RAHMAT VA MAGʻFIRAT OYI

Alloh taolo Ramazoni sharif oyida kishilarni hidoyat sari boshlovchi, insoniyatga baxt-saodat yoʻllarini koʻrsatuvchi Qurʼoni karimni nozil qilgan. Shuning uchun bu kunlarni kechalari toat-ibodatda qoim, kunduzlari roʻzador boʻlish bilan oʻtkazamiz.

Ramazon roʻzasi Qurʼon va hadis orqali musulmonlarga farz boʻlgan amallardandir. Bu haqda Alloh taolo Qurʼoni karimda: "Ey imon keltirganlar!Sizlardan oldingi (ummat)larga farz qilingani kabi sizlarga ham roʻza tutish farz qilindi, shoyad (u sababli) taqvoli boʻlsangiz” (Baqara, 183-oyat), - deya bandalarni koʻngil sofligiga chaqiradi.

Paygʻambarimiz Muhammad alayhissalom: "Kimki Ramazon oyida roʻzaning farzligiga ishongan va Alloh taoloning roziligini istagan holda roʻza tutsa, uning oʻtgan gunohlari kechiriladi” - dedilar.

Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: "Nabiy sollallohu alayhi vasallam: "Alloh taolo Odam bolasining hamma amali oʻzi uchun, faqat roʻza Men uchundir va uning mukofotini Men – Oʻzim berurman, dedi. Roʻza saqlovchidir. Qachon qaysi biringiz roʻzador boʻlsa, fahshdan gapirmasin va baqir-chaqir qilmasin. Agar birortasi u bilan soʻkishmoqchi yoki urishmoqchi boʻlsa, men roʻzadorman, desin. Muhammadning joni qoʻlida boʻlgan zot ila qasamki, albatta, roʻzador ogʻzining hidi Allohning nazdida mushkning hididan xushboʻyroqdir. Roʻzadorga ikki xursandlik bordir. U ikkisini ham yashagay. Qachon iftor qilsa xursand boʻlgay va qachon Robbisiga muloqot boʻlganda roʻzasi ila xursand boʻlgay”, - dedilar”.

Roʻzaning mukammal boʻlishi uchun roʻzador yolgʻon soʻzlash, igʻvo va boʻhton qilish, noloyiq soʻzlar bilan oʻzgalar dilini ogʻritish kabi illatlardan oʻzini saqlashi lozim. Bu borada Paygʻambarimiz Muhammad (s.a.v)ning muborak hadislarida: "Qaysi bir roʻzador yolgʻon gapirish va unga amal qilish kabi gunohlarini tark etmasa, unday kishining faqat yeb-ichishini tark etib yurishiga Alloh muhtoj emas”, - deb marhamat qildilar.

Ramazoni sharif toat-ibodat, qut-baraka, baxt-saodat oyidir. Shuning bilan birga, bu oyda gunohlar magʻfirat etilib, tavba-tazarruʼlar,chin ixlos va eʼtiqod ila qilingan duolar mustajob boʻlib, qalblar taskin topadi, qilingan xayrli ishlar savobi bir necha bor ziyoda qi-lingan holda qabul qilinadi.

Paygʻambarimiz Muhammad (s.a.v) hadislarida deydi: "Agar ummatlarim ramazondagi fazilatlarni bilganlarida edi, yilning hammasi ramazon boʻlishini orzu qilardilar”. Yana bir hadisda aytadilarki: "Ramazon oyining birinchi oʻn kunligi Rahmat, ikkinchi oʻn kunligi magʻfirat va uchinchi oʻn kunligi doʻzaxdan xalos boʻlish kunlaridir”.

Rahmat nafaqat Alloh taoloning bandalarga rahmati, balki bandalarning bir-birlariga rahmli-shafqatli boʻlishini ham oʻz ichiga oladi. Oʻz ixtiyori bilan och qolgan, tashna boʻlgan odamda oʻz-oʻzidan rahm-shafqat hislari uygʻonadi. Oʻzgalarga yaxshilik qilish tuygʻulari kuchayadi. Buni roʻza tutgan har bir odam darhol mulohaza qiladi. Ayniqsa ochlik va tashnalikni oʻz tanasida sinab koʻrgan shaxs, turli sabablarga koʻra doimo och qolganlarga rahm-shafqat qilish lozimligini toʻla tushunib yetadi. Shuning uchun ham, roʻzadorlardan kambagʻal-miskinlar foydasiga xayr-sadaqa qilish koʻpayadi.

Roʻza tufayli musulmonlar ichida oʻzaro tenglik, birodarlik, mehribonlik aloqalari yana ham ortadi. Boy-badavlat kishilar, podshoh va hokimlarning saroylari-yu qasrlarida ham, kambagʻal, beva bechoralarning kulbalarida ham bir xil holat, bir xil ruhoniyat hukm suradi. Balki, saroy va qasrlarning eshiklari ochilib, kambagʻallar ichkariga taklif etilib, aziz va moʻʼtabar mehmonlarga aylanadilar. Yoki aksincha, boylar, amirlar, hokimlar boshlarini egib, kambagʻal, beva-bechoralarning kulbalariga iftorlik, xayr-sadaqa, zakotlarini koʻtarib borib, Alloh uchun qabul qilishlarini soʻraydilar.

Imom Buxoriy va Imom Muslimlar Abdulloh ibn Abbos ro-ziyallohu anhudan rivoyat qilgan hadisda: "Rasululloh sallollohu alayhi vasallam eng saxiy odam edilar. U kishining eng saxiy boʻlishlari Ramazonda boʻlar edi”, deyilgan. Demak, Ramazoni sharif oyining savoblari faqat roʻzador boʻlishdagina emas, balki atrofimizdagi gʻarib-u miskin, kam taʼminlangan kishilarga koʻrsatadigan mehr-muruvvat hamda xayr-ehsonlarimizda ham namoyon boʻladi.