Афғон уруши фахрийларига ҳурмат-эҳтиром кўрсатилди

Тарих шундай бир китобки, унинг саҳифаларини йиртиб бўлмайди. Биз истаймизми, истамаймизми, кўз олдимизда содир бўлаётган воқеа-ҳодисалар ўз мазмун-моҳияти билан тарихимизнинг саҳифаларини тўлдириб бораверади ва бу саҳифаларни, кимгадир маъқул келмагани учун йиртиш ёки ўчириб ташлаш асло мумкин эмас. Чунки тарихнинг йиртилган ва ўчирилган саҳифалари гувоҳлари сони битта бўлса ҳам, бу саҳифалар ўз ҳақиқатларини намоён этаверади. Агар таъбир жоиз бўлса, ўтган асрнинг 79-89 йилларида бўлиб ўтган Афғонистондаги Совет урушига оид қонли воқеаларнинг ҳам бирон бир лаҳзасини тарих китобидан тушириб қолдиришнинг имкони йўқ.

1992 йилдан бошлаб Афғонистон Ислом Республикаси номи билан атала бошлаган Афғонистон Демократик Республикаси ҳудудида ва Покистон давлатининг ушбу Республикага чегарадош ҳудудида собиқ совет қўшинларининг чекланган контингенти томонидан қўллаб-қувватланган Афғонистон ҳукумати қўшинлари билан дунёнинг бир қатор етакчи давлатларининг сиёсий ва молиявий кўмагидан фойдаланган афғон мужоҳидларининг кўп сонли қуролли тузилмалари ўртасида бўлиб ўтган қуролли можаро кўплаб инсонларнинг ёстиғини қуритди.

Қарийб 10 йил давом этган ушбу қуролли можарода собиқ иттифоқ томонидан жами 820 минг нафар ҳарбий қатнашган. Улардан 15051 нафари ҳалок бўлган, 53753 киши яраланган ва 417 киши бедарак йўқолган. Мазкур қонли можарода энг кўп йўқотишларга учраган Марказий Осиё Республикалари оилалари бўлди. Фақат Ўзбекистоннинг ўзидан 64500 нафар навқирон йигитлар Афғонистон уруши иштирокчилари бўлишди ва улардан 1522 нафар йигит бемаврид хазон бўлди, 2500 нафар йигит эса умрбод ногирон бўлиб қолишди. Ҳалок бўлганлар орасида 13 нафар амударёлик навқирон йигитларимиз ҳам борлиги ҳамон юракларда оғриқ, бемақсад совет-афғон можаросига нисбатан нафрат уйғотади.

Ҳар йили 15 февраль санасида Афғонистон ҳудудидан собиқ совет қўшинлари олиб чиқилган кун муносабати билан ушбу қонли можарода иштирок этган собиқ афғон уруши иштирокчиларига ҳурмат-эҳтиром кўрсатилиб, бемаврид шаҳид кетган юртдошларимиз хотираси ёдга олинади. Сана муносабати билан бу йил ҳам қуролдош фахрийлар учрашдилар. Улар дастлаб Хотира майдонидаги Мотамсаро она ҳайкали пойига гуллар қўйиб, Амударё тумани тарихий-ўлкашунослик музейи экспонатлари билан танишдилар.

Туман ҳокимлиги ва ҳомий ташкилотлар томонидан Манғит шаҳридаги “Бек” тўйхонасида ушбу санага бағишлаб “Тинчлик мангу бўлсин замин устида!” деб номланган адабий-мусиқий учрашув ташкил қилинди.

Тадбирда Амударё тумани ҳокими Султонбой Йўлдашев, туман ҳокимлиги масъуллари, собиқ афғон уруши иштирокчилари бўлган фахрийлар, тумандаги чегара қўшинлари таркибида хизмат қилаётган аскарлар, туман фаоллари иштирок этдилар.

Учрашув тадбирини Амударё туман ҳокими Султонбой Йўлдашев очди ва фахрий жангчиларни 15 февраль – Афғонистон ҳудудидан собиқ совет қўшинлари олиб чиқилган кун муносабати билан табриклади ва 10 йил давом этган қонли мажаролар сабаб бемаврид ҳалок бўлган 13 нафар амударёлик навқирон йигитлар хотирасини ёдга олиб, юртимизга тинчлик, мамлакатимиз тараққиётига бардавомлик тилади.

Шундан сўнг, фахрий жангчилардан Мамбатсолий Абдуллаев сўзга чиқиб, учрашув тадбирида иштирок этаётган ёшларга ўзининг жанговар хотираларидан сўзлаб, бугунги дориломон кунларнинг қадрига етиш, она Ватанимизга тинч замонда хизмат қилиш бахт эканлигини таъкидлади.

Тадбир давомида туман ҳокими Султонбой Йўлдашев фахрий жангчиларга туман ҳокимлиги томонидан тайёрланган совғаларни топширди. Файзли дастурхон атрофида шодиёналик билан давом этган учрашувда Амударё туман маданият ва туризм бўлими санъаткорлари ижросида мароқли концерт дастури ҳам намойиш этилди.

Гарчи совет-афғон қонли можаролари тугаган бўлса-да, ҳамон қардош Афғонистон давлати ҳудудида давом этаётган жанг-у жадаллар ҳар бир юртдошимизни мамлакатимизда ҳукм сураётган осойишталикнинг қадрига етиш, тинчлигимизни кўз қорачиғидек асраб-авайлашга давъат этаверади. Зеро, инсоният учун тинчликдан ҳам улуғроқ неъмат йўқ. 15 февраль санаси билан боғлиқ хотиралар ҳар биримизни огоҳликка чорлайверади.

Робия Йўлдошева.