FAROVONLIKKA HISSA

 Aytishlaricha, bir kishining toʻrt oʻgʻli bor ekan. Oʻsha odam oʻgʻillari koʻmagida har kuni oʻrmondan oʻtin kesib aravada bozorga olib borib sotib tirikchilik qilarkan. Bir kuni "betob” boʻlib yotib qolibdi va oʻgʻillarini yoniga chaqirib:

- Bolalarim, sizlar oʻzlaringiz oʻrmondan oʻtin chopib, bozorga sotib roʻzgʻor keragini olib kelinglar. Endi yosh bola emassizlar, ulgʻayib qoldinglar. Mening tuzalishimni kutib oʻtirmang, och qolib ketasizlar, - debdi.

- Ota, nimalar deyapsiz, bu ishni eplolmasak, yo aravamiz buzilib qolsa, yo oʻtinimizga xaridor chiqmasa, holimiz ne kechadi? - deb eʼtiroz bildirishibdi oʻgʻillar.

- Sizlar xotirjam boraveringlar, hammasini zarurat oʻrgatadi, - debdi ota bamaylixotir.

Bundan taskin olgan oʻgʻillar oʻrmonga joʻnashibdi. Aravani oʻtinga toʻldirib endi bozorning yoʻliga chiqishganida aravaning bir gʻildiragi oʻz oʻqidan chiqib ketib, arava agʻdarilib qolibdi. Shunda toʻrtala oʻgʻil navbatma-navbat:

- Zarurat! Aravamizni tuzatib ber, - deb qichqirishibdi.

Endi kelib qolar-ov deb kutib oʻtirishibdi. Hech kimdan darak boʻlmagach, chaqirganimizni eshitmadi shekilli, deb aka-ukalar baravar joʻr boʻlib chaqirishibdi.

Bu orada kun yarmidan ogʻib, peshinga yaqinlashibdi. Shunda oʻgʻillarning kattasi ukalariga:

- Inilarim, zarurat aftidan olisroq joyga ketgan koʻrinadi. Qancha chaqirsak ham kelmayapti. Agar uning kelishini kutsak, bozorga kechikamiz va yeguliksiz qolamiz. Kelinglar, yaxshisi oʻzimiz tuzatishga harakat qilib koʻraylik.

Shunday deb aka yengini shimarib ishga tushibdi. Inilari qoʻllaridan kelganicha koʻmakdosh boʻlibdi. Hademay arava gʻildiragi oʻz oʻqiga joylanib yoʻlga tushibdi. Oʻgʻillar chopgan oʻtinini bir amallab sotib, zim-ziyo tunda zoʻrgʻa horib-tolib uyiga kirib kelishibdi va boʻlgan voqealarni otasiga birma-bir aytib berishibdi.

 - Biz qancha chaqirsak ham siz aytgan zarurat kelib oʻrgatmadi, sozlab ham bermadi.        Chaqira-chaqira umidimizni uzib, axiyri oʻzimiz aravani sozlab oldik.

Shunda oʻzini bemorlikka solib koʻrpa-toʻshak qilib yotib olgan quv ota kula-kula:

- Bolalarim, aravangizni oʻzlaringizning sozlab olganingiz – shu zaruratning oʻrgatgani, yordam bergani. Agar oʻrmonda bu ishga zarurat tugʻilmaganida hali ham oʻrganmagan boʻlardingizlar. Zaruratni anglab, bunchalik evini qilibsizlar, barakalla oʻgʻillarim, - debdi. – Eng yomoni zarurat tugʻilganida biror tadbir koʻra olmaslik...

Shu rivoyat har gal esimga tushganida yurtimiz istiqlolning ilk yillarida boshidan kechirgan ogʻir kunlarni eslayman. Faqatgina xom ashyo yetishtiruvchi baza vazifasini oʻtagan mamlakatimiz sobiq ittifoq tarkibidan ajralib chiqqan davrlardagi ahvoli juda nochor edi. Doʻkonlarda oʻlchovlik oziq-ovqat mahsulotlarini olish uchun ikki kunlab navbatga turgan vaqtlarimiz ham boʻldi, bozorlar boʻm-boʻsh. Buning ustiga tinch hayotimizga tahdidlar... Oradan oʻtgan tarixan qisqa davrdagi erishilgan obod va farovon hayot, dasturxonlarimizdagi toʻkinlik, barcha jabhalardagi yuksak taraqqiyot, tinch-osudalik – xalqimizning bu sinovlar, mashaqqatlarni mardona yengib, yanada yuksalish sari dadil odimlayotganini koʻrsatadi. Bu - davr taqozosini zaruratni toʻgʻri anglab, toʻgʻri tadbir koʻra olganlik natijasi, desam mubolagʻa boʻlmas. Chiroyli koʻchalar, keng yoʻllar, biri-biridan fayzli hovlilar, har ikki xonadondan bittasidagi oʻzimizda ishlab chiqarilgan avtomashinalar, mamlakatimizning xalqaro maydondagi tobora oshib borayotgan obroʻ-eʼtibori shu moʻʼjaz yurtimizda      umrguzaronlik qilayotgan odamlarning aql-zakovati, fidoyi mehnati mahsulidir. Shularni oʻylaganingda yuraging faxru iftixorga toʻlib ketadi. Bu ezgu evrilishlarga hissa qoʻshayotgan odamlar haqida toʻlib-toʻlib yozging kelaveradi.

"Mangʻit ishlab chiqarish tijorat markazi” masʼuliyati cheklangan jamiyati tumanimizdagi istiqlol bergan imkoniyatlardan unumli foydalanib, yangi texnologiyalarni ishlab chiqarishga tatbiq etish tufayli ish koʻlami va sifatini oshirib, nufuzi ortib borayotgan korxonalardan sanaladi.

Bu yerda mehnat qilayotgan 35 nafar ishchining har biri oʻz ishining ustasi. Ular asosan qishloq xoʻjalik texnikalari uchun ehtiyot qismlar tayyorlab berishadi.

Elektr dvigatellarni taʼmirlash tsexi yetakchisi Xudoyor Bekchonov oʻgʻli Shuhrat va shogirdi Rustam Karimovlar koʻmagida qishloq xoʻjalik mashinalarining kuygan dvigatellariga qayta "jon” bagʻishlashadi.

Bejizga motor ulovning yuragi deyishmaydi. Texnikalarga quvvat berib turuvchi bu qism ham vaqt oʻtib eskiradi yo notoʻgʻri boshqarish tufayli ishdan chiqib qoladi.

Mazkur tsexda ana shunday dvigatellar taʼmirlanib, yaʼni kuygan simlari qayta oʻralib, ikkinchi bor texnik xizmatga qaytariladi.

Uncha katta boʻlmagan tsex toʻrida xuddi kalava ip singari sariq mis simlar gʻaltaklari bir  tekis taxlangan.

- Bu biz uchun eng kerakli ehtiyot qism, - deydi Xudoyor aka. – Uni maxsus uskuna yordamida kerakli uzunlikda oʻrab olib, motor ichidagi kuygan sim oʻrniga joylaymiz.

Xudoyor aka bu gaplarni xuddi joʻngina ishdek gapirdi. Asli ishdan chiqqan  dvigatel ichini ochib, kuygan qism simlarini yechib olishni ham oddiy odam eplashi qiyin. Oʻrgimchak toʻridan ham murakkab, goʻyo chevar toʻquvchi toʻqiganday qilib motor ichiga qayta oʻralgan simlarni koʻrgan odamning hayrati oshadi. Bu borada tumanimizda yagona usta hisoblangan Xudoyor Bekchonov yetakchiligidagi tsexga buyurtmalarning keti uzilmaydi.

Xudoyor Bekchonov bu hunarni yigit yoshida sobiq Mangʻit ip yigiruv-toʻquv fabrikasida ishlagan davrida, 1983-1998-yillar oraligʻida oʻrgandi. U dastlab shu yerda ishlaydigan Tsoy Ilya ismli koreys ustaga shogird tushdi. U kishi oʻz ishining puxta bilimdoni boʻlganidan shogirdlariga qattiqqoʻl va hunar sir-asrorlarini erinmay oʻrgatadigan odam edi. Xudoyordagi hunarga ishtiyoq va quntni sezib, unga oʻzgacha bir ixlos bilan qaradi.

Hademay Xudoyor uning ishonchini oqlab, oʻzi ham mustaqil ishlay oladigan boʻldi.

- Ikki yilcha u kishidan oʻrgangan kasbim bir umr hamrohim boʻlib qoldi. Mana endi oʻgʻlimga oʻrgatayapman, - deydi Xudoyor aka.

2001-yildan beri mazkur korxonada mehnat qilib kelayotgan Xudoyor Bekchonovga hunari nafaqat hamroh boʻldi, balki umrini bezadi. Kasbidagi halol mehnati bilan obroʻ-eʼtibor topdi, oilasida besh nafar farzandni kamolga keltirdi, oʻqitib, hunarli qilib, el xizmatiga qoʻshdi. Har gal navbatdagi buyurtmasiga qoʻl urar ekan, uni sozlab berishi tufayli qishloq xoʻjaligida qanday ishlar amalga oshirilishi mumkinligini qalban his qilib turadi, oʻz mehnati bilan tumanimiz qishloq xoʻjaligining rivojlanishiga ulkan hissa qoʻshayotganidan quvonadi. Negaki tsexda yiliga 100 donadan ziyod dvigatel taʼmirlanib, ekspluatatsiyaga joʻnatilayotgan boʻlsa, shuncha ehtiyot qismni yangidan sotib olish uchun necha yuz millionlab pul sarflangan boʻlar edi. Bularni bir hisob-kitob qilib koʻrgan odam Xudoyor Bekchonovning tumanimiz iqtisodi yuksalishida qanchalik ulushi borligini chuqur anglaydi. Aslida ham, yurtimizning kun sayin obod, farovon boʻlib borayotgani Xudoyor Bekchonov singari fidoyi insonlari mehnati tufayli emasmi? 

Oygul RAJABOVA.

Suratda: X.Bekchonov (oʻrtada) shogirdlari bilan.

M.ShOMURODOV olgan surat.