20.11.2026
Тил Öz Qq Ёзув Кирилл Lotin
Reklama banneri
Ҳарф ўлчами Ранг Расмлар
20.11.2026, 18:55
Жамият 👁 3,410

ЭКОЛОГИЯ ҲУҚУҚИ ВА ЭКОЛОГИК ҚОНУНЧИЛИК

ЭКОЛОГИЯ ҲУҚУҚИ ВА ЭКОЛОГИК ҚОНУНЧИЛИК

Экологик ҳуқуқ ва экология қонунчилигининг такомиллашиши мамлакатимизда экологик сиёсатнинг янада ривожланишига имконият яратади.

1992 йил 8 декабрда қабул қилинган Ўзбекистон Республикаси Конституциясида табиий ресурслар давлат муҳофазасида эканлиги кафолатланди, фуқароларнинг атроф табиий муҳитга эҳтиёткорона муносабатда бўлиш мажбурияти белгилаб қўйилди. Бу эса экологик қонунчиликнинг янада ривожланиши учун асосий омил бўлиб хизмат қилди. Экологик қонунчилик иқтисодиёт ва экологиянинг ўзаро боғлиқлигини юзага чиқаради. Айнан шу талабдан келиб чиқиб Конституцияда мулкдор мулкига ўз хоҳишича эгалик қилиши, ундан фойдаланиши ва тасарруф этиши мустаҳкамлаб қўйилган. Шу билан бирга мулкдан фойдаланиш экологик муҳитга зарар етказмаслиги, фуқаролар, юридик шахслар ва давлатнинг ҳуқуқлари ҳамда қонун билан қўриқланадиган манфаатларига дахл қилмаслиги шарт.

Республикамизда атрофмуҳитни муҳофаза қилиш, табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш, экологик хавфсизликни таъминлашга доир 20 дан ортиқ қонун ва бошқа норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар қабул қилинган. "Фуқаролар соғлиғини сақлаш тўғрисида”ги, "Муҳофаза этиладиган табиий ҳудудлар тўғрисида”ги, "Ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш тўғрисида”ги, "Ҳайвонот дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш тўғрисида”ги, "Атмосфера ҳавосини муҳофаза қилиш тўғрисида”ги, "Экологик экспертиза тўғрисида”ги, "Давлат санитария назорати тўғрисида”ги ва бошқа Қонунлар, Кодекслар ҳамда қонуности ҳужжатлар шулар жумласидандир. Ушбу Қонун ҳужжатлари экология соҳасини тартибга солишнинг ўзига хос жиҳатларини акс эттирувчи муҳим тамойилларни ўз ичига олган.

Давлатимиз раҳбарининг Мамлакатимизда демократик ислоҳотларни янада чуқурлаштириш ва фуқаролик жамиятини ривожлантириш концепциясида илгари сурилган таклифи асосида атроф-муҳит ва аҳоли саломатлигини муҳофаза қилиш ва экологик вазиятни соғломлаштириш мақсадида 2013 йил 28 декабрда Ўзбекистон Республикасининг "Экологик назорат тўғрисида”ги Қонуни қабул қилинди.

Дунё тажрибасидан маълумки, экология соҳасида қабул қилинган қонунлар атроф-муҳитни муҳофаза этишда барча бошқарув тизимларининг тўлақонли фаолияти ва кенг жамоатчилик иштирокини назарда тутади.

Шу боис, ушбу Қонун лойиҳасида атроф-муҳит ифлослантирилишининг олдини олиш, фуқаролар ҳаёти ва саломатлигига хавф солиши мумкин бўлган вазиятларни кузатиш, уларнинг олдини олиш, экологик назорат, жумладан, жамоатчилик назоратини амалга ошириш тизимини мукаммаллаштириш ўз ифодасини топди. Қолаверса, унда жамоатчилик экологик назоратини амалга ошириш кўламини кенгайтириш, фуқаролик жамияти институтларининг атроф-муҳит муҳофазасига оид давлат дастурларини бажаришдаги иштирокини таъминлаш каби мақсадларга эришиш кўзда тутилган.

Шу билан бирга, ушбу ҳужжатда атроф-муҳит муҳофазасини таъминлашга доир қонунчилик талабларини бузганлик учун давлат органлари мансабдор шахсларининг жавобгарлигини кучайтириш, хўжалик юритувчи субъектлар ва бошқа муассасаларнинг табиатни муҳофаза қилишга оид қонун ҳужжатларига риоя қилинишини таъминлаш, табиий ресурслардан самарали фойдаланиш ва ишлаб чиқаришга экологик тоза, кам чиқитли ва чиқитсиз технологиялар жорий этилишини назорат қилиш, экологик хавфсизликни таъминлаш бўйича кенг кўламли тадбирларни амалга ошириш каби вазифалар белгиланди.

Ер, сув, ҳаво, ўсимлик ва ҳайвонот дунёсини сақлаш, эъзозлаш нафақат миллий, балки умумбашарий аҳамиятга молик масаладир. "Экологик назорат тўғрисида”ги Қонуннинг қабул қилиниши мамалакатимизда нодавлат нотижорат ташкилотларнинг экологик хавфсизликни таъминлашдаги иштирокини кучайтириш билан бирга уларнинг бу борадаги масъулиятини оширади.

Хулоса қилиб айтганда, мамлакатимизнинг экологик қонунчилиги атроф-муҳит ва аҳоли саломатлиги муҳофазасини мустаҳкамлаш, табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш ва экологик хавфсизликни таъминлаш, ҳар бир фуқарога қулай табиий шароитларда яшаш ва ишлаш имкониятини яратиш каби эзгу мақсадларга йўналтирилган.

Зулхумор Болтабоева, туман

ФҲДЁ бўлими инспектори.

 
🎬 Видеогалерея Барчаси →
БИР ВАТАН, БИР ЭЛ, БИР БАЙРОҚ! АМУДАРЁДА БАЙРОҚ ЭСТАФЕТАСИ КЎТАРИНКИ РУҲДА ДАВОМ ЭТДИ ▶ БИР ВАТАН, БИР ЭЛ, БИР БАЙРОҚ! АМУДАРЁДА БАЙРОҚ ЭСТАФЕТАСИ КЎТАРИНКИ РУҲДА ДАВОМ ЭТДИ 16.11.2026 «Илғор фермерлар клуби» аъзолари учун дала семинарлари ўтказилди ▶ «Илғор фермерлар клуби» аъзолари учун дала семинарлари ўтказилди 16.11.2026 Болажонларга йўл ҳаракати қоидалари ҳақида маълумотлар берилди ▶ Болажонларга йўл ҳаракати қоидалари ҳақида маълумотлар берилди 13.11.2026 Сайёр қабулда 12 та мурожаатдан 10 таси ижобий ҳал этилди ▶ Сайёр қабулда 12 та мурожаатдан 10 таси ижобий ҳал этилди 13.11.2026 Амударё туманида СЕО ва ЖС бўлимининг янги биноси фойдаланишга топширилди ▶ Амударё туманида СЕО ва ЖС бўлимининг янги биноси фойдаланишга топширилди 12.11.2026 Амударёлик нуронийлар мини футбол бўйича ўртоқлик учрашувида ғолиб чиқди ▶ Амударёлик нуронийлар мини футбол бўйича ўртоқлик учрашувида ғолиб чиқди 12.11.2026 49-сонли боғчада экологик тарбиянинг амалий методикалари намойиш этилди ▶ 49-сонли боғчада экологик тарбиянинг амалий методикалари намойиш этилди 12.11.2026 Ўрта қалъа овулида хотин-қизлар билан профилактик учрашув ўтказилди ▶ Ўрта қалъа овулида хотин-қизлар билан профилактик учрашув ўтказилди 12.11.2026 65-сонли мактабнинг янги биноси фойдаланишга топширилди ▶ 65-сонли мактабнинг янги биноси фойдаланишга топширилди 11.11.2026 Амударё туманида кузги шудгорлаш ишларини сифатли ташкил этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда ▶ Амударё туманида кузги шудгорлаш ишларини сифатли ташкил этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда 10.11.2026 45-сонли боғчада «Жажжи экологлар» амалий семинари бўлиб ўтди ▶ 45-сонли боғчада «Жажжи экологлар» амалий семинари бўлиб ўтди 10.11.2026 Аҳоли саломатлиги — олий қадрият ▶ Аҳоли саломатлиги — олий қадрият 09.11.2026 Амударё туманида куз-қиш мавсумига тайёргарлик ишлари ўрганилди ▶ Амударё туманида куз-қиш мавсумига тайёргарлик ишлари ўрганилди 09.11.2026 Жисмоний тайёргарликдан ўтган чақирилувчилар ҳарбий қисм вакиллари билан суҳбатлашди ▶ Жисмоний тайёргарликдан ўтган чақирилувчилар ҳарбий қисм вакиллари билан суҳбатлашди 09.11.2026 Қўриқлаш хизмати — аҳоли осойишталиги ва мулк дахлсизлигининг кафолатидир ▶ Қўриқлаш хизмати — аҳоли осойишталиги ва мулк дахлсизлигининг кафолатидир 06.11.2026 АМУДАРЁДА “ЯШИЛ МАКОН” ЛОЙИҲАСИ ДОИРАСИДАГИ ИШЛАР ИЗЧИЛ ДАВОМ ЭТМОҚДА ▶ АМУДАРЁДА “ЯШИЛ МАКОН” ЛОЙИҲАСИ ДОИРАСИДАГИ ИШЛАР ИЗЧИЛ ДАВОМ ЭТМОҚДА 06.11.2026 Боғча тарбияланувчилари учун экологик тарбия методикалари намойиш этилди ▶ Боғча тарбияланувчилари учун экологик тарбия методикалари намойиш этилди 05.11.2026 Амударё туманида ички ишлар органлари ходимларининг касб байрами кенг нишонланди ▶ Амударё туманида ички ишлар органлари ходимларининг касб байрами кенг нишонланди 05.11.2026 Меҳнат ярмаркасида 29 нафар фуқаро доимий ишга жойлаштирилди ▶ Меҳнат ярмаркасида 29 нафар фуқаро доимий ишга жойлаштирилди 05.11.2026 Олис овуллардаги мактабларда «Китобхон ёшлар» клублари ташкил этилади ▶ Олис овуллардаги мактабларда «Китобхон ёшлар» клублари ташкил этилади 04.11.2026 Йўлларнинг қиш мавсумига тайёрлиги жойида ўрганилди ▶ Йўлларнинг қиш мавсумига тайёрлиги жойида ўрганилди 04.11.2026 Амударё туманида ҳарбий прокуратура сайёр қабули ва меҳнат ярмаркаси ўтказилди ▶ Амударё туманида ҳарбий прокуратура сайёр қабули ва меҳнат ярмаркаси ўтказилди 04.11.2026 Амударё туманида кузги мавсумда 829 минг кўчат экилади ▶ Амударё туманида кузги мавсумда 829 минг кўчат экилади 03.11.2026 Амударё туманида маънавий-маърифий ишлар самарадорлиги, мавжуд муаммолар муҳокама қилинди ▶ Амударё туманида маънавий-маърифий ишлар самарадорлиги, мавжуд муаммолар муҳокама қилинди 02.11.2026 ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАР УЧУН КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИ КУРСЛАРИ ЯКУНЛАНИБ, СЕРТИФИКАТЛАР ТАНТАНАЛИ ТОПШИРИЛДИ ▶ ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАР УЧУН КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИ КУРСЛАРИ ЯКУНЛАНИБ, СЕРТИФИКАТЛАР ТАНТАНАЛИ ТОПШИРИЛДИ 02.11.2026 Қонунчиликдаги аёллар ва болалар ҳуқуқлари ҳимоясига оид нормалар тушунтирилди ▶ Қонунчиликдаги аёллар ва болалар ҳуқуқлари ҳимоясига оид нормалар тушунтирилди 31.10.2026 Аҳолига сифатли ичимлик суви етказиб бериш борасидаги камчиликлар бартараф этилмоқда ▶ Аҳолига сифатли ичимлик суви етказиб бериш борасидаги камчиликлар бартараф этилмоқда 31.10.2026 Жажжи экологлар табиатни асраш бўйича дастлабки тушунчаларга эга бўлишди ▶ Жажжи экологлар табиатни асраш бўйича дастлабки тушунчаларга эга бўлишди 31.10.2026 10 ой давомида Қорақалпоғистон бўйича 39 та ҳолатда ичимлик суви кўрсаткичлари белгиланган талабларга жавоб бермаслиги аниқланди ▶ 10 ой давомида Қорақалпоғистон бўйича 39 та ҳолатда ичимлик суви кўрсаткичлари белгиланган талабларга жавоб бермаслиги аниқланди 30.10.2026 1-сонли мактабда Ўзбек тили байрами нишонланди ▶ 1-сонли мактабда Ўзбек тили байрами нишонланди 26.10.2026