Popuk

(Boʻlgan voqea)

Oʻshanda bahorning ilk, kunlari, quyosh tafti yerni qizdira boshlagan payt edi. Uzoq qish boʻyi zerikkandan uyga sigʻmagan bolalar – hammamiz u oʻyin tamom boʻlmay, bu oʻyinga oʻtishga shoshamiz. Kech tushib, uyimizdagilar nomma-nom chaqirishga tushadi. Oʻyinlar shu qadar qiziqki, hatto dunyodagi eng tansiq taom nomini aytib chorlashsa-da, garchi qornimiz och boʻlsa-da maydonni tark etgimiz kelmaydi.

Shunday kunlarning birida Oʻgʻiloy momomga qulogʻimni teshdirdim. Hozirlab qoʻyilgan sirgʻam boʻlmaganidan ipak oʻtkazib qoʻydi. "Qaldirgʻoch koʻrmasin”, deb irimi uchun uzun popukli qalpogʻimni kiydirdi. Chang-gʻubor tushmasligi kerakligini qayta-qayta uqtirdi. Bu qalpogʻimni aslida popuklari uchungina yaxshi koʻrardim. Oʻrtoqlarim esa hadeb, popugimdan tortqilagani-tortqilagan. Qorongʻi tushib, chopqillab uyga  qaytayotsam yelkamga urilib, tebranib turgan popugimning  yoʻqligini sezib qoldim. Uni izlab topay, desam kech boʻlib qolgan, yo boya tortqilagan bittasi yulib oldimikan? Soʻray, desam ular allaqachon tarqalishdi. Popugimmas, bir qulogʻim tushib qolganday, shalpayib uyga qaytdim. Meni xomush koʻrgan onam: - "Ha, bugun urishib tarqalishdingizlarmi? – deb soʻradi”. "Popugimni yoʻqotdim”, – dedim tushkun bir holda. " – Tong otsa izlab koʻrarsan, toparsan, topilmasa ham hech gap yoʻq. Hayotda nimalarni yoʻqotmaydi odam. Arzimas narsaga kuyunma”, – deb dalda berdi onam. Aslida men dalda emas, dakki kutgandim. Oʻchoqqa oʻtin qalayotgan onamning yuzlaridagi ajinlar olov yogʻdusidan aniq-tiniq koʻrinib turardi.

... Kelin boʻlib tushganimga ikki kun boʻldi. Bu mahallaning rasm-rusumlariga koʻra, qaynyurtdagilarning eng yaqinlariga yangicha ism qoʻyish kelinga masʼuliyat yuklar ekan. Meni qanday nomlarkan, deya entikkanlar, ichikkanlar boʻladi. Kuyovimning olti yoshli singlisiga – "Xoʻsh, siz qanday nomlashimni istayapsiz”, – dedim qiziqsinib. – "Meni otam Popuk deydi, qoʻshnilar ham, sizam Popuk deyavering” – dedi qiyiq koʻzlari kulib. "Popuk, nega popuk, u nima degani? Axir u tortqilasa tushib, uzilib qoladigan narsa-ku, masalan, sochpopuk, tolpopuk, doʻppipopuk...” (Yana, allaqayerlarda mushukni shunday ataydi, demoqchi boʻldimu aytolmadim).  Oʻzimga yoqmasa ham oʻzi istagancha, faqat orasira "oy” soʻzini qoʻshib chaqiradigan boʻldim. Menga qarasa, Oyqizmi, Maralmi, Suluvmi...

Tinim bilmagan vaqt ishini qildi. Uch farzandli boʻldim. Popuk ukalariga opa, ukalari unga esh boʻldi.

Popukning sochlari uzun, beliga tushar boʻldi. Yuzlari sutga chayilganday, qoshlari qaldirgʻoch qanotiday. Simbati siyratiga mos edi. Soʻzlasa, chechan, shirinsuxan. Xushxulq edi. Koʻpning nazarida yarqiragan yulduzday boʻldi.

Oʻsha qish qahri qattiq kelib faqat tanamizni emas, butun vujudimizni muzlatib qoʻydi.

– Jengshe, oʻn sakkizga kiryapman, – dedi bar kuni mahzungina. Boʻyi boʻyimdan oshgan shu qizcha nahotki oʻsha Popuk boʻlsa, hayratlanaman.

Oʻn sakkizinchi bahorning  hali yigirma beshinchitongiginaotgandi,xolos.Qahri qattiq battol qish ayamadi nozik gʻunchani. Popuk, Popukkinamni shum taqdir ne koʻylarga soldi-ya!? Hayotda nimalarni yoʻqotmaydi ekan odam! Kimlarni zor qilmaydi, zoriqtirmaydi, intizor kutmaydi ekan. Ilhaq, yoʻllariga qarab umri sar-gʻayar ekan, odamning!

Bot-bot, bolalik oʻyinlarida yoʻqotgan popugim yodimga tushadi. Yurakkinam kuyib-kuyib ketadi. Ikkinchi bor men Popugimni yoʻqotdim. Bu yoʻqotish men uchun umrlik armon boʻldi...

Tavba!...

Yashashga haqli edi,

Hovlimizda gul chaman.

Oralab yurmaysanmi?

Har kun umid qilaman.

Tushimga kirmaysanmi?

Yoriltosh-yey yoriltosh,

Popugimni koʻrayin.

Qani, darichangni och,

Diydorini koʻrayin.

Sochlarini oʻrayin,

Boʻylarini boʻylayin.

Diydoriga toʻyayin,

Diydoriga toʻyayin...

Sharofat Xolmuradova.

32-maktab oʻqituvchisi.