Кенг имкониятлар яратилмоқда

Мамлакатимизда аҳоли турмуши фаровонлигини юксалтириш, унинг бандлиги даражасини ошириш, умуман, иқтисодий тараққиётимизни таъминлашда кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик субъектлари ҳал қилувчи кучга айланмоқда. Шундай экан, тадбиркорликни жадал ривожлантиришни рағбатлантириш, мамлакат иқтисодиётида унинг роли ва аҳамиятини тубдан ошириш мақсадида Президентимизнинг Фармонлари ҳамда Вазирлар Маҳкамасининг Қарорларига асосан тадбиркорларга бир қатор енгилликлар бериб келинмоқда. Солиқ юкини пасайтириш ­– мамлакатимизда олиб борилаётган иқтисодий сиёсатнинг бош мақсади ҳисобланади.

Муҳтарам Президентимиз Ислом Каримов Олий Мажлис Қонунчилик палатасининг биринчи йиғилишида сўзлаган нутқида Ўзбекистонимиз учун яккаю ягона тўғри, яъни тадрижий, босқичма-босқич ривожланиш йўлини танлаб олганимиз, барчамиз ­– бу тадбиркорлар бўладими, мутахассислар бўладими – шундай мураккаб вазиятда 2015 йил ва ундан кейинги йилларда ўз олдимизга қўяётган кенг кўламли ислоҳотларни янги босқичда давом эттириш, иқтисодиётимизни барқарор суръатлар билан ривожлантириш, юртимизни, Ватанимизни янада обод ва фаровон этишдек аниқ ҳамда эзгу мақсадларга эришиш йўлида оғишмай меҳнат қилишимиз кераклигини таъкидладилар.

Президентимиз нутқларида қайд этилганидек, малакатимизда амалга оширилаётган иқтисодий ислоҳотлар қулай ишбилармонлик муҳитини яратиш, кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик субъектларини қўллаб-қувватлаш, бу жараёнда солиқ юкини пасайтиришга қаратилгандир. Жумладан янги йил арафасида солиқ ва бюджет сиёсатининг асосий йўналишлари даражасида бир қатор муҳим хужжатлар қабул қилингани эътиборга молик. Шулардан муҳтарам Президентимизнинг 2014 йил 4 декабрдаги "Ўзбекистон Республикасининг 2015 йилги асосий макроиқтисодий кўрсаткичлари прогнози ва Давлат бюджети параметрлари тўғрисида”ги қарорига мувофиқ, юридик шахслардан олинадиган фойда солиғи ставкаси 8 фоиздан 7,5 фоизга туширилди. Микрофирмалар, кичик корхоналар ҳамда фермер хўжаликлари учун ягона ижтимоий тўлов ставкаси 25 фоиздан 15 фоизга, қурилиш соҳасида фаолият юритувчи кичик бизнес субъектлари учун ягона солиқ тўлови ставкаси 6 фоиздан 5 фоизга пасайтирилди.

Шунингдек, ушбу қарорга кўра бир қатор солиқ имтиёзларининг муддатлари узайтирилди. Бундай ҳаракатлар солиқларнинг рағбатлантирувчи роли ошиб бораётганлигидан далолатдир.

2015 йилнинг 1 январидан бошлаб республикамизда тўрт поғонали солиқ ставкаларини қўллаш тартиби жорий этилгани ҳам кўпчиликда катта қизиқиш уйғотаяпти. Мутахассисларнинг айтишича, бу жисмоний шахслардан олинадиган даромад солиғини ҳисоблашда энг кам иш ҳақининг бир бараваригача "0” даражали ставкани қўллаш тартибини назарда тутади. Бошқача айтганда, фуқароларнинг энг кам иш ҳақининг бир бараваригача даромадлари солиққа тортилмайди.

Сартарошлик ва бошқа шунга ўхшаш хизматлар кўрсатадиган якка тартибдаги тадбиркорлардан олинадиган қатъий белгиланган солиқ ставкалари маиший хизмат фаолияти турлари солиқ ставкалари таркибига киритилди ва солиқ ставкаси фаолиятининг амалга оширилган жойига қараб, 2014 йилдагига нисбатан энг кам иш ҳақининг 0,5 бараварига пасайтирилди.

Ўзбекистон Республикасининг 2014 йил 4 декабрдаги "Солиқ ва бюджет сиёсатининг 2015 йилга мўлжалланган асосий йўналишлари қабул қилинганлиги муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида”ги Қонунига асосан, Солиқ Кодексининг 46 та моддасига ўзгартиш ва қўшимчалар киритилди.

Солиқ кодексининг 54-моддасига киритилган қўшимчага асосан эндиликда якка тартибдаги тадбиркорларга ҳам юридик шахслар сингари давлат солиқ хизмати органига ёзма билдириш юбориб, текширувлар натижалари бўйича қўшимча ҳисобланган солиқлар ва бошқа мажбурий тўловлар шунингдек, молиявий санкциялар суммаларини тўлашни олти ой мабойнида тенг улушларда амалга ошириш ҳуқуқи берилди.

Солиқ қонунчилигидаги ўзгаришларда ёшларнинг иқтисодий манфаатлари ҳам кўзда тутилгани диққатга сазавор. Яъни 2015 йилдан бошлаб касб-ҳунар коллежлари битирувчилари ўн икки ой ичида якка тартибдаги тадбиркор сифатида давлат рўйхатидан ўтказилса, олти ой давомида қатъий белгиланган солиқдан озод этилади.

Тадбиркорларга бундай имкониятларнинг яратиб берилиши ислоҳотлар самарадорлигини оширишга хизмат қилади, албатта.

Мансур ШОМУРОДОВ, туман давлатсолиқ инспекцияси шўъба бошлиғи.

Мақола Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси ҳузуридаги Нодавлат нотижорат ташкилотларини ва фуқаролик жамиятининг бошқа институтларини қўллаб-қувватлаш Жамоат фонди томонидан молиялаштирилган лойиҳа доирасида эълон қилинди.