БАРАКАЛИ FАЛЛА ХИРМОНИ

Мустақиллигимизнинг дастлабки йилларидан бошлабоқ давлатимиз ғалла мустақиллигини таъминлаш, ризқу рўзимиз негизини ўз қўлларимиз билан яратиш бўйича қатор амалий чора-тадбирларни кўрди ва қисқа муддатда ғалла мустақиллигига эришилди. Эндиликда нафақат ўз ғалламиз билан ўзимизни таъминлаш, балки дон маҳсулотларини  хорижга экспорт қилиш салоҳиятига эга бўлдик. Буни жорий йилда мамлакатимизда 7,6 млн. тоннадан  ортиқ буғдой етиштирилганидан ҳам яққол кўришимиз мумкин.

Туманимиз ғаллакорлари ҳам  ҳар йили кузги буғдойдан мўл ҳосил етиштириб келмоқда. Ўтган 2012 йил кузида 2013 йил ҳосили учун 2800 гектар ерга кузги буғдой экиб, гектарлардан тўлиқ ниҳол ундириб олишга эришилди. Кузги буғдойни озиқлантириш ишлари агротехника қоидаларига мувофиқ олиб борилиб, дастлабки озиқлантириш ишлари буғдойни экиш билан баробар ўтказилди. Кейин яна ўз муддатларида маъданли ва маҳаллий ўғитлар билан озиқлантириб борилди ва суғориб турилди. Эрта баҳорда баргдан озиқлантириш ва трипс каби зараркунанда ҳашаротларга қарши кураш ишлари қоидага мувофиқ олиб борилди. Натижада бу йил ҳам кузги буғдойдан кўзни қувонтиргудай ҳосил етиштирилди ва июнь ойининг иккинчи ўн кунлигидан бошлаб буғдой ўрим-йиғими ишларига киришилди. Энгаввало буғдойзорлар ваунинг чеккалари ёввойи ўтлардан тозаланди, челлари текисланди. Бу эса ўрим-йиғим комбайнларининг унумли ишлашига қулайлик яратди.

Ўрим-йиғим ишларининг муваффақиятли ўтишини таъминлаш мақсадида 6 та ўрим-йиғим отрядлари тузилди ва бу отрядларга 15 та меҳнат унумдорлиги юқори бўлган замонавий "Класс” – Доминатор ва "Класс” – Мега комбайнлари бириктирилди. Комбайн ҳайдовчиларининг унумли ишлашлари учун дала бошида барча қулайликлар яратиб берилди. Ўрим-йиғим ишлари конвейер усулида ташкил этилди, яъни, дала-комбайн-транспорт ва дон қабул қилиш масканига кўзларни яшнатувчи аъло навли қирмизи донлар узликсиз равишда кеча-ю кундуз ташиб келтирилди.

"Тахиатош-дон маҳсулотлари” ҳиссадорлик жамиятининг "Манғит-дон” филиалига қарашли Қипчоқ дон қабул қилиш масканида ҳам ишлар қизғин бўлди. Ташиб келтирилган ғалла ҳосилини бетўхтов қабул қилиш ва тегишли ўринларга тўкиб қуритиш ҳамда тозалаш ишлари уюшқоқлик билан олиб борилди. Лаборатория таҳлил ишлари ҳам зийраклик билан юритилди. Ғаллачилик билан шуғулланган мавжуд 235 фермер хўжаликларининг ҳар бирининг буғдой ҳосилининг лаборатория-таҳлилий сифат кўрсаткичлари белгилаб борилди. Таҳлилий натижаларга кўра буғдой ҳосили сифат кўрсаткичлари чакки эмас. Бу эса буғдой уни ва ун маҳсулотларининг сифатли бўлишини кафолатлайди.

Буғдой ўрим-йиғимида "Дўрман” овули ғаллачилик фермер хўжаликлари пешқадамлик қилдилар ва туманда биринчи бўлиб йиллик шартномавий  режаларини ортиғи билан адо этдилар. Улар 162 гектарғаллазорлардан 300 тоннадан зиёд дон топширдилар. "Камолладин Бекниёз”, "Пирназаров Тўрабой”, "Матмуродов Ботир”, "Собиров Жумабой”, "Бешбоев  Қурбонғали” фермер хўжаликларида 25 тоннадан 50 тоннагача сифатли буғдой ҳосили йиғиштириб олиниб, эл хирмонига топширилди.

"Холимбег” элининг ғаллачилик фермер хўжаликларида кузги буғдой ҳосили мўл бўлди. 135 гектарғалла майдонларидан 250 тоннага яқин буғдой ҳосили йиғиштириб олинди. "Март овул”, "Саттор Аймоқ”, "Бектемир Жуматов”, "Тожимуродов Зарип” ва "Рўзим Худан”  фермер хўжаликларида 26 тоннадан 54 тоннагача буғдой хирмонлари уйилди.

Туманимизда баракали буғдой хирмонини қиличбойлик ғаллакорлар барпо қилдилар. Улар 215 гектармайдонлардан 400 тоннадан ортиқ буғдой ҳосилини давлат хазинасига етказиб бердилар. Бу катта ғалла хирмонини бунёд этишга "Искандаров Фарҳод”, "Амирхон”, "Ражабов Омонбой”, "Сапорбоев Қўзибой”, "Нуримбетов Худойберган”, "Ширинбулоқ” ва "Полвонов Доғдон” фермер хўжаликлари ғаллакорлари ўзларининг салмоқли ҳиссаларини қўшдилар.

Қипчоқ қишлоғида ҳам кузги буғдойдан мўл ҳосил етиштирилди. Қипчоқлик ғаллакорлар 122 гектаркузги буғдойзорлардан 230 тоннадан зиёд ҳосил етиштириб йиллик маррадан ошдилар.

Туманимиз ғаллакорларининг 4605 тоннадан ортиқ баракали буғдой  хирмонларини бунёд этишда "Ўрта қалъа” овули фермер хўжаликларининг алоҳида тутган ўрни ва нуфузи бор. Улар 235 гектар буғдой майдонларидан 440 тоннадан ортиқ аъло навли буғдой ҳосилларини давлат хазинасига етказиб бердилар.

Яна таҳсинга лойиқ ғалла хирмонларини яратган "Бўзёп” овулидаги мўл ҳосилли "Айтбой Отахон” фермер хўжалиги ғаллакорлари 18 гектар буғдой майдонидан 34 тоннадан зиёд, "Давронбек Собиров” фермер хўжалиги ғаллакорлари 16 гектар ғаллазорлардан 30 тоннадан зиёд, қанглилик ғаллакорлардан "Абдихолиқов Жалғаш” фермер хўжалигида 25 гектардан 46 тонна, "Юсупов Ўрозбой” ва "Ўтамуродов Ўрозимбат” фермер хўжалигининг ҳар бири  44 тоннадан ҳосил топшириб, бугунги юксак ғалла хирмонимизга ўзларининг муносиб ҳиссаларини қўшдилар.

Улар ўзларининг бу мўл буғдой ҳосилларини мустақиллигимизнинг 22 йиллик байрамига муносиб тўёна қилмоқдалар. Зеро, барчамизнинг энг улуғ, энг азиз байрамимиз бўлган мустақиллик байрамини муносиб меҳнат совғалари билан кутиб олиш ҳар биримизнинг инсоний бурчимиздир.

Анвар ЙЎЛДОШЕВ,

туман Қишлоқ ва сув хўжалиги бўлими бошлиғи, халқ депутатлари туман Кенгаши депутати.