtisosliklari boʻyicha ishga joylashdilar.

2013-2014 oʻquv yili uchun 8 ta yoʻnalishda 420 nafar oʻquvchilar qabul qilish rejalashtirilgan boʻlib, bu jarayon davom etmoqda. Kollejda fan xonalari, oʻquv-tajriba laboratoriyalari, sport zali mavjud boʻlib, oʻquvchilarning bugungi kun talabiga mos taʼlim-tarbiya olib, kasb-hunar sirlarini mukammal egallashlariga xizmat qilmoqda. Shuningdek oʻquv-tajriba uchastkasida oʻquvchilar olgan nazariy bilimlarini amaliyot bilan mustahkamlaydilar.

Tajriba uchastkasidagi barcha ishlarni ustozlari nazoratida oʻquvchilarning oʻzlari olib boradilar. Qishloq xoʻjalik texnikalarining ishlash jarayoni bilan tanishadilar.

18 nafar ishlab chiqarish taʼlimi ustalari, 50 nafar oliy maʼlumotli ustoz-oʻqituvchilarning oʻquvchi-yoshlarni ilmli, zukko, intiluvchan va malakali kasb-hunar egasi qilib tarbiyalashdek ezgu maqsadlar yoʻlidagi mehnatlari oʻz natijasini berayotir. Kollej bitiruvchilari orasidan oliy oʻquv yurtlarida oʻqiyotganlari, hunari orqasidan obroʻ-eʼtibor topayotganlari ham koʻpchilik. Oʻtgan yili kollej oʻquvchilarining "Shunqorlar” guruhi Urganchda boʻlib oʻtgan Respublika "Yosh chegarachilar” harbiy sport musobaqasida qatnashib, bellashuvning 12 ta medalini yengib olishga muvaffaq boʻldi.

Shuningdek harbiy taʼlim fani oʻqituvchisi Otamurod Yusupov 2012-yilda oʻquvchilarni chaqiriqqacha tayyorlash boʻyicha mamlakatimiz miqyosida oʻtkazilgan tanlovda uchinchi darajali diplom bilan taqdirlandi.

- Bu kollejimizdagi barcha oʻqituvchilarimizni, ishlab chiqarish taʼlimi ustalarini oʻz kasbiga yanada masʼuliyat bilan yondoshishga, sidqidildan mehnat qilishga chorladi, - deydi kasb-hunar taʼlimi maskani direktori muovini Gulchehra Jumatova.

 "Oq oltin” ovuli

Imkon topib

Izlagan imkon topar, izlamagan bahona. Bu iboraning naqadar haqliligiga chor-atrofimizga qarab hammamiz qayta-qayta iqror boʻlamiz. Ishbilarmon, tadbirkor kishilarning yurtimiz farovonligi yoʻlidagi faoliyatiga havas qilamiz.

Jumurtovdagi sanoat korxonalaridan birida ishlaydigan oq oltinlik Bahrom Yangiboyevning oilasi keyingi yillarda biroz iqtisodiy nochorlikni boshidan kechirdi. Bolalar ulgʻaysa, tashvishlari ham ulgʻayarkan-da, korxona berayotgan maosh bariga kamlik qildi. Er-xotin ikkovi oʻtirib bu masalani hal qilish yoʻllarini izlashdi, axiyri tadbirkorlik faoliyatini boshlashga qaror qilishdi. Uylariga sholi, un xorozlari qurib ham ovuldoshlarining kuniga yarashdi, ham oilasini nochorlikdan qutqarishdi. Oʻtgan yili Bahrom tadbirkorlik faoliyatini yana kengaytirib, uvada paxtalarni tozalash tsexini ham qurib, ishga tushirdi.

Bu ishlarni amalga oshirishda unga turmush oʻrtogʻi Muhabbat Yusupova, oʻgʻli Zokirlar yaqindan yordam berishmoqda.

"Toʻlqin” ovuli:

Tobora rivojlanib, faoliyat turi kengayib borayotgan fermer xoʻjaliklari haqida gap ketganda, "Toʻlqin” ovulidagi aka-uka fermerlar – Shuhrat, Qudrat, Islom Matkarimovlar tilga olinishi bejiz emas.

Shuhrat Matkarimov chorvachilikka ixtisoslashgan "Toʻlqinli Ismoil chorvador”, Qudrat koʻptarmoqli "Amudaryo sohili” Islom esa yangi soha – baliqchilikka ixtisoslashgan "Amu toʻlqini baligʻi” fermer xoʻjaliklarini tashkil etishganiga hali koʻp boʻlmasa-da faoliyati koʻplar oʻrnak olsa, arzigulik.

Aka-ukalarning tinmay izlanib, oʻrganib, intilib fermer xoʻjaligini ravnaq toptirish yoʻlida qilayotgan mehnatlari bejiz ketmayapti.

Ular mamlakatimizda fermerlik faoliyatining rivojlanishi uchun agrar sohada amalga oshirilayotgan islohotlar, qishloq mulkdorlariga qaratilayotgan eʼtibordan unumli foydalanish evaziga koʻpgina yutuqlarga erishmoqdalar.

"Toʻlqinli Ismoil chorvador” fermer xoʻjaligi tashkil etilgan 2009-yilda 67 bosh qoramoli boʻlgan boʻlsa, bugungi kunda 120 boshdan oshdi. Asosan boʻrdoqi mollarni parvarishlash uchun ixtisoslashgan xoʻjalikda yetishtirilgan mahsulot tuman markazidagi oʻz maxsus savdo doʻkonida sotilmoqda. Bularni amalga oshirishda ovulning besh nafar yigiti doimiy ish bilan taʼminlangan. "Amudaryo sohili” fermer xoʻjaligi ham oʻtgan yilni barcha sohalarda foyda bilan yakunladi. Yangi soha – baliqchilikka ixtisoslashgan "Amu toʻlqini baligʻi”, fermer xoʻjaligida ikkita inkubatsiya tsexi ishga tushirilib, oʻtgan yili 100 ming dona, joriy yilda 200 ming dona bir yillik baliq chavoqlari yetishtirildi va tuman hududidagi 67 ta fermer xoʻjaliklariga shartnoma asosida yetkazib berildi. 5 gektarlik hovuzda mahalliy baliq turlari parvarish qilinmoqda va shu yilning kuzida baliq ovlash boshlanadi.

Mazkur xoʻjaliklarda ovulning 70 nafardan ziyod yigit-qizlari ish bilan taʼminlangan.

 Tajriba va ilm mujassam boʻlsa...

Ilgarilari dehqonchilikda pishiqchilik degan davr boʻlar edi. Hozir bozorlarimizda yilning istalgan davrida istalgan  poliz mahsulotlarini, sabzavotlarni, mevalarni xarid qilish mumkin. Ilm-fan taraqqiyoti qishloq xoʻjaligi mahsulotlari yetishtirishni ana shunday darajaga yetkazdi.

Oramizda shunday insonlar borki, dehqonchilikda ham ilmi, ham omilkorligi, tajribasi tufayli yuqori hosil olishda koʻplar oʻrnak olsa, arziydi.

Toʻlqinlik asli kasbi oʻqituvchi Poʻlat Abdurahmonov ana shundaylarning biri. Intiluvchan yigit ovulda birinchilardan boʻlib un, sholi xorozlarini  qurib, ishga tushirdi. Oilasi  tomorqasida turli meva, sabzavotlar yetishtirish bilan chegaralanmay, 1 gektar ijara yeri, 35 sotixlik dehqon xoʻjaligi yeridan ham unumli foydalanayapti.

Bu yil koʻklamda u dehqon xoʻjaligi ijara yerida 300 tup olma, 300 tup anor koʻchati ekdi va durkun rivojlanishiga erishmoqda. 150 tupdan ziyod nok, olma daraxtlari mevasidan odamning zavqi keladi.

Mevali, manzarali daraxtlar tupidan bir-ikki qarich yuqorisidan shol mato bilan belbogʻsimon qilib oʻralganini koʻrib hayratlandik.

- Bu tekinxoʻr kushandalarga tuzoq, - deydi dehqon yigit kulib. – Bilasizmi, ular kunning eng issiq vaqtida daraxt tagiga tushib soya tuproqda jon saqlashadi, kechqurun yana oziqlangani daraxtga tirmashadi. Shunday vaqtda bu "belbogʻ” ularga tuzoq boʻladi. Shuning uchun daraxtlarimga boshqalarga oʻxshab qayta-qayta dori sepavermayman-u lekin mevalarimizga qurt kamdan-kam tushadi.

- Uning har bir otiziga qarab hayratlanmay, "barakalla”, demay ilojingiz yoʻq. Olma, anor koʻchatlari orasida sarxil qovunlar pishib turgan boʻlsa, olmazor oralariligʻidagi bugʻdoy oʻrniga sabzi ekilibdi. Otiz chetlarida bogʻlogʻlik turgan zotdor mollar ham oila aʼzolarining mehnatini koʻz-koʻz qilib turibdi.

Bu ishlarda oila bekasi Zulfiya, farzandlari Sabohat, Muhabbat, Furqat, Doniyorlar doim Poʻlatga koʻmakdosh. Oʻz turmushini oʻz mehnatlari bilan ziynatlagan oila turmushi koʻplarga ibrat boʻlgulik.

  Oygul RAJABOVA.