QÖTIR KASALLIGI QÖTIR KANALARI ORQALI YuQADI
Qötir, yaʼni çesotka kasalligi — qötir kanasi çaqiradigan va qiçişiş bilan xarakterlanadigan, terining parazitar kasalligidir. Kasallikning qözğatuvçisi qötir kanasi bölib, kanalar teri içida parazitlik qilişi bilan birga, teri taşqarisida ham faoliyat körsatadi. Turli jinsli parazitlar hisoblangan qötir kanalari 30-45 kun umr köradi va şu qisqa vaqt içida 40-50 tagaça tuxum qöyişga ulguradi.
Urğoçi qötir kanalari faqat keçki vaqt va tunda yuzaga çiqadi. Kanaga xöjayin terisiga kirib borişi uçun taxminan 30 daqiqa kerak. Kana taşqi muhitda 21 °S va 40-80 foiz namlikda 24-36 soat içida halok böladi. Kasallik bemor bilan yaqin maişiy muloqotda bölganda, qöl berib körişganda, aniqroği bitta örin-körpadan foydalanilganda yoki bemor bilan yotganda yuqib qoladi.
Qötir bilan kasallaniş mavsumiy xarakterga ega. Rossiya va boşqa yaqin MDH mamlakatlarida bu kuz-qiş mavsumidir. Kasallikdan dunyoda yoş bolalar köproq zarar köradi.
Kasallikning xarakterli belgilari qiçişiş va papulovezikulyoz toşmalar bilan namoyon böladi. Bu toşmalarni qaşiş natijasida infektsiya tuşsa, ikkilamçi yiringli elementlar qöşiladi. Bemorlar terining qiçişidan şikoyat qiladi. Qiçiş oqşomga borib boşlanadi va keçasi avj oladi. Çunki bu vaqtda kanalar terini kovlayotgan böladi. Kasallik zörayganda keçasi teri şu qadar qiçiydiki, hatto bemor mijja qoqmay tonggaça qaşinib çiqadi. Oqibatda bolalar injiq bölib qoladi, kattalarning esa mehnat qobiliyati nisbatan pasayadi. Tana terisi kunduzi deyarli qiçimaydi, bemorlar refleks ravişda qaşinadilar.
Kasallikning oldini olişda bemorlarni, kasallik öçoğini va bemor bilan aloqa qilgan şaxslarni aniqlaş, qiçima bilan kasallangan bemorlarni esa statsionarga yotqizib davolaş zarur. Agar bemor maktabda öqisa, uning sinfidagi bolalar, bolalar boğçasiga borsa, u yerdagi hamma bolalar va barça xizmat körsatayotgan xodimlar ham tekşiriladi. Bemor bilan aloqada bölgan şaxslarni dermatovenerolog 1,5 oy davomida 10 kunda bir marta körib turişi kerak. Qiçima bilan kasallangan bemorlarni töliq statsionarga yotqiziş zarur.
Uşbu kasallik tarqalişining oldini oliş maqsadida tumanimizda SEO va JSB dezinfektsiya bölimi xodimlari tomonidan kamerali usulda dezinfektsiya tadbirlari olib borilmoqda.
G.Seytbayeva, QR SEO va JSB dezinfektsiya bölimi mudiri.
D.Gulmirzayev, Amudaryo tuman SEO va JSB dezinfektsiya bölimi mudiri.
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
