Tarbiyachi mehnati — bola kamolotining mustahkam poydevori

Maktabgacha taʼlim — inson kamolotining ilk va eng taʼsirchan bosqichi boʻlib, bolaning xarakteri, dunyoqarashi hamda bilimga intilishi aynan shu yoshda shakllanadi. Psixologlar taʼkidlaganidek, maktabgacha davr bolaning keyingi hayoti uchun asos vazifasini oʻtaydi: bu yoshda orttirilgan koʻnikmalar, muloqot madaniyati va mehnatga munosabat umr boʻyi unga hamroh boʻladi. Shu bois soʻnggi yillarda mamlakatimizda mazkur sohani rivojlantirish, bogʻchalar sonini koʻpaytirish va ularni zamonaviy talablar asosida jihozlash davlat siyosatining alohida yoʻnalishiga aylandi.

Bu eʼtibor faqat binolar va jihozlar bilan cheklanmaydi. Tarbiyachilarning kasbiy mahoratini yuksaltirish, ularga ishdan ajralmagan holda taʼlim olish imkonini yaratish hamda eng ilgʻorlarini ragʻbatlantirish orqali tizimning asl sifati belgilanayotganini Amudaryo tumanidagi bitta bogʻcha misolida ham kuzatish mumkin. Chunki qanchalik zamonaviy bino qurilmasin, bolaga bilim va tarbiya beradigan asosiy kuch — bu tarbiyachining oʻzi, uning bilimi, sabri va bolaga boʻlgan munosabatidir.

Amudaryo tumanidagi 27-sonli Davlat maktabgacha taʼlim tashkiloti 2019-yilda yangidan barpo etilgan boʻlib, maktabgacha yoshdagi bolalarga sifatli taʼlim-tarbiya berish va ularning har tomonlama rivojlanishi uchun zarur shart-sharoitlarni yaratishga yoʻnaltirilgan muassasalardan biridir.

Bugungi kunda tashkilotda 6 ta guruh faoliyat yuritadi va ularda jami 172 nafar tarbiyalanuvchi qamrab olingan. Bolajonlarga xizmat koʻrsatish va ular bilan mashgʻulotlar oʻtkazish bilan 45 nafar xodim shugʻullanmoqda, bu esa har bir bolaga yetarli eʼtibor qaratish imkonini beradi.

Jamoaning kadrlar salohiyati ham eʼtiborga molik. Xodimlar orasida 12 nafar pedagog tarbiyachi bor, shulardan 9 nafari tugallanmagan oliy, 3 nafari oʻrta maxsus maʼlumotga ega. Tugallanmagan oliy maʼlumotga ega tarbiyachilarning koʻpchilikni tashkil etishi jamoada oʻqishni davom ettirish, bilim saviyasini oshirish niyati ustunligidan dalolat beradi. Bundan tashqari, 2 nafar musiqa rahbari, 1 nafar rus tili oʻqituvchisi, 1 nafar jismoniy tarbiya yoʻriqchisi va 1 nafar psixolog faoliyat koʻrsatadi. Bu mutaxassislar bolalarning musiqaviy eshitish qobiliyati, til boyligi, jismoniy chidamliligi va ruhiy holati bilan alohida shugʻullanish imkonini beradi.

Shuningdek, tarbiyachilarga kundalik ishlarida 8 nafar yordamchi tarbiyachi koʻmaklashadi. Bu toifadagi xodimlarning mavjudligi guruhlardagi tartib-intizom, bolalarning parvarishi va xavfsizligi masalalarini izchil nazoratda tutish, pedagoglarga esa bevosita mashgʻulotlarga koʻproq vaqt ajratish imkonini yaratadi.

Tashkilot faoliyatida bir necha ustuvor yoʻnalish belgilangan. Avvalo, bolalarning intellektual va ijodiy qobiliyatlarini rivojlantirish, nutqini takomillashtirish hamda jismoniy faolligini oshirish masalalariga eʼtibor beriladi. Bu yoʻnalishlar bir-birini toʻldirgan holda, bolaning yoshiga mos ravishda izchil olib boriladi. Yaʼni har bir guruhda mashgʻulotlar mazmuni bolalarning yosh xususiyatlaridan kelib chiqib tanlanadi va asta-sekin murakkablashtirib boriladi.

Aytish joizki, tarbiyaviy ishlarning maʼnaviy asosiga ham alohida urgʻu qaratiladi. Bolalarni milliy qadriyatlar va Vatanga muhabbat ruhida tarbiyalash, ularning sogʻlom hamda xavfsiz muhitda taʼlim olishini taʼminlash jamoa faoliyatining ajralmas qismi hisoblanadi.

Taʼlim jarayonida zamonaviy pedagogik yondashuvlar va innovatsion usullardan foydalaniladi. Bolalarning qiziqishi hamda qobiliyatlarini ochishga qaratilgan mashgʻulotlar muntazam tashkil etilib, bu ish tizimli ravishda, yil boʻyi davom etadigan jarayon sifatida yoʻlga qoʻyilgan.

Shu bilan birga, jamoa tomonidan turli maʼnaviy-maʼrifiy tadbirlar, koʻrik-tanlovlar, bayram marosimlari va ijodiy loyihalar amalga oshirilib kelinmoqda. Bunday tadbirlar bolalarning jamoada oʻzini erkin tutishiga, isteʼdodini namoyon etishiga va ijtimoiy koʻnikmalarni egallashiga xizmat qiladi. Bundan tashqari, mazkur tadbirlar tarbiyachilar uchun ham oʻziga xos sinov maydoni boʻlib, ularning tashkilotchilik va ijodiy salohiyatini namoyon etishga imkon beradi.

Tashkilotning eng fidoyi va ilgʻor tarbiyachilaridan biri — Nilufar Sodiqovadir. U 2020-yilda Amudaryo maishiy xizmat koʻrsatish kasb-hunar kollejini tamomlagan boʻlib, orttirgan amaliy tajribasini nazariy bilimlar bilan boyitishga intilib keladi.

Maktabgacha taʼlim sohasini rivojlantirish va xodimlarni qoʻllab-quvvatlashga qaratilayotgan eʼtibor natijasida yaratilgan imkoniyatlar tufayli u shu yil Nukus pedagogika institutiga dual taʼlim asosida oʻqishga kirdi. Bu shakl tarbiyachilarga ishdan ajralmagan holda nazariya va amaliyotni bir vaqtda olib borish imkonini beradi. Bunday imkoniyat, ayniqsa, uzoq tumanlardagi tarbiyachilar uchun ahamiyatli, zero u ishni tashlab ketmasdan, jamoa bilan birga faoliyatni davom ettirib, oliy maʼlumot olish imkoniyatiga ega boʻladi.

Alohida taʼkidlash joizki, Nilufar Sodiqova “Yil tarbiyachisi 2026” kasbiy koʻrik-tanlovida Qoraqalpogʻiston Respublikasi boʻyicha 3-oʻrinni egalladi. Bu natija nafaqat bir tarbiyachining shaxsiy yutugʻi, balki butun jamoaning pedagogik salohiyati va izchil mehnati samarasi sifatida qadrlidir. Zero bunday tanlovlarda ishtirok etish tarbiyachidan kasbiy bilim, mashgʻulotlarni tashkil etish mahorati va bolalar bilan ishlash koʻnikmalarini yaxlit namoyon etishni talab qiladi.

Bir bogʻchadagi bunday natijalar kichik koʻrinsa-da, maktabgacha taʼlim tizimining umumiy manzarasi aynan shunday kundalik mehnatdan tashkil topadi, zero tarbiyachining bilim olishga intilishi va oʻz kasbiga sadoqati pirovardida bolalar kamolotida aks etadi. Ota-onalar uchun esa bogʻchaga boʻlgan ishonch koʻp jihatdan ana shu — farzandini kutib oladigan tarbiyachining muloqoti va masʼuliyati orqali shakllanadi.

Fursatdan foydalanib, tashkilot direktori Zebo Tilavova rahbarligidagi ahil jamoani yaqinlashib kelayotgan kasb bayrami — 1-oktyabr – Oʻqituvchi va murabbiylar kuni bilan qalbdan qutlab, mashaqqatli va masʼuliyatli faoliyatlarida omad tilaymiz.