“Хайр, бетоблик – салом, шифо!..”: Якунланган йилнинг тиббиётдаги сарҳисоби

Дунёга келаётганимизда ҳам, кетаётганимизда ҳам тиббиётга ишимиз тушади. Эмбриология, травматология, жарроҳлик, гинекология... Хуллас, бу “...логия”ларнинг, яъни тиббиёт соҳаларининг ҳар бирининг ўз ўрни ва аҳамияти бор. Ҳаётимиз мобайнида тиббий мутахассисларнинг камида беш-олтитасига ишимиз тушиши табиий. Йил давомида гоҳ у еримиз, гоҳ бу еримиз оғриб шифокорга мурожаат қиламиз, бироқ кузатувчан бемор сифатида тиббиёт бирлашмаси зинасидан кўтарилаётиб, атрофингизда нима ўзгаришлар бўлаётганини, сиз кўринаётган қайсидир тиббий ускуна янгидан олиб келинганини, умуман, бу соҳада қандай ўзгаришлар ва янгиланишлар рўй бераётганини ҳеч кузатганмисиз? Келинг, диққатингизни айнан ушбу соҳага оид рақамлар ва фактларга қаратамиз.

Маълумот учун, Амударё туман тиббиёт бирлашмаси таркибида 415 ўринли Туман марказий шифохонаси, унинг ичида 36 ўринли хўжалик ҳисобидаги реабилитация бўлими, жойларда 14та, умумий қуввати 1455 нафар аҳолига хизмат кўрсатиш мўлжалланган амбулатория-поликлиника муассасалари, 1 та Кўп тармоқли марказий поликлиника, 9 та Оилавий поликлиникалар ва 4 та Оилавий шифокорлик пункти ҳамда 11 та маҳалла тиббиёт пунктлари фаолият кўрсатади.

Оилавий поликлиникалар ва оилавий шифокорлик пунктларига бириктирилган 38 минг 680 та хонадонда яшовчи 209 минг 212 нафар аҳолига 93 нафар умумий амалиёт шифокорлари ва 359 нафар ўрта тиббиёт ходимлари, 212 нафар патронаж ҳамширалари, 93 нафар амалиётчи ҳамширалар, 54 нафар тиббий бригада дояси тиббий хизмат кўрсатади. Кўп тармоқли марказий поликлиника эса унга бириктирилган 12 минг 669та хонадонда яшовчи 71 минг 366 нафар шаҳар аҳолисига тиббий хизмат кўрсатади. Бу ерда жами 102 нафар шифокорлар, 34 нафар умумий амалиёт шифокорлари ва 183 нафар ўрта тиббиёт ходимлари, 68 нафар патронаж ҳамширалари фаолият юритади.

Аёллар саломатлиги ва туғилиш кўрсаткичи.

Тиббий муассасалар томонидан она ва бола саломатлигини муҳофаза қилиш, аёл-қизларга сифатли тиббий хизмат кўрсатиш масаласига алоҳида эътибор қаратилади. Чунки бу авлодлар давомийлигини таъминловчи бирламчи омилдир. 2024 йилнинг ўтган 10 ойи давомида туғиш ёшидаги 53 минг 241нафар аёл-қизлар тиббий кўрикдан ўтказилди. Шулардан ҳомиладорликка нисбий монелиги бор аёллар 26 минг 877 нафарни, мутлақ монелиги бор аёллар эса 648 нафарни ташкил қилади. Тиббий кўриклар натижасида уларнинг 3 минг 910 нафарида турли экстрагенитал касалликлар аниқланган. Шифокорларнинг саъй-ҳаракатлари натижасида касаллик аниқланган аёлларнинг 22 минг 550 нафари соғломлаштирилган. Туман бўйича 2024 йилнинг 10 ойи давомида 3 минг 664 нафар чақалоқлар тирик туғилган ва улар соғлом, ўз оналари бағрида парвариш қилинмоқда.

Стационар хизмат.

Туманда стационар тиббий хизмат 421 ўринга мўлжалланган туман марказий шифохонаси орқали кўрсатилади. Туман бўйича жорий йилнинг 10 ойи давомида 13 минг 240 нафар беморларни даволаш режалаштирилган бўлиб, амалда 21 минг 423 нафар бемор даволаниб чиққан, даволаш режаси 161,8 фоизга бажарилган. Шунингдек, Туман марказий шифохонасида ушбу давр оралиғида 2 минг 686та жарроҳлик амалиёти ўтказилган. Бу ўртача ҳар куни 9-10 нафар беморда жарроҳлик амалиёти ўтказилиб, соғлом ҳаётга қайтарилди, деганидир.

Моддий-техник база.

Давлатимиз томонидан тиббиёт соҳасига берилаётган эътибор натижасида тиббий муассасаларнинг моддий-техник базаси мустаҳкамланиб бормоқда. Бу эса ўз навбатида хизмат кўрсатиш сифати ва ҳажмининг ортишига хизмат қилмоқда. Янгидан қурилиб, 1 сентябрдан иш бошлаган туғруқ мажмуаси биноси жорий йилда туманда тиббиёт соҳасида амалга оширилган энг йирик лойиҳа бўлди. Қиймати 14,4 млрд. сўмлик 90 ўринли, 4 қаватли ушбу мажмуа амударёлик аёллар, оналар ва болаларга узоқ йиллар давомида хизмат қилиши шубҳасиз. Энг муҳими, Туғруқ мажмуаси турли хилдаги 10 дона замонавий тиббий ускуналар билан таъминланди.

Шу билан бирга, жорий йилнинг август-сентябрь ойларида тумандаги 6-сонли оилавий поликлиника биноси давлат томонидан ажратилган 750 млн сўм маблағ ҳисобига “Манғит идеал қурилиш” МЧЖ томонидан мукаммал таъмирланди ҳамда бинога қуввати 10 кВт бўлган қуёш панеллари ўрнатилди. Бинонинг ташқи фасад қисми термоизоляция қилиниб, базальт қопламаси билан қопланди. Бинода нормал ҳароратни таъминлаш мақсадида 2 дона иситиш қозонлари ва 4та кондиционер ўрнатилди.

Шунингдек, инвестиция дастури доирасида Куюк кўпир овули ҳудудида жойлашган 5-сонли оилавий поликлиника биноси 3 млрд 251 миллион сўмга янгидан қурилиб, айни кунларда ишга туширилиш арафасида.

Келгусида бирламчи тиббий хизматни аҳолига янада яқинлаштириш мақсадида мақбуллаштирилган Ўрта қалъа қишлоқ врачлик пунктини янгидан оилавий шифокорлик пункти қилиб ташкил этиш режалаштирилган. Туманимизнинг Жумуртов шаҳарчаси, Юқори қишлоқ, Қорамон, Бештом, Боғ ва Қумёп маҳаллалари, Амир Темур, Назархон, Бўз ёп овуллари каби 11та олис ва чекка ҳудудларига махсус контейнерлар ўрнатилиб, маҳалла тиббиёт пунктлари ташкил этилгани ҳам шу мақсадларга хизмат қилмоқда.

Тиббиёт муассасаларини барқарор электр ва иссиқлик энергияси билан таъминлаш мақсадида Дўрман овули ҳудудида жойлашган 2-сонли оилавий поликлиника биносига 14 кВт, Оқ олтин овулидаги 3-сонли оилавий поликлиника биносига 18 кВт, Бобур номли овулдаги 4-сонли оилавий поликлиника биносига 17 кВт, Куюк кўпир овули ҳудудида жойлашган 5-сонли оилавий поликлиника биносига 10 кВт, Хитой овулидаги 6-сонли оилавий поликлиника биносига 10 кВт қувватли қуёш панеллари ўрнатилган бўлса, Тўлқин овули ҳудудида жойлашган оилавий шифокорлик пункти биносининг иситиш тизими кўмирга мослаштирилиб, 2 та кўмир қозонлари ўрнатилди.

“Соғлик ҳаётнинг шундай неъматидирки, чиндан ҳам бетоб подшодан кўра соғлом гадо минг карра бахтиёрдир” деган эди олмон файласуфи Артур Шопенгауер. Чиндан-да, бахт ҳам, қувонч ҳам, тўй-томоша ҳам саломатлик мустаҳкам бўлсагина татийди. Руҳий ва жисмоний соғломлик инсоннинг чинакам бойлигидир. Якунланаётган йилда Амударё туманининг тиббиёт соҳасида амалга оширилган ишларни сарҳисоб қилар эканмиз, эришилган ютуқлар дилларга фахр, қалбларга ифтихор бахш этади. 2024 йилни касбий фаолиятидаги муваффақиятлар билан якунлаётган соҳа вакилларининг келгусидаги ишларида ҳам омад ёр бўлишини тилаймиз.

Азиза Мадраҳимова, журналист.