21.11.2026
Тил Öz Qq Ёзув Кирилл Lotin
Reklama banneri
Ҳарф ўлчами Ранг Расмлар
21.11.2026, 03:48
Жамият 👁 1,396

БОЛА ПОК БЎЛИБ ТУҒИЛАДИ, УНИНГ ҚАЛБИГА ДОҒ ТУШИРМАЙЛИК!

БОЛА ПОК БЎЛИБ ТУҒИЛАДИ,  УНИНГ ҚАЛБИГА ДОҒ ТУШИРМАЙЛИК!

Аслида гўдак дунёга пок бўлиб келади. Улғая бошлагач, оиладаги носоғлом турмуш тарзи, атрофидагиларнинг нотўғри муносабатлари, ё хулқи ёмон тенгқурларига қўшилиб қолиши унинг тарбияси қийин болалар гуруҳига кириб қолишига сабабчи бўлиши мумкин. Шунинг учун ота-оналар фарзанди остона ҳатлаб кўчага ўйнагани ё бирон машғулот тури билан шуғулланиш учун кетаётганида унинг атрофида қандай ҳамроҳлари борлигига, албатта, қизиқишлари, хулқини мунтазам назорат қилиб боришлари, ҳар қандай ўзгаришларга бефарқ бўлмаслиги лозим.

Таълим масканлари тарбияси оғир болаларни муносиб хулқ-атворли қилиб қайта тарбиялашда муҳим роль ўйнайди. Хусусан, устозлари унга ҳам бошқа ўқувчилар қатори хайрихоҳлик билан муносабатда бўлиши, синфдошлари билан орасида дўстона муносабат ўрнатишга интилиши, ижобий томонга ўзгаришига эришиши лозим.

Шундай тарбия амаллари борки, уларни самарали ташкил этиш, амалга ошириш ижобий натижаларга олиб келади.

Изланишлар ва кузатишлар хулосасига кўра, тарбия амалларини мақсад ва йўналишидан келиб чиққан ҳолда қуйидаги гуруҳларга ажратиш мумкин.

Биринчи гуруҳга тарбиячининг тарбияланувчига мурожаат этиши орқали унинг шахсий эҳтиёжларини аниқлаш ёрдамида ташкил этиладиган амаллар киради.

Бунда ёрдам кўрсатишга эҳтиёж аниқланади ва тарбиячи тарбияланувчига маслаҳат маъносида мурожаат қилиб, ўз муаммолари ҳақида сўзлаб беришини сўрайди ва шу аснода муаммони ечиш йўлларини топади.

Яхши хатти-ҳаракатларга йўналиш бериш амалидан тарбияланувчиларга ёрдам зарур бўлганда фойдаланилади. Бунда ижобий ҳатти-ҳаракатларга алоҳида урғу берилади.

Ҳаёт истиқболини белгилашга кўмаклашиш амалида педагог суҳбат жараёнида тарбияланувчининг ҳаёт режаларига аниқлик киритади. Шундан сўнг тарбияланувчининг режаларини амалга оширишига кўмак беради.

Ўзи ва бошқалар ҳақида сўзлаб бериш амалида тарбияланувчига ўтган кунлари ҳақида ҳикоя ёзишни тавсия этади. Тарбияланувчининг ўтган кунларидан кўнгли тўлмайди. Шундан сўнг, уларга бошқача яшаш мумкинлиги айтилади.

Менинг идеалим амалида эса суҳбат жараёнида тарбияланувчиларнинг идеали аниқланади ва унинг ижобий ахлоқий сифатлари ажратилиб, баҳоланади.

Тарбияланувчилар учун эртак, эртактерапия ғояларини бажариш учун фойдаланилади. Тарбиячилар қаҳрамонлари тарбияланувчиларга ва уларнинг атрофдагиларига ўхшаган кишилар иштирокида эртак тузадилар. Эртак охирида педагог ва ўқувчилар ўзаро мулоҳаза юритадилар.

Иккинчи гуруҳга гуруҳ фаолиятини ташкил этишга асосланган тарбия амалларини киритиш мумкин.

Ушбу тоифа тарбия амалларидан бири фикрлар эстафетаси бўлиб, ўқувчилар берилган мавзу бўйича занжирсимон тарзда биридан сўнгра иккинчиси сўзлайди, бир-бирини тўлдиради, аниқлик киритади.

Ўзини ўзи руҳлантириш амалида ўқувчилар гуруҳларга ажратилиб, бир-бирига маълум саволлар билан мурожаат қиладилар, берилган савол ва жавоблар солиштирилиб, сўнгра муҳокама қилинади.

Эркин мавзуда суҳбатлашиш амалида ҳар бир тарбияланувчи ўзи қизиқадиган бирор мавзу бўйича ҳикоя тузади ва гуруҳдагиларга ҳикоя қилиб беради.

Кўрсатма бериш амалида тарбияланувчиларга муомалага ва хулқ-атвор қоидаларига таяниб, берилган топшириқларни бажариш сўралади. Тарбияланувчилар ўйин қоидаларига мувофиқ ўз мулоҳазаларини беришлари мумкин. Таклифлар жараёнида ҳар бир тарбияланувчининг мавқеини ҳимоялаш инобатга олинади.

Ролларни тақсимлаш амалида эса тарбияланувчилар берилган мавзуни билишига қараб, роллар тақсимланади ва улар топшириқни бажариши сўралади.

Шу тарзда тарбияси оғир болаларни ижобий томонга ўзгартиришга ҳаракат қилиб, яхши натижаларга эришиш мумкин.

Тарбияси оғир болалар ҳам ўз болаларимиз. Шу боисдан уларни ҳам эсли-ҳушли, интеллектуал салоҳиятли, одобли, билимли қилиб вояга етказиш барча устоз-мураббийларнинг, мактаб психологининг масъулиятли вазифасидир.

Нилуфар ТАЖИМУРОДОВА, 38-мактаб

амалиётчи-психологи.

🎬 Видеогалерея Барчаси →
БИР ВАТАН, БИР ЭЛ, БИР БАЙРОҚ! АМУДАРЁДА БАЙРОҚ ЭСТАФЕТАСИ КЎТАРИНКИ РУҲДА ДАВОМ ЭТДИ ▶ БИР ВАТАН, БИР ЭЛ, БИР БАЙРОҚ! АМУДАРЁДА БАЙРОҚ ЭСТАФЕТАСИ КЎТАРИНКИ РУҲДА ДАВОМ ЭТДИ 16.11.2026 «Илғор фермерлар клуби» аъзолари учун дала семинарлари ўтказилди ▶ «Илғор фермерлар клуби» аъзолари учун дала семинарлари ўтказилди 16.11.2026 Болажонларга йўл ҳаракати қоидалари ҳақида маълумотлар берилди ▶ Болажонларга йўл ҳаракати қоидалари ҳақида маълумотлар берилди 13.11.2026 Сайёр қабулда 12 та мурожаатдан 10 таси ижобий ҳал этилди ▶ Сайёр қабулда 12 та мурожаатдан 10 таси ижобий ҳал этилди 13.11.2026 Амударё туманида СЕО ва ЖС бўлимининг янги биноси фойдаланишга топширилди ▶ Амударё туманида СЕО ва ЖС бўлимининг янги биноси фойдаланишга топширилди 12.11.2026 Амударёлик нуронийлар мини футбол бўйича ўртоқлик учрашувида ғолиб чиқди ▶ Амударёлик нуронийлар мини футбол бўйича ўртоқлик учрашувида ғолиб чиқди 12.11.2026 49-сонли боғчада экологик тарбиянинг амалий методикалари намойиш этилди ▶ 49-сонли боғчада экологик тарбиянинг амалий методикалари намойиш этилди 12.11.2026 Ўрта қалъа овулида хотин-қизлар билан профилактик учрашув ўтказилди ▶ Ўрта қалъа овулида хотин-қизлар билан профилактик учрашув ўтказилди 12.11.2026 65-сонли мактабнинг янги биноси фойдаланишга топширилди ▶ 65-сонли мактабнинг янги биноси фойдаланишга топширилди 11.11.2026 Амударё туманида кузги шудгорлаш ишларини сифатли ташкил этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда ▶ Амударё туманида кузги шудгорлаш ишларини сифатли ташкил этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда 10.11.2026 45-сонли боғчада «Жажжи экологлар» амалий семинари бўлиб ўтди ▶ 45-сонли боғчада «Жажжи экологлар» амалий семинари бўлиб ўтди 10.11.2026 Аҳоли саломатлиги — олий қадрият ▶ Аҳоли саломатлиги — олий қадрият 09.11.2026 Амударё туманида куз-қиш мавсумига тайёргарлик ишлари ўрганилди ▶ Амударё туманида куз-қиш мавсумига тайёргарлик ишлари ўрганилди 09.11.2026 Жисмоний тайёргарликдан ўтган чақирилувчилар ҳарбий қисм вакиллари билан суҳбатлашди ▶ Жисмоний тайёргарликдан ўтган чақирилувчилар ҳарбий қисм вакиллари билан суҳбатлашди 09.11.2026 Қўриқлаш хизмати — аҳоли осойишталиги ва мулк дахлсизлигининг кафолатидир ▶ Қўриқлаш хизмати — аҳоли осойишталиги ва мулк дахлсизлигининг кафолатидир 06.11.2026 АМУДАРЁДА “ЯШИЛ МАКОН” ЛОЙИҲАСИ ДОИРАСИДАГИ ИШЛАР ИЗЧИЛ ДАВОМ ЭТМОҚДА ▶ АМУДАРЁДА “ЯШИЛ МАКОН” ЛОЙИҲАСИ ДОИРАСИДАГИ ИШЛАР ИЗЧИЛ ДАВОМ ЭТМОҚДА 06.11.2026 Боғча тарбияланувчилари учун экологик тарбия методикалари намойиш этилди ▶ Боғча тарбияланувчилари учун экологик тарбия методикалари намойиш этилди 05.11.2026 Амударё туманида ички ишлар органлари ходимларининг касб байрами кенг нишонланди ▶ Амударё туманида ички ишлар органлари ходимларининг касб байрами кенг нишонланди 05.11.2026 Меҳнат ярмаркасида 29 нафар фуқаро доимий ишга жойлаштирилди ▶ Меҳнат ярмаркасида 29 нафар фуқаро доимий ишга жойлаштирилди 05.11.2026 Олис овуллардаги мактабларда «Китобхон ёшлар» клублари ташкил этилади ▶ Олис овуллардаги мактабларда «Китобхон ёшлар» клублари ташкил этилади 04.11.2026 Йўлларнинг қиш мавсумига тайёрлиги жойида ўрганилди ▶ Йўлларнинг қиш мавсумига тайёрлиги жойида ўрганилди 04.11.2026 Амударё туманида ҳарбий прокуратура сайёр қабули ва меҳнат ярмаркаси ўтказилди ▶ Амударё туманида ҳарбий прокуратура сайёр қабули ва меҳнат ярмаркаси ўтказилди 04.11.2026 Амударё туманида кузги мавсумда 829 минг кўчат экилади ▶ Амударё туманида кузги мавсумда 829 минг кўчат экилади 03.11.2026 Амударё туманида маънавий-маърифий ишлар самарадорлиги, мавжуд муаммолар муҳокама қилинди ▶ Амударё туманида маънавий-маърифий ишлар самарадорлиги, мавжуд муаммолар муҳокама қилинди 02.11.2026 ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАР УЧУН КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИ КУРСЛАРИ ЯКУНЛАНИБ, СЕРТИФИКАТЛАР ТАНТАНАЛИ ТОПШИРИЛДИ ▶ ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАР УЧУН КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИ КУРСЛАРИ ЯКУНЛАНИБ, СЕРТИФИКАТЛАР ТАНТАНАЛИ ТОПШИРИЛДИ 02.11.2026 Қонунчиликдаги аёллар ва болалар ҳуқуқлари ҳимоясига оид нормалар тушунтирилди ▶ Қонунчиликдаги аёллар ва болалар ҳуқуқлари ҳимоясига оид нормалар тушунтирилди 31.10.2026 Аҳолига сифатли ичимлик суви етказиб бериш борасидаги камчиликлар бартараф этилмоқда ▶ Аҳолига сифатли ичимлик суви етказиб бериш борасидаги камчиликлар бартараф этилмоқда 31.10.2026 Жажжи экологлар табиатни асраш бўйича дастлабки тушунчаларга эга бўлишди ▶ Жажжи экологлар табиатни асраш бўйича дастлабки тушунчаларга эга бўлишди 31.10.2026 10 ой давомида Қорақалпоғистон бўйича 39 та ҳолатда ичимлик суви кўрсаткичлари белгиланган талабларга жавоб бермаслиги аниқланди ▶ 10 ой давомида Қорақалпоғистон бўйича 39 та ҳолатда ичимлик суви кўрсаткичлари белгиланган талабларга жавоб бермаслиги аниқланди 30.10.2026 1-сонли мактабда Ўзбек тили байрами нишонланди ▶ 1-сонли мактабда Ўзбек тили байрами нишонланди 26.10.2026