“HAYoTGA QAYTIŞ”

Umida nari-beri tuşlik qilgan böldi-yu, kiyimlarini özgartirib, xonasining kalitini yotoqxona qorovuli Vera opaning qöliga topşirdi.

– Işgami, qizim?

– Ha, Guli kelsa, berib qöyarsiz. Yaxşi qoling. – Jilmaygança xayrlaşdi Umida. "Könglida kiri yöq qiz, hamişa kulib yuradi”, – orqasidan qarab qoldi Vera opa.

Har kuni öqişdan kelib, şu paytda otlanadi. Uyi Toşkentga uzoqligi uçun, oyisini hadeb "pul” deb bezovta qilişni istamagani uçun öziça iş topdi. Öqişiga yaqinroq oşxonada ofitsiantka bölib işlardi. Tuşdan keyin öqiş tugaşi bilan Umida oşxonaga yuguradi. Xöjayini yaxşi inson. Umidaning şaroitini tuşunib, har kuni, bir kunlik haqini uning qöliga beradi. Xullas topgan puli Umidaning öziga yetib turibdi.

Har zamonda uyiga borib qolguday bölsa oyisiga köylakmi, römolmi olar, ukasi Erkintoyga esa futbolçilar rasmi tuşirilgan futbolkami, sport poyabzalimi, heç bölmasa kepka olib borardi. Erkinjonning quvonçini körsangiz. Kiyimlarini kiyib allaqaçon qişloqni bir-ikki marta aylanib çiqqan, axir hamma oğaynilari körişlari kerak-da. Oyijonisining xursandçiligining çeki yöq.

– Voy, qizim-yey, özingni eplaganing yetmaganday, yana bizni ham öylaysan.

Onasi uzundan-uzoq duolar qilib, xudoyimga şukronalar keltiradi, şunday aqlli, odobli qiz berganiga. Onasi Umidaning peşonasidan öpayotganida, xona eşigi zarb bilan oçildi-yu, qölidagi telefonini stolga otvorganiça, oşxona xöjayinining yaqin dösti Bunyod kirib keldi. Umida şirin xayollar oğuşidan özini tortib olganiça, nima gapligiga tuşunmay turardi.

– Voy, jonim oğriyapti, ölib qolaman hozir. Çidolmayman. Heç kimni  topib bölmayapti, – jon talvasasida baqirardi u. Tinmay qaltirayotgan Bunyodni körib, avvaliga Umida qörqib ketdi, keyin özini qölga olib, Bunyodga yaqinroq keldi. Bunday vaziyatda nima qiliş kerak, bölğusi şifokor bölsa.

Bunyod oşxona xöjayini Rustam akaning örtoği edi. Oşxonaga tez-tez kelib turgani uçun Umida u haqda baʼzi narsalardan xabardor edi. Otasidan qolgan boylikni kötarolmay, yomonlarga qöşilib, giyohvand bölib qolgan Bunyodni bu yöldan qaytarişga onasi ham, dösti Rustam aka ham köp urinişgan. Bunyod yaxşi tomonga özgara boşlagandi, bugun nima jin urdi, yana kasali tutdi. Dori topolmagani uçun u Rustamning oldiga keldi.

– Rustam, ozgina topib ber, ölib qolaman hozir. Menga dori sotmasliklarini sen aytgansan, bilaman. Hammangni yomon köraman.

Oşxonada 2-3 nafar doimiy mijozlar bölib, ular ham Bunyodning  tanişlari edi. Şuning uçun ular bu tomoşaga unçalik eʼtibor berişmadi. Katta oşpaz Jasur:

– Bunyod aka, Rustam akam yöq edilar, hozir kelib qoladi. Içkariga kirib dam olaqoling, – deb Umidaning dam oliş xonasida ekanligini bilibmi, bilmaymi Bunyodni bir amallab xonaga kiritdi va eşikni har ehtimolga qarşi taşqaridan qulflab qöydi. Rustamni topiş uçun telefon göşagini kötardi.

Umida sezdi, endi u baribir bu xonadan çiqib ketolmaydi. Eşikni taqqillatsa bölardi, lekin içki bir tuyğu uning  bunday qilişiga yöl qöymadi.

U hozir özini haqiqiy şifokor, Bunyodni esa bemori deb tasavvur qildi. Özini qölga olib kasallik bilan kuraşişga ahd qildi. Piçirlab, Gippokrat qasamini içdi. U bu qasamni abituriyentlik paytlaridan yod bilardi. Niyati xolis ekan, mana endi diplom oliş arafasida turibdi. Yana xudo xohlasa, 4-5 oyga diplomli böladi. Bunyod esa kun sayin giyohvandlik dardidan xalos bölib borardi...

Nodira YaNGIBOYeVA.

SÖNGGI BEKAT

Katta darvozali bu imorat katta  yöl yoqasida joylaşgan. Baʼzan yölim şu tomonga tuşadi. Bir kuni darvoza yonidan ötayotib, panjaraga suyanib turgan 5-6 yaşar qizaloqqa közim tuşdi. Qizça qölida bir dona gul  uşlagança ötgan-ketganga termulib turardi. Bir-ikki kundan keyin ham, bir haftadan keyin ham şu holatga közim tuşgaç, töxtab, qizçadan söradim:

– Qizim, nega har doim şu yerda turasan?

– Oyimni kutib turibman. Oyim kelaman, deb ketgandilar.

Panjara tirqişidan qölimni uzatib, qizçaning  qölidan uşladim:

– Menga qiz bölasanmi?

Qizça yoş töla közlarini javdiratib:

– Siz oyim emassiz-ku, – dedi. Uni bağrimga bosgim, soçlarini silab, erkalagim, yupatgim keldi. Lekin buning iloji bölmadi. Darvoza içkaridan qulflangan, tepasida "Mehribonlik uyi” deb yozib qöyilgan edi.

***

Gullarga burkangan sölim maskan. Örindiqlarda hassaga suyangan qariyalar suhbatlaşib ötirişibdi. Ahyon-ahyonda darvoza oldiga maşina kelib töxtaydi. Şunda barçaning nigohi maşinadan tuşgan odamga tikiladi. Keyin xuddi aybdor kişilarday közlarini yerdan uzmasdan jim qolişadi.

Mana, darvoza yoniga qimmatbaho maşina kelib töxtadi. Maşinadan tuşgan kişini bir qariya tanidi, şekilli, hassaga suyanib örnidan turdi. Maşinadan tuşgan odam yukxonadan ikkita katta sumka oldi-da,  darvoza oldidagi nazoratçiga berdi. Unga bir nimalar degaç, maşinasiga ötirib, jönab ketdi. Örnidan turgan qariya astagina joyiga ötirdi va savol nazari bilan qaragan hamrohiga eşitilar-eşitilmas ovozda dedi:

- U öğlim, katta joyda işlaydi, doim xayriya qilib turadi...

Qariya bu sözlarni şunday qiynalib, şunday munğayib aytdiki, hamrohi heç narsa  demadi. Gullarga burkangan bu sölim maskanning darvozasi tepasiga "Saxovat uyi” deb yozib qöyilgan edi.

Hayitgul YÖLDOŞEVA,

mehnat faxriysi.

(Foto - http://tafsilot.uz)