Тарбиячи меҳнати — бола камолотининг мустаҳкам пойдевори

Мактабгача таълим — инсон камолотининг илк ва энг таъсирчан босқичи бўлиб, боланинг характери, дунёқараши ҳамда билимга интилиши айнан шу ёшда шаклланади. Психологлар таъкидлаганидек, мактабгача давр боланинг кейинги ҳаёти учун асос вазифасини ўтайди: бу ёшда орттирилган кўникмалар, мулоқот маданияти ва меҳнатга муносабат умр бўйи унга ҳамроҳ бўлади. Шу боис сўнгги йилларда мамлакатимизда мазкур соҳани ривожлантириш, боғчалар сонини кўпайтириш ва уларни замонавий талаблар асосида жиҳозлаш давлат сиёсатининг алоҳида йўналишига айланди.

Бу эътибор фақат бинолар ва жиҳозлар билан чекланмайди. Тарбиячиларнинг касбий маҳоратини юксалтириш, уларга ишдан ажралмаган ҳолда таълим олиш имконини яратиш ҳамда энг илғорларини рағбатлантириш орқали тизимнинг асл сифати белгиланаётганини Амударё туманидаги битта боғча мисолида ҳам кузатиш мумкин. Чунки қанчалик замонавий бино қурилмасин, болага билим ва тарбия берадиган асосий куч — бу тарбиячининг ўзи, унинг билими, сабри ва болага бўлган муносабатидир.

Амударё туманидаги 27-сонли Давлат мактабгача таълим ташкилоти 2019 йилда янгидан барпо этилган бўлиб, мактабгача ёшдаги болаларга сифатли таълим-тарбия бериш ва уларнинг ҳар томонлама ривожланиши учун зарур шарт-шароитларни яратишга йўналтирилган муассасалардан биридир.

Бугунги кунда ташкилотда 6 та гуруҳ фаолият юритади ва уларда жами 172 нафар тарбияланувчи қамраб олинган. Болажонларга хизмат кўрсатиш ва улар билан машғулотлар ўтказиш билан 45 нафар ходим шуғулланмоқда, бу эса ҳар бир болага етарли эътибор қаратиш имконини беради.

Жамоанинг кадрлар салоҳияти ҳам эътиборга молик. Ходимлар орасида 12 нафар педагог тарбиячи бор, шулардан 9 нафари тугалланмаган олий, 3 нафари ўрта махсус маълумотга эга. Тугалланмаган олий маълумотга эга тарбиячиларнинг кўпчиликни ташкил этиши жамоада ўқишни давом эттириш, билим савиясини ошириш нияти устунлигидан далолат беради. Бундан ташқари, 2 нафар мусиқа раҳбари, 1 нафар рус тили ўқитувчиси, 1 нафар жисмоний тарбия йўриқчиси ва 1 нафар психолог фаолият кўрсатади. Бу мутахассислар болаларнинг мусиқавий эшитиш қобилияти, тил бойлиги, жисмоний чидамлилиги ва руҳий ҳолати билан алоҳида шуғулланиш имконини беради.

Шунингдек, тарбиячиларга кундалик ишларида 8 нафар ёрдамчи тарбиячи кўмаклашади. Бу тоифадаги ходимларнинг мавжудлиги гуруҳлардаги тартиб-интизом, болаларнинг парвариши ва хавфсизлиги масалаларини изчил назоратда тутиш, педагогларга эса бевосита машғулотларга кўпроқ вақт ажратиш имконини яратади.

Ташкилот фаолиятида бир неча устувор йўналиш белгиланган. Аввало, болаларнинг интеллектуал ва ижодий қобилиятларини ривожлантириш, нутқини такомиллаштириш ҳамда жисмоний фаоллигини ошириш масалаларига эътибор берилади. Бу йўналишлар бир-бирини тўлдирган ҳолда, боланинг ёшига мос равишда изчил олиб борилади. Яъни ҳар бир гуруҳда машғулотлар мазмуни болаларнинг ёш хусусиятларидан келиб чиқиб танланади ва аста-секин мураккаблаштириб борилади.

Айтиш жоизки, тарбиявий ишларнинг маънавий асосига ҳам алоҳида урғу қаратилади. Болаларни миллий қадриятлар ва Ватанга муҳаббат руҳида тарбиялаш, уларнинг соғлом ҳамда хавфсиз муҳитда таълим олишини таъминлаш жамоа фаолиятининг ажралмас қисми ҳисобланади.

Таълим жараёнида замонавий педагогик ёндашувлар ва инновацион усуллардан фойдаланилади. Болаларнинг қизиқиши ҳамда қобилиятларини очишга қаратилган машғулотлар мунтазам ташкил этилиб, бу иш тизимли равишда, йил бўйи давом этадиган жараён сифатида йўлга қўйилган.

Шу билан бирга, жамоа томонидан турли маънавий-маърифий тадбирлар, кўрик-танловлар, байрам маросимлари ва ижодий лойиҳалар амалга оширилиб келинмоқда. Бундай тадбирлар болаларнинг жамоада ўзини эркин тутишига, истеъдодини намоён этишига ва ижтимоий кўникмаларни эгаллашига хизмат қилади. Бундан ташқари, мазкур тадбирлар тарбиячилар учун ҳам ўзига хос синов майдони бўлиб, уларнинг ташкилотчилик ва ижодий салоҳиятини намоён этишга имкон беради.

Ташкилотнинг энг фидойи ва илғор тарбиячиларидан бири — Нилуфар Содиқовадир. У 2020 йилда Амударё маиший хизмат кўрсатиш касб-ҳунар коллежини тамомлаган бўлиб, орттирган амалий тажрибасини назарий билимлар билан бойитишга интилиб келади.

Мактабгача таълим соҳасини ривожлантириш ва ходимларни қўллаб-қувватлашга қаратилаётган эътибор натижасида яратилган имкониятлар туфайли у шу йил Нукус педагогика институтига дуал таълим асосида ўқишга кирди. Бу шакл тарбиячиларга ишдан ажралмаган ҳолда назария ва амалиётни бир вақтда олиб бориш имконини беради. Бундай имконият, айниқса, узоқ туманлардаги тарбиячилар учун аҳамиятли, зеро у ишни ташлаб кетмасдан, жамоа билан бирга фаолиятни давом эттириб, олий маълумот олиш имкониятига эга бўлади.

Алоҳида таъкидлаш жоизки, Нилуфар Содиқова “Йил тарбиячиси 2026” касбий кўрик-танловида Қорақалпоғистон Республикаси бўйича 3-ўринни эгаллади. Бу натижа нафақат бир тарбиячининг шахсий ютуғи, балки бутун жамоанинг педагогик салоҳияти ва изчил меҳнати самараси сифатида қадрлидир. Зеро бундай танловларда иштирок этиш тарбиячидан касбий билим, машғулотларни ташкил этиш маҳорати ва болалар билан ишлаш кўникмаларини яхлит намоён этишни талаб қилади.

Бир боғчадаги бундай натижалар кичик кўринса-да, мактабгача таълим тизимининг умумий манзараси айнан шундай кундалик меҳнатдан ташкил топади, зеро тарбиячининг билим олишга интилиши ва ўз касбига садоқати пировардида болалар камолотида акс этади. Ота-оналар учун эса боғчага бўлган ишонч кўп жиҳатдан ана шу — фарзандини кутиб оладиган тарбиячининг мулоқоти ва масъулияти орқали шаклланади.

Фурсатдан фойдаланиб, ташкилот директори Зебо Тилавова раҳбарлигидаги аҳил жамоани яқинлашиб келаётган касб байрами — 1 октябрь – Ўқитувчи ва мураббийлар куни билан қалбдан қутлаб, машаққатли ва масъулиятли фаолиятларида омад тилаймиз.