YÖLDA (Kiçik hikoya)

Kuz faslining ilk kunlari, meva-çevalar serob, möl-kölçilik. Könglingiz tusagan narsalar bozordan topiladigan vaqt. Olma, şaftoli, anjir hidlari könglingizga huzur bağişlab, kayfiyatingizni kötarib yuboradi.

Zebo bugun bozorga boriş uçun katta yölga çiqdi. Yölovçi maşinalar va taksilar ham aksiga olib, hadeganda töxtay demasdi. U bekatda ança vaqt maşina kutib turib qoldi. Xayriyat, bir yölovçi maşina uning yaqiniga kelib töxtadi. Zebo şoşa-pişa haydovçiga salom berib, maşinaga ötirdi. Maşina içida heç kim yöq edi. Haydovçi dabdurustdan:

– Yaxşimisiz, Zeboxon, agar vaqtingiz bölsa, şaharni bir sayr qildirib kelsam, – dedi-yu javob ham kutmay gazni bosdi. Maşina yeldek uçdi.

Heç narsaga tuşunmagan Zebo:

– Töxtating, maşinani! – dedi ovozi titrab. – Şu yerda qolaman, bu nimasi, meni kim deb öylayapsiz? Jahl aralaş gapirdi u.

Maşina qattiq tormoz berib töxtadi. Zebo eşikni zarda bilan oçdi-yu, maşinadan tuşar-tuşmas:

– Insofsiz, bir emas, uçta farzandim bor. Imonsiz banda, – dedi-yu manzilga yetmay, yarim yölda maşinadan tuşib qoldi.

– Astağfirulloh, qanaqa odam bu? – Zeboning yurak urişi öziga aniq eşitilib turar edi.

Manzilga yetmaganligi uçun u yayov keta boşladi.

– Ablah, turqiga ham qaraşga ulgurmagan ekanman. Tanib olib şarmandasini çiqarişim kerak edi. Oilasi, bolalari bordir? – Zebo özi bilan-özi gaplaşib borardi. – Yoki men köça ayollariga öxşaymanmi? Yoki meni tanişiga öxşatganmikan? Ismimni ham aytdi-ya. – Öz xayoli bilan bölib manzilga yetganini  ham sezmay qoldi u. Negadir buvisining gaplarini esladi:

– Harom aralaşgan yerda fayz-baraka bölmaydi. Öğil-qizingdan rohat körmaysan. Farzandlaring seni hurmat qilmaydi. Tö-yu maʼrakalarda odamlar barmoğini bigiz qilib körsatadilar. Erkaklar ustingdan kuladilar. Oilangdan baraka qoçadi. Hayotingga harom aralaşsa, naslingning buzilgani, keyingi avlodlar vijdonsiz, oqibatsiz, diyonatsiz bölib dunyoga keladilar. Ikki quloqlaringiz bilan eşitib olinglar, heç qaçon sizlarga mansab, dur-u javohirlar inʼom etsa hamki, erkaklar nayrangiga uçmanglar, ehtiyot bölinglar, qizlarim...

Zeboning köz öngida mehribon buvijonisi gavdalandi. Rahmatli buvisini xotirlab, yuziga fotiha tortdi, negadir köngliga xotirjamlik indi, oyoği yengillaşib, bozorga, olomon orasiga dadil kirib bordi. Xaridi ham unumli böldi.

Zuhra AHMEDOVA.

ÖGIT...

Şaharda yaşovçi öğlinikidan qişloğiga qaytayotgan Gulbahor aya yölovçi maşinaga çiqdi. 

– Şofyor aka, maşinani tezroq haydang, – dedi öttiz beş yoşlar çamasidagi yölovçi yigit.

– Haydovçini qistama, yarim soat keç  borganingning ziyoni yöq, – dedi Gulbahor aya.

– Eh momo, ota-onamni körmaganimga, yurtimga bormaganimga tört yil  böldi.

– Bolam, uzoqdamiding?

– Men asli Gurlandanman. Oila qurganimdan keyin Xöjayli şahriga köçib ketdim. U yoqda dehqonçilik qilaman, şoli ekaman. Oila taşvişlari bilan bölib, tuğilgan yerimga tört yildan beri bora olmadim.

– Şunça yildan beri bir qadam yerda yaşab, ota-onangni, tuğişganlaringni körmadingmi? – hayron böldi aya.

– Yöq, faqat men kelolmadim. Ota-onam bir-ikki marta borişdi uyimga. Telefonda gaplaşib turamiz.

– Qarindoş-uruğ, döstlaringni körging kelmaydimi? – gapga aralaşdi haydovçi.

– Xöjaylida döstlarim köp. Köçib ketganimizdan keyin bir  marta kelgandim. Ikki yuz ming söm pulim ketdi.

– Pulni juda yaxşi körarkansan. Pul topiladi, yoşlikdagi döstlar topilmaydi, – dedi haydovçi norozi ohangda.

– Bolam, unça uzoqqa köçmabsan, oilang uçun jon kuydirayotgan ekansan, bu juda töğri. Lekin ota-ona – omonat. Vaqti kelganda ularni közingga surma qilib surtişga ham topaolmaysan. Mening onam 83 yoş umr körib, dunyodan ötdi. Men uni hamon soğinaman, körgim keladi. Sen esa bir qadam joyda turib, ota-onangni körgani qişloğingga tört yildan beri bormabsan-a. "Tiriklikda aylamasang yod, ölgandan söng qilmagil faryod”, deyişgan. Ota-onangni tirikligida siylab mehr körsat, keyin keç böladi...

Yölovçi yigitning közlarida mehr, soğinç yoşlari aylandi.

Gulnora Yusupova.