Odam savdosi - davr muammosi
- Men ham oilamni boqiş, uy-joy qiliş uçun qilmagan işim, bormagan joyim qolmadi, - öyçan gap boşladi akalarimdan biri. - Otamiz odamni hayot toblab, közini pişitib boradi derdilar. Xaq gapni aytgan ekanlar. Şu yillar davomida qança yurtlarni, qança odamlarni kördim. Birovlarini körib, şukur qilsam, birovlarini körib fikr qildim. Bir yili tört-beşta jöralarim bilan birga uzoq Qozoğistonning bir şahrida qurilişda işlab, pul topmoqçi böldik. Ustaboşimiz badavlat bir odamning uyini qurib, bitkazib berişimizni, uy bitsa, har birimizga falon söm "kökidan” tegişini aytdi. Şu kuni quvonganimizdan közimizga uyqu kelmasdan ança paytgaça orzularga berilib yotdik. Ertasiga ertalab esa yangi rusumdagi çet el maşinasida ança basavlat, qorin qöygan, dimoğdor bir odam keldi. Bu biz uyini qurişimiz kerak bölgan odam edi. U bizga mensimasdan qaradi.
- Mening ham kasbim quriliş bilan boğliq. Işni tez va sifatli bajarib berasizlar. Ikki oydan keyin men yangi uyimga köçib ötişim kerak. Oziq-ovqat, quriliş materiallarini ukam yetkazib beradi, - dedi-yu ketdi.
Şu bilan uni onda-sonda körardik. Asosan ukasi (biz uni Sake derdik) yonimizda yurardi. Kun issiq. Baʼzan qumli şamol köz oçirmaydi.Ammo ustaboşimiz aytgan katta pulga bölgan iştiyoq barça qiyinçiliklarga çidaşimizga, uyni tezroq bitkazişimizga undab turardi. Keça-kunduz qilgan mehnatimiz tufayli uy qad rostlay boşladi. Uyni bitkazgan kunimiz uy egasi Nurlan oğa keldi.
- Jaman yemes, - dedi u uyga qarab. Ammo yana qöşimça bir ayvon qurib berişimizni aytdi. Şunda birdan hammamizning kayfiyatimiz tuşib ketdi. Ustaboşimiz harçand rad qilişga urinmasin, u quloq solmadi.
- Ayvonni qurmasdan ketişni hayolingizga ham keltirmang, - dedi u ketayotib pöpisa aralaş. Pulni işni tugatgaç olasanlar.
Ilojimiz yöq edi. Yana bir oyça şu yerda qolib ketdik. Ketadigan kunimiz pulni oliş uçun uyiga bordik. U kelişilgandan ança kam pulni qölimizga tutqazdi. Juda xafa böldik. Şu payt uydan keksa bir kampir çiqdi. Hol-ahvol söragaç:
- Bolalarim, imoratni qurgan mehnatingizga, olgan haqingizga rozimisizlar? - dedi. Biz norozi ekanimizni aytişga istihola qilib indamay yerga qaradik. Narsalarimizni yiğiştirgani borganimizda, Muxtor yangi uyga qarab: "Ilohim buyurmasin”deb qarğadi. Şundan söng uyga jönadik. Kelasi yili men nasibam tortib yana şu joylarga borişimga töğri keldi. Bir kuni non olgani dökonga borayotib Sakeni uçratib qoldim. Meni körişi bilan tuğişganini körgan odamday quçoqlab oldi. Gaplaşib turib qoldik.
- Şake, - dedi u ğamgin yerga qarab, - Nurlan oğam oğir kasal, bir körib, hol sörab ketsang yaxşi bölardi. Men rozi böldim. Biz qurgan uyimiz juda haşamatli bölibdi. Biz kirgan xonaning törida ozib-tözib ketgan Nurlan oğa yotardi. Meni körişi bilan közlari yaltirab ketganini sezdim. Hol-ahvol söraşganimizdan keyin u meni imlab yoniga çaqirdi. Söngra qaltiroq qöllari bilan töşagi tagidan pul olib, menga uzatdi. Bir-birimizni sözsiz tuşundik. - Biz rozimiz, Nurlan oğa, siz ham rozi böling. Bularni egalariga yetkazaman, - dedim. Bir haftalardan söng uning vafot etganini eşitdim. Uyga qaytgaç, pullarni jöralarim bilan teng taqsimlab oldik. Ota-bobolarimiz bekorga "birovning haqidan qörq”, deyişmas ekan.
Zebo RAJABOVA.
(Foto http://www.12news.uz)

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶