BARAKALI FALLA XIRMONI

Mustaqilligimizning dastlabki yillaridan boshlaboq davlatimiz gʻalla mustaqilligini taʼminlash, rizqu roʻzimiz negizini oʻz qoʻllarimiz bilan yaratish boʻyicha qator amaliy chora-tadbirlarni koʻrdi va qisqa muddatda gʻalla mustaqilligiga erishildi. Endilikda nafaqat oʻz gʻallamiz bilan oʻzimizni taʼminlash, balki don mahsulotlarini  xorijga eksport qilish salohiyatiga ega boʻldik. Buni joriy yilda mamlakatimizda 7,6 mln. tonnadan  ortiq bugʻdoy yetishtirilganidan ham yaqqol koʻrishimiz mumkin.

Tumanimiz gʻallakorlari ham  har yili kuzgi bugʻdoydan moʻl hosil yetishtirib kelmoqda. Oʻtgan 2012-yil kuzida 2013-yil hosili uchun 2800 gektar yerga kuzgi bugʻdoy ekib, gektarlardan toʻliq nihol undirib olishga erishildi. Kuzgi bugʻdoyni oziqlantirish ishlari agrotexnika qoidalariga muvofiq olib borilib, dastlabki oziqlantirish ishlari bugʻdoyni ekish bilan barobar oʻtkazildi. Keyin yana oʻz muddatlarida maʼdanli va mahalliy oʻgʻitlar bilan oziqlantirib borildi va sugʻorib turildi. Erta bahorda bargdan oziqlantirish va trips kabi zararkunanda hasharotlarga qarshi kurash ishlari qoidaga muvofiq olib borildi. Natijada bu yil ham kuzgi bugʻdoydan koʻzni quvontirguday hosil yetishtirildi va iyun oyining ikkinchi oʻn kunligidan boshlab bugʻdoy oʻrim-yigʻimi ishlariga kirishildi. Engavvalo bugʻdoyzorlar vauning chekkalari yovvoyi oʻtlardan tozalandi, chellari tekislandi. Bu esa oʻrim-yigʻim kombaynlarining unumli ishlashiga qulaylik yaratdi.

Oʻrim-yigʻim ishlarining muvaffaqiyatli oʻtishini taʼminlash maqsadida 6 ta oʻrim-yigʻim otryadlari tuzildi va bu otryadlarga 15 ta mehnat unumdorligi yuqori boʻlgan zamonaviy "Klass” – Dominator va "Klass” – Mega kombaynlari biriktirildi. Kombayn haydovchilarining unumli ishlashlari uchun dala boshida barcha qulayliklar yaratib berildi. Oʻrim-yigʻim ishlari konveyer usulida tashkil etildi, yaʼni, dala-kombayn-transport va don qabul qilish maskaniga koʻzlarni yashnatuvchi aʼlo navli qirmizi donlar uzliksiz ravishda kecha-yu kunduz tashib keltirildi.

"Taxiatosh-don mahsulotlari” hissadorlik jamiyatining "Mangʻit-don” filialiga qarashli Qipchoq don qabul qilish maskanida ham ishlar qizgʻin boʻldi. Tashib keltirilgan gʻalla hosilini betoʻxtov qabul qilish va tegishli oʻrinlarga toʻkib quritish hamda tozalash ishlari uyushqoqlik bilan olib borildi. Laboratoriya tahlil ishlari ham ziyraklik bilan yuritildi. Gʻallachilik bilan shugʻullangan mavjud 235 fermer xoʻjaliklarining har birining bugʻdoy hosilining laboratoriya-tahliliy sifat koʻrsatkichlari belgilab borildi. Tahliliy natijalarga koʻra bugʻdoy hosili sifat koʻrsatkichlari chakki emas. Bu esa bugʻdoy uni va un mahsulotlarining sifatli boʻlishini kafolatlaydi.

Bugʻdoy oʻrim-yigʻimida "Doʻrman” ovuli gʻallachilik fermer xoʻjaliklari peshqadamlik qildilar va tumanda birinchi boʻlib yillik shartnomaviy  rejalarini ortigʻi bilan ado etdilar. Ular 162 gektargʻallazorlardan 300 tonnadan ziyod don topshirdilar. "Kamolladin Bekniyoz”, "Pirnazarov Toʻraboy”, "Matmurodov Botir”, "Sobirov Jumaboy”, "Beshboyev  Qurbongʻali” fermer xoʻjaliklarida 25 tonnadan 50 tonnagacha sifatli bugʻdoy hosili yigʻishtirib olinib, el xirmoniga topshirildi.

"Xolimbeg” elining gʻallachilik fermer xoʻjaliklarida kuzgi bugʻdoy hosili moʻl boʻldi. 135 gektargʻalla maydonlaridan 250 tonnaga yaqin bugʻdoy hosili yigʻishtirib olindi. "Mart ovul”, "Sattor Aymoq”, "Bektemir Jumatov”, "Tojimurodov Zarip” va "Roʻzim Xudan”  fermer xoʻjaliklarida 26 tonnadan 54 tonnagacha bugʻdoy xirmonlari uyildi.

Tumanimizda barakali bugʻdoy xirmonini qilichboylik gʻallakorlar barpo qildilar. Ular 215 gektarmaydonlardan 400 tonnadan ortiq bugʻdoy hosilini davlat xazinasiga yetkazib berdilar. Bu katta gʻalla xirmonini bunyod etishga "Iskandarov Farhod”, "Amirxon”, "Rajabov Omonboy”, "Saporboyev Qoʻziboy”, "Nurimbetov Xudoybergan”, "Shirinbuloq” va "Polvonov Dogʻdon” fermer xoʻjaliklari gʻallakorlari oʻzlarining salmoqli hissalarini qoʻshdilar.

Qipchoq qishlogʻida ham kuzgi bugʻdoydan moʻl hosil yetishtirildi. Qipchoqlik gʻallakorlar 122 gektarkuzgi bugʻdoyzorlardan 230 tonnadan ziyod hosil yetishtirib yillik marradan oshdilar.

Tumanimiz gʻallakorlarining 4605 tonnadan ortiq barakali bugʻdoy  xirmonlarini bunyod etishda "Oʻrta qalʼa” ovuli fermer xoʻjaliklarining alohida tutgan oʻrni va nufuzi bor. Ular 235 gektar bugʻdoy maydonlaridan 440 tonnadan ortiq aʼlo navli bugʻdoy hosillarini davlat xazinasiga yetkazib berdilar.

Yana tahsinga loyiq gʻalla xirmonlarini yaratgan "Boʻzyop” ovulidagi moʻl hosilli "Aytboy Otaxon” fermer xoʻjaligi gʻallakorlari 18 gektar bugʻdoy maydonidan 34 tonnadan ziyod, "Davronbek Sobirov” fermer xoʻjaligi gʻallakorlari 16 gektar gʻallazorlardan 30 tonnadan ziyod, qanglilik gʻallakorlardan "Abdixoliqov Jalgʻash” fermer xoʻjaligida 25 gektardan 46 tonna, "Yusupov Oʻrozboy” va "Oʻtamurodov Oʻrozimbat” fermer xoʻjaligining har biri  44 tonnadan hosil topshirib, bugungi yuksak gʻalla xirmonimizga oʻzlarining munosib hissalarini qoʻshdilar.

Ular oʻzlarining bu moʻl bugʻdoy hosillarini mustaqilligimizning 22-yillik bayramiga munosib toʻyona qilmoqdalar. Zero, barchamizning eng ulugʻ, eng aziz bayramimiz boʻlgan mustaqillik bayramini munosib mehnat sovgʻalari bilan kutib olish har birimizning insoniy burchimizdir.

Anvar YOʻLDOShEV,

tuman Qishloq va suv xoʻjaligi boʻlimi boshligʻi, xalq deputatlari tuman Kengashi deputati.