ПРЕЗИДЕНТ САЙЛОВИ КАРАНТИН ҚОИДАЛАРИГА АМАЛ ҚИЛИНГАН ҲОЛДА ЎТКАЗИЛАДИ

Жорий йилнинг 24 октябрь куни мамлакатимизда муҳим сиёсий жараён – Ўзбекистон Республикаси Президенти сайлови бўлиб ўтади.

Сайлов – бу фуқароларнинг Конституцияда белгиланган асосий ҳуқуқи ҳисобланади. Сайловда ўн саккиз ёшга тўлган Ўзбекистон Республикаси фуқаролари иштирок этиш ҳуқуқига эга.

Сайловчилар бу борадаги ҳуқуқларини амалга ошириш жараёнида Сайлов Кодекси ва Марказий сайлов комиссиясининг 2021 йил 25 август кунги Қарори билан тасдиқланган “Ўзбекистон Республикаси Президенти сайловини ўтказишда коронавирус инфекцияси (COVID-19) тарқалишининг олдини олиш бўйича Йўриқнома”да белгиланган қоидаларга амал қилишлари керак.

Овоз бериш 24 октябрь куни 8:00 дан 20:00 га қадар ўтказилади. Овоз бериш вақти ва ўрни ҳақида участка сайлов комиссияси сайловчиларни сайловдан камида ўн кун олдин хабардор этади. Сайловчиларни овоз бериш жойи ва вақти ҳақида хабардор қилиш қўшимча равишда оммавий ахборот воситалари, ахборот-коммуникация технологиялари ва тарғибот материаллари ёрдамида амалга оширилиши мумкин.

Ўзбекистон Республикасининг чет элдаги дипломатик ҳамда бошқа ваколатхоналарида тузилган сайлов участкаларида овоз бериш сайлов куни ушбу сайлов участкалари жойлашган ердаги маҳаллий вақт билан 8:00 дан 20:00 га қадар амалга оширилади.

Сайловчи овоз бериш биносига келганида унинг тана ҳарорати ўлчанади ва қўлига антисептик суюқлиги сепилади, ҳимоя ниқоби бўлмаган сайловчига ниқоб берилади ва бинога киритилади. Сайловчи оралиқ масофани сақлаган ҳолда ўзининг шахсини тасдиқловчи ҳужжатининг тегишли бетини очади ва участка сайлов комиссиясини ушбу ҳужжат билан контактсиз танишишига имконият яратиб, сайловчилар рўйхатига имзо қўяди. Шундан сўнг, унга сайлов бюллетени берилади.

Сайловчи тиббий қўлқоп кийган ҳолда рўйхатга имзо қўйиши, сайлов бюллетенини олиши, овоз бериш кабинаси (хонаси)да сайлов бюллетенини тўлдириши ҳамда кабинада бир дақиқадан ортиқ бўлмаслиги тавсия этилади. Қандайдир сабабга кўра тизимга фамилияси кирмай қолган сайловчиларнинг фамилиялари – шахси, фуқаролиги ва яшаш жойини тасдиқловчи ҳужжат асосида сайловчилар рўйхати иловасига киритилади.

Сайловчи сайлов бюллетенини олгач, уни яширин овоз бериш кабинасида тўлдиради. Олдинги сайловлардан фарқли турда жорий йилги сайловда яширин овоз бериш кабиналарига парда осилмайди. Сайлов бюллетенини тўлдириш чоғида овоз берувчи шахсдан бошқа шахсларнинг ҳозир бўлиши таъқиқланади.

Сайлов бюллетенини мустақил равишда тўлдириш имкониятига эга бўлмаган сайловчи ўз хоҳишига кўра яширин овоз бериш кабинасига ёки хонасига бошқа шахсни таклиф қилишга ҳақли, бундан сайлов комиссияси таркибига кирадиган шахслар, кузатувчилар ва оммавий ахборот воситалари вакиллари мустасно.

Сайловчи ўзи ёқлаб овоз бераётган номзоднинг фа-милияси рўпарасида, ўнг томонда жойлашган бўш квадратга «+» ёки «P» ёхуд «х» белгисини қўяди. Овоз берувчи тўлдирилган сайлов бюллетенини сайлов қутисига ташлайди. Бузиб қўйилган сайлов бюллетени сайловчининг илтимосига кўра янгисига алмаштирилиши мумкин.

Эслатиб ўтамиз, сайловчилар сайлов бюллетенидаги фақатгина бир номзодга овоз бериши керак. Сабаби овоз бериш вақтида хато белгиланган сайлов бюллетенлари ҳақиқий эмас деб топилади. Сайловчи сайловчилар рўйхатига имзо қўйишда, сайлов бюллетенини олишда, яширин овоз бериш кабинасида сайлов бюллетенини тўлдиришда тиббий қўлқопда бўлиши, яширин овоз бериш кабинасида бир дақиқадан ортиқ бўлмаслиги тавсия этилади.

Сайловчилар ва сайлов жараёни бошқа иштирокчиларининг тана ҳарорати 37 даража ва ундан юқори бўлган тақдирда улар овоз бериш хонасига киритилмайди.

Бунда, тана ҳарорати 37 даража ва ундан юқори бўлган сайловчилар учун алоҳида ажратилган жойларда икки нафар участка сайлов комиссияси аъзоси ҳозирлигида кўчма сайлов қутилари ва кабиналаридан фойдаланган ҳолда яширин овоз бериш ҳуқуқи таъминланади.

Коронавирус инфекциясидан уй шароитида даволанаётган сайловчининг яшаш жойида овоз бериши ташкил этилади.

Сайлов Кодексига кўра, агарда сайловчи 2021 йил 24 октябрь куни ўзи яшайдиган жойда бўлиш имкониятига эга бўлмаган ҳолда муддатидан олдин овоз бериши, агарда соғлиги ҳолатига ёки бошқа сабабларга кўра овоз бериш биносига кела олмаса, турган жойида овоз бериш ҳуқуқига эга.

Жамшид Бекимбетов, туман Адлия бўлими бош маслаҳатчиси.