ONA NIDOSI
Onamning faqat bir közi bor edi. Narigi közi örni çuqur bölib yotar, uni körganimda jirkanib ketardim.
Men aynan onamning bir közi yöqligi sababli tengdoşlarim oldida xijolat çekar, oçiği, undan or qilardim.
Otam yoşligimda avtohalokat tufayli ölib ketgandi. Oilamizni boqiş onamning zimmasida edi. Onam maktab oşxonasida işlardi.
Maktabda boşlanğiç sinfda öqib yurgan kezlarim onam mendan xabar oliş uçun sinfimizga kirganida, uyatdan xuddi yerga kirib ketgudek bölardim.
Şu-şu sinfdoşlarim meni “bir közli xotinning öğli” deb ustimdan kuladigan bölişdi. Öşa paytda, oçiği, şu nogiron ayoldan tuğilganim uçun öz taqdirimga laʼnatlar öqirdim.
Bir kuni onamning yuziga tik boqib, unga şu gaplarni aytdim: “Qaçongaça siz tufayli örtoqlarimga kulgi bölib yuraman? Sizdek onam borligidan öla-ölgunça or qilaman! Sizning borligingiz men uçun xaqorat!” – deb baland ovozda qiçqirdim.
Onam... jimmm, indamadi. Yolğiz közi bilan menga termulib qoldi. Keyin orqasiga ögirilib, maʼyus tortgança nari ketdi. Men öşa paytda aytgan gaplarimni mulohaza qiladigan holatda emasdim. Ğazabdan özimni qöygani joy topolmadim. Şu paytda onamning köngli, his-tuyğulari meni umuman qiziqtirmasdi. Men u bilan bir uyda turişni istamasdim, zotan, bu uy ham aslida ijaraxona edi.
Maktabni ham bitirdim, söng til örganib, çet elga öqişga ketdim.
Biroz yaşagandan söng öşa yerda uylandim. Taniş-bilişlarimdan qarz olib, özimga uy sotib oldim. Keyin bolalarimiz dunyoga keldi. Men hayotimdan öta mamnun edim.
Onam yodimdan ham kötarilgan edi. Bir kuni onam mening uyimni izlab, söraştirib, topib kelibdi. U neça yillardirki, meni körmagan edi. Eşik oldida öynab ötirgan bolalarim avvaliga bir közli kampirni körib, qörquvga tuşdilar. Keyin esa ustidan kula boşlaşdi. Men esa ularga: “bu ayol buvingiz”, deya olmadim. U ostonamdan hatlaşi bilan: “nega kelib bolalarimni qörqitasiz?” deb döq bilan öşqirdim. Onam gunohkorona boş egib: “men boşqa uyga kelib qolibman, uzr”, dedi-yu, çiqib ketdi.
Oradan yana yillar ötdi. Bir kuni sobiq sinfdoşlarimdan maktub oldim.
Xotinimga: “xizmat safariga ketayapman”, dedim-u öşa yoqqa otlandim.
Ijara uyimiz eşigini uy bekasi oçdi. U menga onamning vafot etganini aytdi. Avval xayolan yengil tortgandek böldim. Keyin esa yuragimni tuşuniksiz bir mahzunlik çulğadi. Uy bekasi uyidan bir konvert çiqarib berdi.
Onam menga berib qöyişlarini tayinlagan ekan. Darhol xatni öqişga tutindim:
“Jigarbandim, jigar göşam, közimning oq-u qorasi! Soğ-salomat yuribsanmi? Omonmisan? Erta-yu keç seni öylayman, seni duo qilaman, bolam, bolajonim..! Uyingga borib bolalaringni qörqitganim uçun men ahmoq onangni keçir.
Bolajonim, sen kiçkinaligingda otang bilan birga avtoxalokatga uçraganding. Otang öşa paytda hayotdan köz yumgandi. Sen esa..., bir közingni yöqotganding. Otangdan qolgan uyni sotib, ijara uyga köçib ötdim. Uyning pulini jarrohlik amaliyoti xarajatlari uçun töladim.
Jarrohlar bir közimni öyib, sening qoraçiqlaring örniga joylaştirdi.
Xayriyatki, közlarimiz bir xil ekan. Heç kim sening közing boşqa bir vujuddan köçirilganini sezmasdi. Men şu paytga qadar: “bolam, sen mening közim bilan dunyoni körib yuribsan”, deya olmadim. Dunyoda bir haqiqat bor: sen mening öğlimsan. Menga şu yetadi. Seni jonidan ham yaxşi körguvçi onang!” deb yozilgan edi öşa xatda.
Men şu kundan boşlab hayotimda yuz bergan mudhiş xotiralarni eslab, odamlarning aytgan gaplari yuragimga tiğdek botib, insonlarga nafratim kundan-kunga ortib bordi.
Men notavon öğil..! Odamlarning gaplari bilan şunçalik xudbinlikka borib, onaizorimni şu köylarga soldim!
Ming harakat qilmay, meni kamsitgan odamlarga bölgan nafratimni yöqota olmayapman.
Mehrob.uz
saytidan olindi.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶