“МИНГ БИР ФАРД”НИНГ ЗИЁСИ

Кексалик – ким учундир умрнинг сокинлик томон эврилиш палласи, кимгадир ҳузур-ҳаловат, роҳат-фароғат фасли. Лекин шундай инсонлар борки, умрининг бу манзилини энг гўзал ва фараҳли гўшага айлантиришга интилиб яшайдилар, меҳнатсеварлик уларнинг ҳаёт мазмунига айланади. Таъбир  жоиз бўлса, Қорақалпоғистон Республикасида хизмат кўрсатган журналист Саъдулла Хўжаниёзов ўз умрининг нуронийлик фаслини бетакрор ижод лаҳзалари ила безаб, адабиёт ва шеърият мухлисларига бири-биридан дилбар шеърлари жамланган китобларини ҳадя этиш билан ҳаётини ҳавасларга муносиб маънавият  чаманзорига айлантирган инсонлардан.

Устозимиз Саъдулла Хўжаниёзов умрининг 40 йилдан зиёд даврини ижодга бағишлаб, матбуотимиз ривожига катта ҳисса қўшган ижодкорлардан. Журналист сифатида ноҳақликларга муросасиз, эзгуликларга доимий ҳамроҳ бўлиб яшаган Саъдулла ака Хўжаниёзов умрининг сокин фаслига кирганида йиллар давомида юрагида асраган туғёнлари билан сирлашмоққа жазм этди. Ана шу юрак туғёнлари шоир  оғамиз қалб кўшкидан жўшқинлик ила қоғозга тўкилди ва 2014 йилда "Тўрт томирда жўш урган  туғён” номи билан бир ажиб шеърий гулдаста сифатида мухлислар қўлига бориб етди. Шоир оғамиз қалбини жунбушга келтирган туғёнлар шеърият шайдоларини хушнуд этиб турган бир пайтда у юзлаб инсонлар дилида ҳайрат уйғотиб  "Ҳаёт ҳадялари” деб номланган иккинчи китоби билан шеърият давраларига кириб борди.

Во ажаб! Бугун устоз барчанинг дилида  яна ҳайрат уйғотдилар ва бу ҳайрат тилларга кўчди:

– Эшитдингизми, устознинг "Минг бир фард” деб номланган янги китоби чиқибди!

– Ўқидингизми, устоздан ўрганиш керак бу ҳаёт фалсафасини!

Устоз тўлиб-тошиб менга ҳадя этган "Минг бир фард”ни то охиригача ўқиб, тугатмай, қўлимдан қўймадим. Назаримда ҳар бир фард аро менинг, унинг ва уларнинг, кимларнингдир ҳаёти, хулқ-атвори жо бўлгандай, дилимда ҳайрат уйғонди. Фардларда устоз неники айтса, нима ҳақда хулоса қилган бўлсалар, ич-ичимдан бир сас "тўппа-тўғри!” деб маъқуллаётгандай туйғуни бошдан кечирдим. Мана, сиз ҳам бир эътибор беринг-да:

Ҳар қандай замонни эгрилар бузган,

Не-не азоб билан тўғрилар тузган.

***

Қалби пок одамнинг роҳати камдир,

Нопоклар дастидан кўзида намдир.

***

Қайсар қилиғидан омонлик топмас,

Мўъминга ҳеч кимса эшигин ёпмас.

***

Ҳаёт гирдобидан чиқолмадим ҳеч,

Қилган хатоларим кеч англадим, кеч.

"Донолик даъвом йўқ, кутгум эътироф”, деб ёзади шоир  оғамиз китобининг илк саҳифасида. Лекин, ахир донолар осмондан тушмайди-ку, дея устознинг фикрини инкор этгим келади менинг. Юқоридаги фардларни ўқиб, сиз ҳам ҳеч бўлмаганда ичингиздан келаётган овозга қулоқ тутган бўлсангиз, менинг фикримга, албатта, қўшиласиз. Яъни, шоирнинг донолигига, донишмандлигига! Назаримда ҳар бир фард китобхон учун бир соатлик тарбия, дарс. Бу дарсни уққан китобхон ўз ақлини чархлайди, қилган, қилаётган хатоларидан хулоса чиқаришга, балки ҳаётда ўзини ўнглаб олишга интилади. Мен бунга ишонаман. Сабаби, кимдир кимга бир соат маслаҳат қилиб уқтира олмаган яхшилик йўлини китоб бир дақиқа ичида англатиб, қалбига сирчлаб битиши мумкин. Демак, устознинг "Минг бир фард”и минг  бир кишининг қалбидаги кирни ювиб, тоза ҳаво, енгил нафас бахш этади. Тозарган минг бир қалб яна шунча дилларга ана шундай ҳароратли нафас билан кириб боради. Бу – "Минг бир фард” китобининг инсонлар қалбига йўл бўлгани, кўнгилларни яхшилик, эзгулик нурлари ила зийнатлагани!

 Устознинг нияти ҳам, ўзи айтмоқчи:

"Сўзлар мантиғини олганлар уқиб,

Чиқаргуси бундан эзгу хулоса”.

Яъни, фардлардаги ҳикматлар қайсидир кўнгилда "йилт” этган нурни уйғот-са-ю, инсонлар бир-бирларининг қадр-қимматини улуғлаб яшасалар бас.

Устозни эзгу ниятларининг юртдошларимиз кўнглига зиё бахш этгани билан табриклайман ва ижодига барака тилайман.

Робия ЙЎЛДОШЕВА,

Қорақалпоғистон Республикасида хизмат кўрсатган журналист.