21.11.2026
Til Öz Qq Yozuv Кирилл Lotin
Reklama banneri
Harf ölçami Rang Rasmlar
21.11.2026, 00:06
Qişloq xöjaligi 👁 3,956

FERMERNING BIR KUNI

FERMERNING BIR KUNI

(Lavha)

Matnazar oğa örnidan turib, joriy yil köklamida anhor böyidagi uzum köçatlari ekilgan bir gektarlik dalaga kelganida ufq qip-qizarib, quyoş ohista yerdan boş kötarayotgan edi. Tongning salqin havosida deyarli xatosiz unib çiqqan, novdalari uç-tört qariç bölib qolgan uzum köçatlari yaproqlaridagi şudring yaltirab körinadi. Ajib manzara...Yaqindagina yaydoq bölib yotgan yerda uzumzor bunyodga kelayapti. Köçatlar oraliğiga ekilgan pomidor palak yoyib, mevalari sirğilib turibdi.

– Yer saxiy-da, – xayolidan ötdi oğaning, – mehnat qilgan odamdan saxovatini ayamaydi. Mana şu bir gektarlik dalaning özi hali nasib qilsa, xöjalikka qança-qança foyda keltiradi.

U öz öylaridan özi quvonib, yondoş dala – buğdoyzorga ötdi. Böliq boşoqlari egilib, çayqalib turgan sap-sariq rangdagi buğdoyzordan totli don hidi anqib turibdi. Buğdoyzorning bu yilgi hosili ham ötgan yilgidan kam emas. U şu dalalarda bir neça soatlardan söng örim-yiğim boşlanişini, bulturgi kuzakdan beri qilingan mehnat natijasi xirmonga tuşişini öylab, şirin entikdi. Keyin ğöza qator oralari qöşimça ravişda yumşatilayotgan paxta dalasiga ötdi. Mexanizatorning işidan köngli tölib, xöjalik ustaxonasi yonidagi şoli, buğdoy xorozlarini ham bir körib ötay, deb öyladi. Axir xorozlar doim işlab turmasa, xöjalikdagi aholining ehtiyoji tuğilsa, qopini kötarib, yöl bosib, boşqa hududlarga borib ovora bölişadi-da. Oğaning bu borada özi hamişa amal qiladigan qoidasi bor: mehnat qilgan odamga zarur şaroitlarni yaratib beriş ham kerak. Şundagina ular öz mehnatidan, turmuşidan rozi böladi. Bu tuyğu esa ularni yana ham unumli işlaşga undaydi. Buni "Bözyop” ovulidagi "Aytboy Otaxon” fermer xöjaligi raisi, qariyb 30-yildan beri şu hududda brigada boşliği, fermer xöjaligi raisi bölib, eldoşlari bilan bir yoqadan boş çiqarib, köngliga yöl topib mehnat qilib kelayotgan Matnazar oğa Aytboyev juda yaxşi biladi.

Şundanmi, ötgan yillar davomida u rahbarlik qilib kelayotgan fermer xöjalikda qişloq xöjalik mahsulotlari yetiştirişning barça turlari böyiça rejalar ortiği bilan, hatto 150-160 foizga ado etib kelinmoqda.

Şu boisdan ham u 2015-yilda "Qoraqalpoğistonda eng ilğor fermer” deb topildi, erişayotgan yutuqlari, iş tajribasi nafaqat tumandagi, balki respublika miqyosidagi barça fermer xöjaliklariga namuna sifatida körsatilib, xöjalik dalalarida çigit ekiş, ğöza qator oralariga işlov beriş, oziqlantiriş va suğoriş işlarini taşkil qiliş böyiça beş marta körgazmali seminar ötkazildi.

Oğa dehqonçilik borasida iş yuritiş, odamlar bilan ahillikda işlaşiş töğrisida suhbatlaşişdan çarçamaydi. Xöjalik hududidagi xonadonlarning tomorqalari ham uning nazaridan çetda qolmaydi. Birini yaxşi işlari uçun "Barakalla!” deb alqab ötsa, biriga yöl-yöriq körsatadi.

– Dehqonçilik – serzahmat iş, – deydi Matnazar oğa bu haqda. – Baʼzan vaqt bilan hisoblaşmay işlaşga töğri keladi. Şunday qiyin-qistovli kunlarda horidim, demay mehnat qilgan odamlardan jonimni ham ayagim kelmaydi.

Fermer oğa xöjalik işçilariga munosabatini şunday debgina ifodalab qöysa-da, aslida barça, 95 nafar işçilarini juda aziz tutadi. Keyingi uç yilda kam taʼminlangan oltita oilaga xöjalik hisobidan qoramol, 20 ta oilaga 9,5 mln. sömlik moddiy yordam berildi, işçilarni moddiy va maʼnaviy rağbatlantiriş uçun har yili 2,5-3 mln. sömlik mablağ sarflanmoqda, işçilarga va kam taʼminlangan oilalarga 18 tonna buğdoy tarqatildi.

Fermer xöjaligida yildan-yilga rentabellik oşayotgani sababli har yilgi foyda hisobiga sotib olingan texnikalari soni hozir 19 taga yetdi. Yerlarni ekişga tayyorlaşdan tortib, ekiş, parvarişlaş, hosilini yiğiştirib, davlat xirmoniga topşirişgaça bölgan işlarda  xöjalik faqat öz texnikasidan foydalanadi. Bu – olingan foydaning tejalaşiga şaroit yaratadi.

Fermer oğa dehqonçilikdagi tajribalaridan kelib çiqib, suğorişdan oldin ğöza qator oralariga 30-35 sm. çuqurlikda işlov berib, yerni qöşimça ravişda yumşatadigan moslama yaratdi va öz tajribasida qölladi. Natijada tuproq unumdorligi oşib, hosildorlik 3-4 tsentnerga kötarildi. 15 boş qöy-eçki, 18 boş yirik şoxli qoramol, 280 ta parranda, 30 quti asalari, 16 sotixlik hovuzdagi baliqçilikdan keladigan daromadlar ham çakki emas. Fermer oğa ikki öğil, tört qizni ana şunday halol mehnatlari evaziga kamolga yetkazib, oliy maʼlumotli, uyli-joyli qilmoqda, işçilarning ham turmuşi farovon.

Şuning uçun ham Matnazar oğaning yölini heç biri kesib ötmaydi, sözini ikki qilmaydi. Elning hurmat-ehtiromi esa uni yana ham unumli işlaşga undayveradi.

– Matnazar Aytboyevda hali bir emas, bir neça yigitning kuçi, intilişi bor, – deydi u haqda "Bözyop” ovul fuqarolar yiğini raisi Maxsud Xolmurodov. – Keyingi yillarda fermer xöjaligida uç sotixlik issiqxona taşkil etilib, pomidor, bulğor qalampiri, ertagi karam köçatlari yetiştirilib, hudud aholisi tomorqa xöjaligi rivojlanişini taʼminlayapti. 2015-yilda siğimi 100 tonnalik qişloq xöjalik mahsulotlari saqlaşga möljallangan zamonaviy sendviç panelli muzlatgiç qurilib, işga tuşirildi va aholiga arzon meva-sabzavot va poliz mahsulotlari yetkazib berilayapti.

... Xoroz örnatilgan bino oldida, mevali, manzarali daraxtlarning quyuq soyasida biroz dam olib, xayolga berilgan Matnazar Aytboyevning fikrini çöntagidagi qöl telefoniga kelgan qönğiroq ovozi böldi. Qönğiroq qilayotgan ovul oqsoqoli ekan.

– Hozir, nonuşta qilib olib, oldingizga ötaman, bir maslahatli iş bor, – dedi u oqsoqolga.

Maslahatli iş... Uni Matnazar oğa ançadan beri öylab yurgandi: xöjalik işçilaridan bir-neçasiga hovli soliş uçun yer uçastka kerak. Agar xöjalik hududidagi foydalanilmay yotgan yerlarga uy-joylar quriş uçun tuman hokimligiga taklif berilsa, hovliga muhtoj yangi oilalar yer uçastka olişlari mumkin bölardi-da.

– Ajoyib xalqimiz bor-da, – xayolidan ötdi uning. – Oila qurgaç, alohida hovli solib, bovur bosib, unib-ösib yaşagisi keladi. Ilohim, hammalari niyatlariga yetsin!

Xöjalik daromadlari hisobiga xarid qilingan "Kaptiva” rusumli maşinasiga ötirib, yölga tuşar ekan, Matnazar oğaning xayoliga hududdagi maktabga kirib, taʼmirlaş işlaridan ham xabar oliş fikri keldi. Axir şu hudud bolalari öqiydigan maktabdan xabar olib turmasa, insofdan bölmaydi-da.

U bugungi kun uçun rejalagan işlari bilan andarmon bölib yurganida tuman Qişloq va suv xöjaligi bölimidan hokimlikda buğdoydan böşagan dalalarga takroriy ekinlarni ekişga bağişlangan yiğiliş bölişini, yiğilişda bu boradagi tajribalarini gapirib berişi lozimligini xabar qilişdi.

Yiğiliş qoş qorayganda tugadi. Fermerning yana bir iş kuni poyoniga yetib borardi.

Fermerning bir iş kuni... Fermer xöjaligi taşvişlari bilan ötadigan uning har bir kuni yaratiş, bunyodkorliklar sari muhim bir qadamdir. Şuning uçun ham har soniyasi qadrli.

Şunday turmuş tarzi, halol mehnat bilan ötadigan kunlar Matnazar Aytboyevni el orasida obröli, eʼtiborli qildi, kamol toptirdi, "Özbekiston Respublikasida xizmat kösratgan paxtakor” faxriy unvoniga savzovor etdi.

Oygul RAJABOVA.

🎬 Videogalereya Barçasi →
BIR VATAN, BIR EL, BIR BAYROQ! AMUDARYoDA BAYROQ ESTAFETASI KÖTARINKI RUHDA DAVOM ETDI ▶ BIR VATAN, BIR EL, BIR BAYROQ! AMUDARYoDA BAYROQ ESTAFETASI KÖTARINKI RUHDA DAVOM ETDI 16.11.2026 «Ilğor fermerlar klubi» aʼzolari uçun dala seminarlari ötkazildi ▶ «Ilğor fermerlar klubi» aʼzolari uçun dala seminarlari ötkazildi 16.11.2026 Bolajonlarga yöl harakati qoidalari haqida maʼlumotlar berildi ▶ Bolajonlarga yöl harakati qoidalari haqida maʼlumotlar berildi 13.11.2026 Sayyor qabulda 12 ta murojaatdan 10 tasi ijobiy hal etildi ▶ Sayyor qabulda 12 ta murojaatdan 10 tasi ijobiy hal etildi 13.11.2026 Amudaryo tumanida SEO va JS bölimining yangi binosi foydalanişga topşirildi ▶ Amudaryo tumanida SEO va JS bölimining yangi binosi foydalanişga topşirildi 12.11.2026 Amudaryolik nuroniylar mini futbol böyiça örtoqlik uçraşuvida ğolib çiqdi ▶ Amudaryolik nuroniylar mini futbol böyiça örtoqlik uçraşuvida ğolib çiqdi 12.11.2026 49-sonli boğçada ekologik tarbiyaning amaliy metodikalari namoyiş etildi ▶ 49-sonli boğçada ekologik tarbiyaning amaliy metodikalari namoyiş etildi 12.11.2026 Örta qalʼa ovulida xotin-qizlar bilan profilaktik uçraşuv ötkazildi ▶ Örta qalʼa ovulida xotin-qizlar bilan profilaktik uçraşuv ötkazildi 12.11.2026 65-sonli maktabning yangi binosi foydalanişga topşirildi ▶ 65-sonli maktabning yangi binosi foydalanişga topşirildi 11.11.2026 Amudaryo tumanida kuzgi şudgorlaş işlarini sifatli taşkil etişga alohida eʼtibor qaratilmoqda ▶ Amudaryo tumanida kuzgi şudgorlaş işlarini sifatli taşkil etişga alohida eʼtibor qaratilmoqda 10.11.2026 45-sonli boğçada «Jajji ekologlar» amaliy seminari bölib ötdi ▶ 45-sonli boğçada «Jajji ekologlar» amaliy seminari bölib ötdi 10.11.2026 Aholi salomatligi — oliy qadriyat ▶ Aholi salomatligi — oliy qadriyat 09.11.2026 Amudaryo tumanida kuz-qiş mavsumiga tayyorgarlik işlari örganildi ▶ Amudaryo tumanida kuz-qiş mavsumiga tayyorgarlik işlari örganildi 09.11.2026 Jismoniy tayyorgarlikdan ötgan çaqiriluvçilar harbiy qism vakillari bilan suhbatlaşdi ▶ Jismoniy tayyorgarlikdan ötgan çaqiriluvçilar harbiy qism vakillari bilan suhbatlaşdi 09.11.2026 Qöriqlaş xizmati — aholi osoyiştaligi va mulk daxlsizligining kafolatidir ▶ Qöriqlaş xizmati — aholi osoyiştaligi va mulk daxlsizligining kafolatidir 06.11.2026 AMUDARYoDA “YaŞIL MAKON” LOYIHASI DOIRASIDAGI IŞLAR IZÇIL DAVOM ETMOQDA ▶ AMUDARYoDA “YaŞIL MAKON” LOYIHASI DOIRASIDAGI IŞLAR IZÇIL DAVOM ETMOQDA 06.11.2026 Boğça tarbiyalanuvçilari uçun ekologik tarbiya metodikalari namoyiş etildi ▶ Boğça tarbiyalanuvçilari uçun ekologik tarbiya metodikalari namoyiş etildi 05.11.2026 Amudaryo tumanida içki işlar organlari xodimlarining kasb bayrami keng nişonlandi ▶ Amudaryo tumanida içki işlar organlari xodimlarining kasb bayrami keng nişonlandi 05.11.2026 Mehnat yarmarkasida 29 nafar fuqaro doimiy işga joylaştirildi ▶ Mehnat yarmarkasida 29 nafar fuqaro doimiy işga joylaştirildi 05.11.2026 Olis ovullardagi maktablarda «Kitobxon yoşlar» klublari taşkil etiladi ▶ Olis ovullardagi maktablarda «Kitobxon yoşlar» klublari taşkil etiladi 04.11.2026 Yöllarning qiş mavsumiga tayyorligi joyida örganildi ▶ Yöllarning qiş mavsumiga tayyorligi joyida örganildi 04.11.2026 Amudaryo tumanida harbiy prokuratura sayyor qabuli va mehnat yarmarkasi ötkazildi ▶ Amudaryo tumanida harbiy prokuratura sayyor qabuli va mehnat yarmarkasi ötkazildi 04.11.2026 Amudaryo tumanida kuzgi mavsumda 829 ming köçat ekiladi ▶ Amudaryo tumanida kuzgi mavsumda 829 ming köçat ekiladi 03.11.2026 Amudaryo tumanida maʼnaviy-maʼrifiy işlar samaradorligi, mavjud muammolar muhokama qilindi ▶ Amudaryo tumanida maʼnaviy-maʼrifiy işlar samaradorligi, mavjud muammolar muhokama qilindi 02.11.2026 HARBIY XIZMATÇILAR UÇUN KASB-HUNAR TAʼLIMI KURSLARI YaKUNLANIB, SERTIFIKATLAR TANTANALI TOPŞIRILDI ▶ HARBIY XIZMATÇILAR UÇUN KASB-HUNAR TAʼLIMI KURSLARI YaKUNLANIB, SERTIFIKATLAR TANTANALI TOPŞIRILDI 02.11.2026 Qonunçilikdagi ayollar va bolalar huquqlari himoyasiga oid normalar tuşuntirildi ▶ Qonunçilikdagi ayollar va bolalar huquqlari himoyasiga oid normalar tuşuntirildi 31.10.2026 Aholiga sifatli içimlik suvi yetkazib beriş borasidagi kamçiliklar bartaraf etilmoqda ▶ Aholiga sifatli içimlik suvi yetkazib beriş borasidagi kamçiliklar bartaraf etilmoqda 31.10.2026 Jajji ekologlar tabiatni asraş böyiça dastlabki tuşunçalarga ega bölişdi ▶ Jajji ekologlar tabiatni asraş böyiça dastlabki tuşunçalarga ega bölişdi 31.10.2026 10 oy davomida Qoraqalpoğiston böyiça 39 ta holatda içimlik suvi körsatkiçlari belgilangan talablarga javob bermasligi aniqlandi ▶ 10 oy davomida Qoraqalpoğiston böyiça 39 ta holatda içimlik suvi körsatkiçlari belgilangan talablarga javob bermasligi aniqlandi 30.10.2026 1-sonli maktabda Özbek tili bayrami nişonlandi ▶ 1-sonli maktabda Özbek tili bayrami nişonlandi 26.10.2026