Қариндошга қуда бўлманг

Одам барча ўсимликлар ва ҳайвонот олами вакиллари каби тирик мавжудотларга хос бўлган умумбиологик қонунларга бўйсунади. Айниқса, бу қонуният одам шахсий тараққиётида, ирсиятида яққол акс этади. Одамнинг ана шу биологик ҳолатларига қадимдан алоҳида эътибор бериб келинган.

Ҳозирги вақтда одамларда 2500га яқин касалликнинг наслдан-наслга ўтиш қонуниятлари ўрганилган. Айниқса, кейинги йилларда одамдаги мавжуд белгиларгина эмас, балки анча мураккаб сифатлар, ҳид билиш, таъм сезиш, эшитиш, кўриш, ҳатто айрим касалликларга мойиллик, одам хулқининг хусусиятлари, истеъдод ва бошқаларнинг ҳам наслдан-наслга ўтишида ирсиятнинг роли борлиги исботланди.

Қариндошлар орасидаги никоҳларга алоҳида эътибор беришимиздан мақсад, уларнинг келгуси фарзандлар ва авлодлар ҳаётида оғир оқибатларни келтириб чиқариши мумкинлигини ва унинг зарарини яна бир бор илмий асосда аҳолининг кенг қатламига етказишдан иборатдир.

Туғма, ирсий касалликларни даволашдан кўра, унинг олдини олиш осон. Шунинг учун қариндошга қиз бериш ёки қариндошдан қиз олишга йўл қўймаслик керак. Буни ҳар бир ота-она билиши шарт.

Қариндошлик никоҳи – бу икки шахснинг аждодларининг умумий, иккаласига ҳам тааллуқли бўлишидир. Нима учун қариндошлар ўртасидаги никоҳда ота-оналар соғлом бўлса-да, уларнинг фарзандлари ирсий касаллик билан туғилиш хавфи юқори бўлади?

Соғлом ота-оналарда фақат тоза, соғлом генлар мавжуд. Касаллик генини ташувчилар эса ўзлари касал бўлмайди, лекин касаллик генларини фарзандларига беради.

Табиийки, қариндошлар орасидаги никоҳда касаллик генларининг учраши эҳтимоли юқори бўлади.

Қариндошлик қанча яқин бўлса, касаллик пайдо бўлиш эҳтимоли шунча юқори бўлади.

Ҳар бир бола ўз генларининг ярмини онадан, иккинчи ярмини отасидан олади.

Шуни унутманг! Сизнинг барча генларингизни аниқлаш усули ҳам, имкони ҳам йўқ.

Фарзандларингиз келажакда соғ-саломат, баркамол бўлишини истасангиз, қариндош-уруғлар ўртасидаги никоҳлардан воз кечинг!

Динора АБДУРАИМОВА, ТТБ бош акушер-гинекологи.