KORRUPTsIYaGA QARŞI KURAŞIŞ – ENG USTUVOR YÖNALIŞ
Korruptsiya — bu öziga xos murakkab ijtimoiy-iqtisodiy-siyosiy hodisa bölib, jamiyat taraqqiyotining muhim omillari bölmiş tinçlik, osoyiştalik, farovonlik, adolat, qonun ustuvorligi kabi ijtimoiy-huquqiy qadriyatlarni yöq qiladi, milliy xavfsizligimizga tahdid soladi. Korruptsiya ortidan kelib çiqadigan barça oqibatlar mamlakat rivojiga ulkan tösiqni paydo qiladi.
Yaşiradigan joyi yöq, bugungi hayotimizga oğriq berib turgan korruptsiya atalmiş bu yara — jamiyatni turli yöllar bilan iskanjaga oladigan dahşatli illatdir. Korruptsionerning yagona maqsadi esa bitta: pora olib, berib va unda vositaçilik qilib, mansab vakolatini suiisteʼmol qilib, mansab vakolatidan çetga çiqib, foydalanib, talon-taroj qilib, davlat qonunlarini har qanday yöl bilan aylanib ötib, korruptsion jinoyatlari ortidan katta miqdorda moddiy boyliklarga ega bölişdir.
Korruptsiyaga qarşi kuraşiş Özbekistonda davlat siyosatining eng ustuvor yönalişiga aylanib ulgurdi. Buni sönggi yillarda sohaga oid qabul qilingan kontseptual ahamiyatga ega normativ-huquqiy hujjatlar, korruptsiyani oldini olişga qaratilgan maʼmuriy islohotlar misolida ham köriş mumkin.
Mamlakat taraqqiyotining eng muhim yönalişlari belgilangan Harakatlar strategiyasining Qonun ustuvorligini taʼminlaş va sud-huquq tizimini yanada isloh qilişning ustuvor yönalişida bevosita korruptsiyaga qarşi kuraşişning taşkiliy-huquqiy mexanizmlarini takomillaştiriş va korruptsiyaga qarşi kuraşiş tadbirlarining samaradorligini oşiriş muhim vazifalardan biri sifatida belgilangan.
Barça sohalar qatori sud sohasida ham korruptsiya illatlarini yöq qiliş va uning rivojlanişiga yöl qöymaslik maqsadida korruptsiyaviy holatlarni öz vaqtida aniqlaş, oldini oliş, ularga çek qöyiş, uning oqibatlarini, şuningdek, unga imkon beruvçi sabab va şart-şaroitlarni bartaraf etiş muhim vazifalardan biridir. Ayniqsa, korruptsiyaga qarşi kuraşişda uni keltirib çiqaruvçi omillarni bartaraf qiliş, yaʼni uning oldini olişga qaratilgan harakatlar vaqt va natijadorlik nuqtai nazaridan ança samarali hisoblanadi. Şu bois, sohada korruptsiyaga qarşi qaratilgan taşkiliy va huquqiy asoslarni yaratiş, mavjudlarini zamon talablari asosida takomillaştiriş va unga qatʼiy rioya qiliş, zarur maʼnaviy-maʼrifiy tadbirlarni, şu jumladan fuqarolarning uşbu sohadagi bilimini oşirişga qaratilgan çora-tadbirlarni amalga oşiriş kutilgan natijalarga erişişga imkon yaratadi.
Özbekiston Respublikasida 2017-yil 3-yanvarda qabul qilingan “Korruptsiyaga qarşi kuraşiş töğrisida”gi Qonunda bu illatga qarşi kuraşning huquqiy mexanizmi yaratilgan bölib, u davlat va jamiyat taqdiri, xalq kelajagiga, qolaversa, har bir fuqaroga daxldor bölgan muhim normativ-huquqiy hujjat ham hisoblanadi.
Özbekiston Respublikasi Prezidenti Şavkat Mirziyoyev Oliy Majlisga Murojaatnomasida taʼkidlaganidek, “Islohotlarimiz samarasi köp jihatdan 4 ta muhim omilga, yaʼni — qonun ustunligini taʼminlaş, korruptsiyaga qarşi qatʼiy kuraşiş, institutsional salohiyatni yuksaltiriş va kuçli demokratik institutlarni şakllantirişga boğliq. Korruptsiyaga qarşi kuraşişda aholining barça qatlamlari, eng yaxşi mutaxassislar jalb qilinmas ekan, jamiyatimizning barça aʼzolari, taʼbir joiz bölsa, “halollik vaktsinasi” bilan emlanmas ekan, öz oldimizga qöygan yuksak marralarga erişa olmaymiz. Biz korruptsiyaning oqibatlari bilan kuraşişdan uning barvaqt oldini olişga ötişimiz kerak”. Darqaqiqat, korruptsiyaga qarşi kuraşiş faqat huquqiy javobgarlikni belgilaşdan iborat emas. Buning uçun, qonun ustunligini taʼminlaydigan mexanizmlarni kuçaytiriş va davlat organlarining institutsional salohiyatini ham kuçaytiriş zarur. Şularni hisobga olgan holda, bugungi kunda qonun hujjatlarida sud-huquq sohasida korruptsiyaga barham beriş tizimini tubdan takomillaştirişga qaratilgan qöşimça çora-tadbirlar belgilandi.
Huquqni muhofaza qiluvçi organlarning korruptsiyaga qarşi kuraşiş sohasidagi maqsad va vazifalari aniqlaştirildi. “Içki işlar organlari töğrisida”gi, “Davlat xavfsizlik xizmati töğrisida”gi qonunlar qabul qilindi. Şuningdek, çinakam mustaqil sud hokimiyatini şakllantiriş, uning nufuzini oşiriş hamda sudyalar mustaqilligini taʼminlaş maqsadida, Özbekiston Respublikasi Sudyalar oliy kengaşi taşkil etildi, ularni tanlaş, tayinlaş tizimi takomillaştirildi. Sudyalar mustaqilligini taʼminlaş va sud tizimida korruptsiyaning oldini oliş böyiça davlat siyosatining asosiy yönalişlari belgilandi.
Sudyalar oliy kengaşi tarkibida sudyalar daxlsizligini taʼminlaş va korruptsiyaning oldini oliş böyiça sud inspektsiyasi tuzildi. “Ibratli sudya” mukofoti joriy etildi. Sud hokimiyati mustaqilligini yanada kuçaytiriş, sudyalar daxlsizligini taʼminlaş hamda tizimda korruptsiyaning oldini oliş böyiça çora-tadbirlar rejasi qabul qilindi. Ilk bor sudyalik lavozimlariga nomzodlarni tanlaş böyiça imtihon jarayonlarini Internet tarmoği (veb-sayt) orqali onlayn tarzda yoritib borişni yölga qöyiş, sudyalikka nomzodlarni tanlaş va tayinlaş tartibi hamda sudya faoliyatining samaradorligini elektron reyting orqali oçiq va şaffof baholaşni taʼminlaydigan aniq mezonlarni işlab çiqiş va amaliyotga tatbiq etiş belgilandi; beşinçidan, “Xalq davlat organlariga emas, davlat organlari xalqqa xizmat qilişi kerak”, degan xalqçil tamoyil asosida barça poğonadagi mansabdor va masʼullarning odamlar içiga kirib boriş, ularning muammolarini uyma-uy yurib hal etiş tizimining joriy etilgani korruptsiyaga qarşi kuraşişda özining samarasini bera boşladi.
B.Dosimbetov, Nukus tumanlararo maʼmuriy sudi raisi

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶