Qarindoshga quda boʻlmang

Odam barcha oʻsimliklar va hayvonot olami vakillari kabi tirik mavjudotlarga xos boʻlgan umumbiologik qonunlarga boʻysunadi. Ayniqsa, bu qonuniyat odam shaxsiy taraqqiyotida, irsiyatida yaqqol aks etadi. Odamning ana shu biologik holatlariga qadimdan alohida eʼtibor berib kelingan.

Hozirgi vaqtda odamlarda 2500ga yaqin kasallikning nasldan-naslga oʻtish qonuniyatlari oʻrganilgan. Ayniqsa, keyingi yillarda odamdagi mavjud belgilargina emas, balki ancha murakkab sifatlar, hid bilish, taʼm sezish, eshitish, koʻrish, hatto ayrim kasalliklarga moyillik, odam xulqining xususiyatlari, isteʼdod va boshqalarning ham nasldan-naslga oʻtishida irsiyatning roli borligi isbotlandi.

Qarindoshlar orasidagi nikohlarga alohida eʼtibor berishimizdan maqsad, ularning kelgusi farzandlar va avlodlar hayotida ogʻir oqibatlarni keltirib chiqarishi mumkinligini va uning zararini yana bir bor ilmiy asosda aholining keng qatlamiga yetkazishdan iboratdir.

Tugʻma, irsiy kasalliklarni davolashdan koʻra, uning oldini olish oson. Shuning uchun qarindoshga qiz berish yoki qarindoshdan qiz olishga yoʻl qoʻymaslik kerak. Buni har bir ota-ona bilishi shart.

Qarindoshlik nikohi – bu ikki shaxsning ajdodlarining umumiy, ikkalasiga ham taalluqli boʻlishidir. Nima uchun qarindoshlar oʻrtasidagi nikohda ota-onalar sogʻlom boʻlsa-da, ularning farzandlari irsiy kasallik bilan tugʻilish xavfi yuqori boʻladi?

Sogʻlom ota-onalarda faqat toza, sogʻlom genlar mavjud. Kasallik genini tashuvchilar esa oʻzlari kasal boʻlmaydi, lekin kasallik genlarini farzandlariga beradi.

Tabiiyki, qarindoshlar orasidagi nikohda kasallik genlarining uchrashi ehtimoli yuqori boʻladi.

Qarindoshlik qancha yaqin boʻlsa, kasallik paydo boʻlish ehtimoli shuncha yuqori boʻladi.

Har bir bola oʻz genlarining yarmini onadan, ikkinchi yarmini otasidan oladi.

Shuni unutmang! Sizning barcha genlaringizni aniqlash usuli ham, imkoni ham yoʻq.

Farzandlaringiz kelajakda sogʻ-salomat, barkamol boʻlishini istasangiz, qarindosh-urugʻlar oʻrtasidagi nikohlardan voz keching!

Dinora ABDURAIMOVA, TTB bosh akusher-ginekologi.