МЕҲНАТ ҲУҚУҚИИНГИЗ БУЗИЛИШИГА ЙЎЛ ҚЎЙМАНГ!

Маълумки 2020 йилнинг февраль ойи Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан “Ходимларнинг меҳнат ҳуқуқи кафолатлари ойлиги” деб эълон қилинган.

Шу муносабат билан туман адлия бўлими томонидан туманимизнинг турли идора ва ташкилотларида ходимларнинг меҳнат ҳуқуқига оид масалалар юзасидан сайёр қабуллар ўтказилиб, идора ва ташкилот ходимларига меҳнат қонунчилигидаги ҳуқуқ ва мажбуриятлари тушунтирилиб борилмоқда. Шунингдек, мазкур акция давомида адлия ходимлари меҳнат ҳуқуқига оид масалалар юзасидан мониторинглар ҳам ўтказиб бормоқда.

Жумладан, акция давомида 2020 йил 17-20 “Амударёмахсуссувпудрат” МЧЖ ва “Амударё йўллардан фойдаланиш” унитар корхоналарида шундай мониторинглар ўтказилди.

Мониторинг давомида “Амударёмахсуссувпудрат” МЧЖнинг бухгалтерия хисоботи бўйича 2020 йил 1 январь ҳолатига корхонанинг 28 нафар ходимидан жами 30.041.880 сўм, 2020 йил 1 февраль ҳолатига эса корхонанинг 47 нафар ходими иш ҳақидан жами 86.068.852сўм қарздорлик аниқланди.

Яна бир ҳолатда “Амударё йўллардан фойдаланиш” унитар корхонасида бухгалтерия хисоботи бўйича 2020 йил 1 февраль ҳолатига корхонанинг 18 нафар ходимидан иш ҳақи бўйича жами 17.346.821сўм қарздорлик аниқланди.

Ваҳоланки, Ўзбекистон Республикаси Меҳнат кодексининг 161-моддасига кўра меҳнатга ҳақ тўлаш муддатлари жамоа шартномаси ёки бошқа локал норматив ҳужжатда белгиланади ва ҳар ярим ойда бир мартадан кам бўлиши мумкин эмас. Ходимларнинг айрим тоифалари учун алоҳида ҳолларда Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати томонидан иш ҳақи тўлашнинг бошқа муддатлари белгилаб қўйилиши мумкин.

Шу кодекснинг 154-моддасига кўра, иш берувчи ўзининг молиявий ҳолатидан қатъий назар, ходимга бажарган иши учун ҳақни белгиланган меҳнат ҳақи шартларига мувофиқ ушбу Кодекснинг 161-моддасида кўрсатилган муддатларда тўлаши шарт.
Меҳнат шартномасининг тарафлари келишуви билан белгиланган меҳнат ҳақи миқдори жамоа шартномаси ёки келишувида ўрнатилган миқдордан кам бўлиши мумкин эмас.

Мониторинг давомида аниқланган қонун бузилиши ҳолатларига йўл қўймаслик, уларнинг содир этилишига кўмаклашувчи сабаб ва шарт-шароитларни  бартараф этиш юзасидан адлия бўлими томонидан тақдимномалар киритилди.

Бундан ташқари, адлия бўлими фақат ходимларнинг иш ҳақлари билан шуғулланмасдан, меҳнат шартномаси ғайриқонуний бекор қилинган, ходимларга ғайриқонуний равишда интизомий жазо қўлланилган ҳолатларни ҳам ўз ваколат доирасида ўрганиб бормоқда.

Амударё тумани Адлия бўлими туманда фаолият юритувчи барча идора ташкилот ходимларидан агарда уларнинг меҳнат ҳуқуқи бузилишига оид мурожаатлари бўлса, туман адлия бўлимига шахсан мурожаат қилишлари, ёки 61 515 44 15, ёхуд 1008 рақамли ишонч телефонларига мурожаат қилишларини сўраб қолади.

М.Матюсупов, Амударё туман адлия бўлими бошлиғи.