QAYNONANING DIL SANDIĞI OÇILGANDA
Kelinning tili – şaytonning qöli(mi?)
Beş qizdan keyin körgani – yolğiz öğlini uylantirgan Gulsaraning oğzi quloğida.
Kelini ötirsa ham, tursa ham böyiga qarab töymaydi. Qizlari-ku beş qiz edik, endi oltov böldik, deyişdi bağirlari tölib. Tez-tez kelişadi, quvonçdan yayrab-yaşnab, oçilib-soçilib ötirişadi.
Bugun ham öylaşib olişganday, beş qizi ham jam bölişdi. Ona xursand, uka mamnun, oilaning bağri töldi-qoldi. Kelin esa...
Opalarining oldiga hadeganda çoy-non qöyilavermadi. Uka noqulaylikdan oşxonaga ötdi.
- Opalaringiz tez-tez kelaverşadi, törga çiqib, yalpayib ötirib olişadi, enam ham ularni ölarday yaxşi köradi, minğirladi bir oylik kelin.
Uka içidan zil ketdi, sezdirmadi:
- Gapni qöy, dasturxonni yaxşilab tuzat, - dedi.
- Men xizmatkormanmi, oşxonadan çiqmayman.
Kelin gapirmadi, göyo miltiqday otildi. Uning bu gapini suv içgani kirgan qaynona eşitdi, indamay orqasiga burildi. Kelin to non-çoy kötarib kirguniça beşta qaynopa ketib ulgurgan edi. Ular onalariga heç narsa demadilar. Lekin qaynona – ona, sezdi. Biroq qizlari aqlli edilar, kulib-öynab xayr-xöş qildilar.
Ikki kun ötib, kelin opasinikiga mehmonga ketdi. Qaytib kelganida qovoği oçilmadi. Hatto yiğidan közlari qizarib ketgandi.
- Ha, bolam, tobing yöqmi, ota-onang tinçmi? – Kelinning könglini söradi qaynona.
- Yöq, yaxşiman, ota-onam ham yaxşilar.
- Unda nimaga yiğlading?
- Xuddi men ularning narsasiga zorday, - piqillab yiğladi kelin, - borsam, ota-onam uçun boraman. Çeçamni aytaman-da, doim şunday qiladi.
- Nima qildi? – kuldi Gulsara qaynona.
- Ovqatni özing pişir, işim köp, dedi. Yaxşilab dasturxon ham yozmadi. Akam ham uning tarafini oldi.
- Onang-çi?
- Onam heç narsa demadi.
- Kördingmi, qizim. Opang hamişa yaxşilik yölini tanlaydi. Hammamiz şunaqamiz. Kelinning tili – şaytonning qöli, bolam. Şayton aralaşdimi, uy tugul davlatlarning ham tinçi buziladi, esingda bölsin. Tiling emas, har gal aqling sözlasin.
Kelinning bir qiliği ortiq bölsa...
Saodat momoga nevarasi yangi köylak tikib berdi. Quvonganidan yaşnab-yaşarib ketgan momo köylakni kiyib çiqdi. Kelin tumşayib oldi. Nimadir deb minğirladi. Momo eşitmadi-yu, içidan zil ketdi. Kelinga yoqmaganini sezdi. Qöşnining quduğidan suv olgani çiqqan kelin quduq boşida qöşnilarga "yorildi”.
- Yoşi yetmişdan oşganida yangi çiqqan falon matodan köylak kiyibdi bizning kampir.
- Bu nima deganing? - oğrindi tört kelining qaynonasi bölgan qöşni ayol. - Kiysa, qaynonang kiyibdi, begona emas. Çiroyli bölib yursa, obröying. Nima, qari odam yangi kiymasinmi?
- Undan köra uyini taʼmirlasin, yangi çiqqan gilamlardan olsin.
- Hay, kelin! - jahli çiqdi momoning. – Saodat opa öğil-qizlari uçun barça işni qilib bölgan. Uning uyi ham, gilami ham köngli, bilsang, könglidan bölak boyligi yöq bu ayolning. Kerak bölsa, uyingni özing taʼmirla, gilamlar sotib ol. Yodingda bölsin, kelinning bir qiliği ortiq bölsa, oilaning ustunini sindirar, deydilar. Umri mehnatda ötgan halol va pokiza Saodat momo oilangning ustuni. Uning könglini xira qilsang, özingning ham köngling sinadi, bolam.
Sandiqni oçgan - Robiya.
(Foto - http://www.tarona.net)
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
