TABIIY VA IS GAZIDAN ZAHARLANIShDAN SAQLANING

Inson uchun bebaho boʻlib hisoblangan hayotimiz hamisha bir maromda kechavermaydi. Tasodifan sodir boʻlgan baxtsiz hodisalar gohida hayotni xavf ostida qoldiradi. Ayniqsa, zaharli moddalardan yoki gazdan zaharlanish kabi favqulodda vaziyatlar ogʻir oqibatlarni keltirib chiqaradi.

Keyingi vaqtlarda issiqlik taʼminotiga ehtiyoj ortgan qishning sovuq kunlarida respublikamizning ayrim hududlarida tabiiy va is gazidan zaharlanish holati bilan bogʻliq favqulodda vaziyatlar koʻp uchramoqda. 

Is gazi – bu rangsiz, hidsiz gazdir. Is gazining xavfli tomoni shundaki, u oʻpka orqali qonga soʻrilib, unda mavjud boʻlgan kislorod oʻrnini egallaydi. Buning oqibatida inson organizmida kislorod yetishmasligi (gipoksiya) yuz beradi. Markaziy nerv tizimining zararlanishiga olib kelgan kuchli zaharlanish yuz bergan holatlarda tezkor tibbiy muolaja koʻrilmasa, inson hayotdan bevaqt koʻz yumishi mumkin.

Yoqilgʻi mahsulotlari ichida boshqalariga nisbatan xavfliroq boʻlgani bu tabiiy gaz hisoblanadi. Tabiiy gazning xona ichiga toʻplanishi oqibatida portlash va yongʻin sodir boʻladi hamda buning natijasida inson turli tan jarohati oladi.

Tabiiy va is gazidan zaharlanish holatlari bilan bogʻliq favqulodda vaziyatlar sodir boʻlishiga tabiiy gazning toʻliq yonmasligi oqibatida hosil boʻladigan zaharli gazning salbiy taʼsiri, xonadonlarni isitish tizimlarini tabiiy gaz tarmogʻiga ulashda meʼyoriy talablarga, texnika xavfsizligi qoidalariga rioya qilmaslik, isitish uchun moʻljallangan pechkalarning hamda moʻrilarning soz holatda emasligi, yaxshi tozalanmaganligi asosiy sababdir.

Shu sababli tabiiy gazning xonaga sizib chiqqanini sezsangiz, darhol derazalarni oching, elektr chiroqlarini yoqmang, xonada uchqun chiqaruvchi narsalardan foydalanmang!

Agar tabiiy gaz va is gazidan zaharlanish holatlari bilan bogʻliq favqulodda vaziyat yuz bersa, zaharlangan odamga birinchi tibbiy yordam koʻrsatish, toza havoga olib chiqish, issiq va tinch joy bilan taʼminlanash, ichimlik sifatida sut yoki qatiq berish tavsiya etiladi, nafas olish kuzatilmasa, suʼniy nafas beriladi.

Bunday vaziyatda zudlik bilan 103 telefon raqamlari orqali tez tibbiy yordamga, 104 telefon raqami orqali gaz tarmoqlari boʻlimiga, yongʻin sodir boʻlganda 101 yoki 1050 telefon raqamlari orqali “Yongʻin-qutqaruv xizmati”ga murojaat qilishni yodda tutishimiz zarur.

Begzod NURMAMATOV, tuman Favqulodda vaziyatlar boʻlimi boshligʻi oʻrinbosari, podpolkovnik.         
Bekzod TAJIBOYeV, tuman Favqulodda vaziyatlar boʻlimi FVDTvaFM boʻlinmasi boshligʻi, kapitan.